Ostatnia aktualizacja:
| Substancja czynna | Boraks |
| Postać farmaceutyczna | Roztwór do stosowania w jamie ustnej |
| Podmiot odpowiedzialny | Poznańskie Zakłady Zielarskie "Herbapol" S.A. |
| Kod ATC | |
| Procedura | NAR |
| Kategorie |
Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Aphtin?
Aphtin to preparat o działaniu antyseptycznym i dezynfekującym, przeznaczony do miejscowego stosowania w jamie ustnej. Substancją czynną leku jest boraks (czteroboran sodu), który wykazuje właściwości łagodnie odkażające wobec błon śluzowych jamy ustnej. Mechanizm działania opiera się na zdolności boraksu do hamowania rozwoju mikroorganizmów poprzez zakłócanie ich metabolizmu i integralności struktur komórkowych.
Głównym wskazaniem do stosowania preparatu są pleśniawki – zakażenia błony śluzowej jamy ustnej wywołane przez grzyby drożdżakowe, najczęściej z rodzaju Candida. Pleśniawki manifestują się obecnością białawych, twarogowatych nalotów na błonie śluzowej policzków, języka, podniebienia i dziąseł. Mogą powodować dyskomfort, pieczenie i trudności w przyjmowaniu pokarmów. Choroba szczególnie często występuje u niemowląt, osób starszych oraz pacjentów z obniżoną odpornością.
Preparat znajduje również zastosowanie w leczeniu zakażeń bakteryjnych jamy ustnej, szczególnie tych wywołanych przez bakterie Gram-dodatnie. Może być stosowany pomocniczo w terapii zakażeń spowodowanych bakterią Gram-ujemną – pałeczką ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa). Działanie antyseptyczne boraksu wspomaga naturalne mechanizmy obronne organizmu w walce z patogenami kolonizującymi błonę śluzową jamy ustnej.
Lek stosuje się miejscowo poprzez pędzlowanie zmienionej chorobowo błony śluzowej kilka razy dziennie, wcierając roztwór w miejsca zakażone. Forma aplikacji umożliwia bezpośrednie działanie substancji czynnej w miejscu występowania infekcji, minimalizując jednocześnie wchłanianie ogólnoustrojowe. Terapia trwa zazwyczaj od 3 do 10 dni u dorosłych i od 3 do 5 dni u dzieci powyżej 1. roku życia, przy czym u niemowląt poniżej roku życia stosowanie powinno odbywać się wyłącznie pod kontrolą lekarza.
Istotne jest, aby podczas leczenia nie stosować jednocześnie innych preparatów miejscowych w jamie ustnej, nie płukać ust płynami do higieny jamy ustnej ani nie żuć gumy. Takie środki ostrożności mają na celu zapewnienie optymalnego działania leku i uniknięcie inaktywacji substancji czynnej. W przypadku braku poprawy po zastosowaniu leku w zalecanym okresie lub pogorszenia stanu klinicznego należy skonsultować się z lekarzem w celu ewentualnej modyfikacji terapii.
Aktualna ulotka leku Aphtin
| Aphtin - 200 mg/g, Roztwór do stosowania w jamie ustnej (Natrii tetraboras) |
| Aphtin - 200 mg/g, Roztwór do stosowania w jamie ustnej (Natrii tetraboras) |
Potencjalne zamienniki - aktualnie dostępne leki z tymi samymi substancjami czynnymi
Jaki jest skład Aphtin, jakie substancje zawiera?
Substancją czynną preparatu jest boraks (czteroboran sodu, Natrii tetraboras). Jeden gram roztworu zawiera 200 mg boraksu, co odpowiada stężeniu 200 mg/g (20%). Boraks należy do grupy związków boru i wykazuje właściwości antyseptyczne oraz łagodnie odkażające wobec błon śluzowych.
W zależności od producenta, skład substancji pomocniczych może się nieznacznie różnić:
- Wersja pierwsza: glicerol (gliceryna) i woda oczyszczona
- Wersja druga: gliceryna 86%
Glicerol pełni funkcję substancji pomocniczej zwiększającej lepkość roztworu, co umożliwia dłuższy kontakt substancji czynnej z błoną śluzową oraz działa nawilżająco i kojąco. Lek ma postać bezbarwnej, lekko opalizującej, gęstej cieczy bez zapachu, co ułatwia jego aplikację na zmienioną chorobowo błonę śluzową jamy ustnej.
Lista leków oraz szczegółowe informacje na temat substancji czynnej
Co zrobić w przypadku przedawkowania Aphtin?
Przedawkowanie leku stosowanego miejscowo jest mało prawdopodobne, jednak długotrwałe wchłanianie boraksu z błony śluzowej jamy ustnej lub przypadkowe połknięcie większej ilości preparatu może prowadzić do wystąpienia objawów ogólnoustrojowych.
