Benefix - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Benefix?

Benefix to lek zawierający rekombinowany czynnik krzepnięcia IX, znany jako nonakog alfa. Został opracowany metodą inżynierii genetycznej i jest stosowany w terapii pacjentów z hemofilią B, zwaną również chorobą Christmasa. Jest to wrodzony niedobór czynnika IX, jednego z kluczowych białek układu krzepnięcia krwi. U osób z tą chorobą występuje zwiększona skłonność do krwawień, zarówno samoistnych, jak i wywołanych urazami czy zabiegami chirurgicznymi.

Mechanizm działania Benefix opiera się na zastąpieniu brakującego czynnika IX w organizmie pacjenta. Po podaniu dożylnym nonakog alfa jest aktywowany przez kompleks czynnik VII/czynnik tkankowy w zewnątrzpochodnym układzie krzepnięcia oraz przez czynnik XIa w wewnątrzpochodnym układzie krzepnięcia. Aktywowany czynnik IX w połączeniu z aktywowanym czynnikiem VIII powoduje aktywację czynnika X, co uruchamia kaskadę krzepnięcia prowadzącą do przekształcenia protrombiny w trombinę. Trombina z kolei przekształca fibrynogen w fibrynę, która tworzy stabilny skrzep zamykający uszkodzone naczynia krwionośne.

Lek jest stosowany w leczeniu i zapobieganiu krwawieniom u pacjentów z hemofilią B we wszystkich grupach wiekowych. Znajduje zastosowanie zarówno w terapii na żądanie, gdy krwawienie już wystąpiło, jak i w profilaktyce długoterminowej, mającej na celu zmniejszenie częstości epizodów krwotocznych. Szczególnie istotne jest jego wykorzystanie w okresie okołooperacyjnym, gdzie może zabezpieczać pacjentów przed nadmierną utratą krwi podczas zabiegów chirurgicznych – od drobnych, takich jak ekstrakcja zęba, po rozległe operacje.

W przypadku leczenia na żądanie Benefix stosuje się przy wczesnych krwawieniach do stawów, mięśni lub jamy ustnej, przy bardziej nasilonych krwawieniach dostawowych i mięśniowych, krwiakach, a także w sytuacjach zagrażających życiu. Dawkowanie jest uzależnione od lokalizacji i nasilenia krwawienia oraz stanu klinicznego pacjenta. Lek może być również wykorzystywany w długotrwałej profilaktyce, gdzie regularne infuzje co 3-4 dni pozwalają utrzymać odpowiedni poziom czynnika IX we krwi, minimalizując ryzyko spontanicznych krwawień.

Benefix jest produktem rekombinowanym, co oznacza, że nie pochodzi z ludzkiego osocza, a jest wytwarzany przez genetycznie zmodyfikowane komórki jajników chomika chińskiego (CHO). Dzięki temu eliminuje się ryzyko przeniesienia patogenów krwiopochodnych, takich jak wirusy HIV czy zapalenia wątroby. Aktywność leku jest określana w jednostkach międzynarodowych (j.m.) zgodnie z międzynarodowym standardem WHO, a aktywność swoista wynosi nie mniej niż 200 j.m. na miligram białka.

Istotnym aspektem stosowania leku jest monitorowanie odpowiedzi na leczenie. U pacjentów obserwuje się indywidualną zmienność w zakresie okresu półtrwania leku i wartości odzysku (wzrostu poziomu czynnika IX po podaniu). U pacjentów w wieku 12 lat i starszych spodziewany wzrost poziomu czynnika IX wynosi średnio 0,8 j.m./dl na każdą podaną jednostkę na kilogram masy ciała. U dzieci młodszych wartości te mogą być niższe z uwagi na większy klirens i większą objętość dystrybucji. Dlatego szczególnie przy rozległych zabiegach chirurgicznych konieczne jest dokładne monitorowanie aktywności czynnika IX w osoczu.

Preparat może być stosowany zarówno w warunkach szpitalnych, jak i w ramach samodzielnego podawania przez pacjenta lub opiekuna po odpowiednim przeszkoleniu przez lekarza. Dzięki temu możliwe jest szybkie reagowanie na pojawienie się epizodu krwawienia, co jest kluczowe dla minimalizacji powikłań i zachowania prawidłowej funkcji stawów oraz innych narządów. Benefix jest więc podstawowym narzędziem w kompleksowej opiece nad pacjentami z hemofilią B, umożliwiającym prowadzenie normalnego życia przy odpowiednim przestrzeganiu zaleceń medycznych.