Objawy przedawkowania mogą obejmować:
- Brak łaknienia i apetytu
- Nudności i wymioty
- Biegunki i inne zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Wysypki skórne
- Łysienie
- Splątanie i dezorientację
- Drgawki
- Niedokrwistość
- Osłabienie ogólne
- Zaburzenia menstruacji (u kobiet)
Postępowanie w przypadku przedawkowania:
- W przypadku zastosowania zbyt dużej ilości leku należy natychmiast zmyć go z błony śluzowej wodą lub wypłukać dokładnie usta
- Należy niezwłocznie przerwać stosowanie leku
- W razie wystąpienia objawów ogólnoustrojowych trzeba zasięgnąć porady lekarza
- Poinformować lekarza lub farmaceutę o ilości zastosowanego leku
Szczególną uwagę należy zachować u dzieci poniżej 3. roku życia, u których wchłanianie boraksu przez błonę śluzową jest zwiększone. Nie należy stosować dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej dawki – w przypadku pominięcia aplikacji należy kontynuować leczenie stosując lek jak zwykle, zgodnie z zaleceniami.
Co mogę jeść i pić podczas stosowania Aphtin – czy mogę spożywać alkohol?
Ze względu na miejscowe zastosowanie preparatu w jamie ustnej, nie istnieją szczególne ograniczenia dietetyczne związane ze spożywaniem pokarmów lub napojów podczas leczenia. Preparat nie wchłania się w istotnym stopniu do krwioobiegu, dlatego nie występują interakcje z pokarmami czy alkoholem w mechanizmie farmakologicznym.
Zalecenia dotyczące stosowania:
- Po aplikacji leku wskazane jest powstrzymanie się od jedzenia i picia przez około 30-60 minut, aby umożliwić działanie substancji czynnej w miejscu zakażenia
- Nie należy płukać ust bezpośrednio po zastosowaniu preparatu
- Unikać gorących napojów i posiłków, które mogą dodatkowo drażnić zmienioną chorobowo błonę śluzową
- W okresie leczenia pleśniawek wskazane jest ograniczenie spożycia słodyczy i produktów zawierających duże ilości cukru, które mogą sprzyjać rozwojowi grzybów drożdżakowych
Ważne zalecenia podczas terapii:
- Nie stosować miejscowo w jamie ustnej innych leków bez konsultacji z lekarzem
- Nie płukać ust płynami do higieny jamy ustnej w trakcie kuracji
- Nie żuć gumy podczas leczenia
- Unikać alkoholu, który może drażnić błonę śluzową i opóźniać proces gojenia
O wszystkich przyjmowanych lekach, nawet tych wydawanych bez recepty, należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem stosowania preparatu.
Czy można stosować Aphtin w okresie ciąży i karmienia piersią?
Nie należy stosować preparatu w okresie ciąży oraz podczas karmienia piersią. Jest to bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku u tej grupy pacjentek.
Boraks i kwas borowy, do którego może być metabolizowany w organizmie, wykazują zdolność przenikania przez łożysko i mogą wpływać na rozwijający się płód. Związki boru mogą również przenikać do mleka kobiecego i stwarzać ryzyko dla karmionego dziecka. Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania boraksu w okresie ciąży i laktacji u ludzi.
Zalecenia dla kobiet w wieku rozrodczym:
- Jeśli pacjentka jest w ciąży, przypuszcza że może być w ciąży lub planuje mieć dziecko, powinna bezwzględnie poradzić się lekarza przed zastosowaniem tego leku
- Jeśli ciąża zostanie stwierdzona w trakcie stosowania preparatu, należy niezwłocznie przerwać terapię i skontaktować się z lekarzem
- Kobiety karmiące piersią nie powinny stosować leku; jeśli leczenie jest konieczne, należy przerwać karmienie piersią na czas terapii
W przypadku konieczności leczenia zakażeń jamy ustnej u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, lekarz może rozważyć zastosowanie alternatywnych metod terapeutycznych o udokumentowanym profilu bezpieczeństwa dla tej grupy pacjentek.
Wpływ na płodność: Brak jest danych dotyczących wpływu preparatu na płodność u ludzi, jednak ze względu na potencjalne działanie związków boru na układ rozrodczy, należy zachować ostrożność i stosować lek wyłącznie zgodnie z zaleceniami lekarza.
Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)
| Aphtin - 200 mg/g, Roztwór do stosowania w jamie ustnej (Natrii tetraboras) |
| Aphtin - 200 mg/g, Roztwór do stosowania w jamie ustnej (Natrii tetraboras) |