Aktualna ulotka leku Benefix

Jaki jest skład Benefix, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną Benefix jest nonakog alfa – rekombinowany czynnik krzepnięcia IX. Lek dostępny jest w sześciu mocach: 250 j.m., 500 j.m., 1000 j.m., 1500 j.m., 2000 j.m. oraz 3000 j.m. Po rekonstytucji proszku w dołączonym rozpuszczalniku (5 ml 0,234% roztworu chlorku sodu) uzyskuje się roztwór o stężeniu odpowiednio około 50, 100, 200, 300, 400 lub 600 j.m./ml.

Nonakog alfa jest oczyszczonym jednołańcuchowym białkiem zawierającym 415 aminokwasów. Jego pierwotna sekwencja aminokwasów jest podobna do wariantu allelicznego Ala148 czynnika krzepnięcia IX pochodzącego z osocza. Różnice dotyczą niektórych modyfikacji potranslacyjnych, jednak aktywność biologiczna rekombinowanego czynnika IX jest porównywalna z endogennym.

Oprócz substancji czynnej proszek w fiolce zawiera następujące substancje pomocnicze:

• Sacharoza – stabilizator białka
• Glicyna – aminokwas poprawiający trwałość preparatu
• L-histydyna – buforuje pH roztworu
• Polisorbat 80 – surfaktant zapobiegający agregacji białka

Do zestawu dołączony jest rozpuszczalnik w postaci ampułko-strzykawki zawierającej 5 ml 0,234% roztworu chlorku sodu do wstrzykiwań. Po rekonstytucji produkt zawiera 0,2 mmol sodu (4,6 mg) na fiolkę, co klasyfikuje go jako produkt „wolny od sodu". Należy jednak pamiętać, że w zależności od masy ciała i dawkowania pacjent może otrzymywać kilka fiolek, co należy uwzględnić u osób na diecie niskosodowej.

Lek nie zawiera środków konserwujących. Sporządzony roztwór należy zużyć natychmiast, nie później niż w ciągu 3 godzin od rekonstytucji. Przed podaniem roztwór powinien być przejrzysty i przezroczysty, bez widocznych cząstek stałych. Każde opakowanie zawiera również zestaw do podania: jałowy łącznik do połączenia fiolki z ampułko-strzykawką, jałowy zestaw do infuzji, dwa gaziki nasączone alkoholem, plaster i gazik.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Benefix?

Dotychczas nie zgłoszono żadnych objawów przedawkowania produktów zawierających rekombinowany czynnik krzepnięcia IX. Niemniej jednak należy pamiętać, że podawanie produktów zawierających czynnik IX może potencjalnie zwiększać ryzyko wystąpienia zakrzepicy (nieprawidłowych skrzepów krwi) oraz rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC), szczególnie u pacjentów z istniejącymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego.

W przypadku podania dawki większej niż zalecana należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym lub zgłosić się do najbliższego ośrodka medycznego. Lekarz może zlecić monitorowanie parametrów krzepnięcia krwi, w tym aktywności czynnika IX w osoczu, oraz obserwację kliniczną pod kątem wczesnych objawów zakrzepicy, takich jak ból i obrzęk kończyny, duszność, ból w klatce piersiowej czy objawy neurologiczne.

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby, serca, po zabiegach chirurgicznych, u noworodków oraz u osób obciążonych ryzykiem powikłań zakrzepowych. U tych grup pacjentów podczas stosowania Benefix zaleca się prowadzenie monitorowania klinicznego w kierunku wystąpienia wczesnych objawów zakrzepicy oraz koagulopatii ze zużycia, stosując odpowiednie próby biologiczne.

Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki incydentów zakrzepowych, w tym zagrażający życiu zespół żyły głównej górnej (SVC) u noworodków w stanie krytycznym, w trakcie podawania Benefix we wlewie ciągłym przez cewnik do żyły centralnej. Dlatego nie należy stosować leku we wlewie ciągłym, gdyż taki sposób podawania nie został zatwierdzony i nie określono jego bezpieczeństwa.

W każdym przypadku podejrzenia przedawkowania lub wystąpienia niepokojących objawów konieczna jest natychmiastowa konsultacja medyczna. Nie należy przerywać stosowania leku bez konsultacji z lekarzem, nawet jeśli wystąpiły jakiekolwiek objawy niepożądane.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Benefix – czy mogę spożywać alkohol?

W dokumentacji medycznej Benefix nie ma szczególnych zaleceń dotyczących ograniczeń pokarmowych podczas stosowania leku. Nie zgłaszano interakcji produktów zawierających rekombinowany czynnik krzepnięcia IX z pokarmami ani napojami. Niemniej jednak pacjenci z hemofilią B powinni stosować się do ogólnych zasad zdrowego odżywiania i zaleceń lekarza prowadzącego.

Kwestia spożywania alkoholu wymaga szczególnej uwagi. Chociaż nie opisano bezpośrednich interakcji alkoholu z Benefix, należy pamiętać, że alkohol może wpływać na układ krzepnięcia krwi i funkcję wątroby. U osób z hemofilią B nadmierne spożycie alkoholu może zwiększać ryzyko krwawień, zwłaszcza z górnego odcinka przewodu pokarmowego, a także może niekorzystnie wpływać na funkcje wątroby, co jest istotne w kontekście syntezy czynników krzepnięcia.

Ponadto, u pacjentów z chorobami wątroby stosowanie Benefix wymaga szczególnej ostrożności ze względu na możliwe zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowych. Dlatego pacjenci powinni unikać nadmiernego spożycia alkoholu lub skonsultować się z lekarzem w sprawie bezpiecznego poziomu jego spożycia.

Lek Benefix zawiera po rekonstytucji 0,2 mmol sodu (4,6 mg) na fiolkę, co klasyfikuje go jako produkt „wolny od sodu". Jednak w zależności od masy ciała i zalecanej dawki pacjent może otrzymywać kilka fiolek. Należy to wziąć pod uwagę w przypadku pacjentów na diecie niskosodowej. Osoby wymagające restrykcyjnej kontroli spożycia sodu powinny skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem w sprawie dostosowania diety.

Warto również pamiętać, że rozpuszczony Benefix zawiera polisorbat 80, który ma właściwości przyspieszające ekstrakcję di-(2-etyloheksylo)ftalanu (DEHP) z polichlorku winylu (PCW). Dlatego należy ściśle przestrzegać instrukcji dotyczących rekonstytucji i podawania leku oraz używać wyłącznie dostarczonych w zestawie akcesoriów.

Czy można stosować Benefix w okresie ciąży i karmienia piersią?

Nie prowadzono badań nad wpływem czynnika IX na reprodukcję u zwierząt. Z uwagi na rzadkie występowanie hemofilii B u kobiet (choroba jest sprzężona z chromosomem X i występuje głównie u mężczyzn), brak jest doświadczeń dotyczących stosowania czynnika IX w okresie ciąży i karmienia piersią.

Dlatego Benefix powinien być stosowany u kobiet w ciąży oraz w okresie karmienia piersią wyłącznie wtedy, gdy istnieją jednoznaczne wskazania i potencjalne korzyści dla matki przewyższają możliwe ryzyko dla płodu lub dziecka. Decyzję o stosowaniu leku u kobiety w ciąży lub karmiącej piersią powinien podjąć lekarz prowadzący po dokładnej ocenie stanu klinicznego.

Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza, że może być w ciąży, lub gdy planuje mieć dziecko, powinna stosować lek wyłącznie pod warunkiem otrzymania szczegółowych instrukcji od lekarza prowadzącego. Nie wiadomo, czy Benefix stosowany u kobiet w ciąży może stanowić zagrożenie dla nienarodzonego dziecka ani czy jest wydzielany do mleka kobiecego.

W przypadku zajścia w ciążę lub rozpoczęcia karmienia piersią przez kobietę stosującą Benefix, lekarz prowadzący może zalecić zaprzestanie stosowania leku lub dostosowanie terapii w zależności od indywidualnej sytuacji klinicznej. Kobiety w wieku rozrodczym powinny skonsultować się z lekarzem w sprawie planowania rodziny i możliwych opcji terapeutycznych.

Nie określono również wpływu Benefix na płodność u ludzi. Ze względu na brak odpowiednich danych przedklinicznych i klinicznych stosowanie leku u kobiet planujących ciążę wymaga indywidualnej oceny przez specjalistę hematologa.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)