Addiphos - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Addiphos?

Addiphos to preparat zawierający fosforany nieorganiczne, stosowany w ramach żywienia pozajelitowego u pacjentów dorosłych. Lek jest wskazany w sytuacjach, gdy żywienie doustne jest niemożliwe do realizacji, okazuje się niewystarczające lub istnieją przeciwwskazania do jego zastosowania. Fosforany stanowią sole mineralne niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, wymagane w odpowiednich ilościach dla utrzymania homeostazy metabolicznej.

Preparat jest wykorzystywany jako składnik kompleksowej diety dożylnej, podawany wraz z innymi niezbędnymi składnikami odżywczymi. W ramach żywienia pozajelitowego Addiphos jest łączony z białkami, tłuszczami, węglowodanami, innymi elektrolitami oraz witaminami, tworząc kompletną mieszaninę odżywczą dostosowaną do potrzeb pacjenta. Takie kompleksowe podejście zapewnia dostarczenie wszystkich niezbędnych substancji odżywczych i mikroelementów w sytuacji, gdy naturalna droga pokarmowa nie może być wykorzystana.

Fosfor jest kluczowym pierwiastkiem uczestniczącym w wielu procesach fizjologicznych organizmu. Odgrywa istotną rolę w metabolizmie energetycznym, będąc składnikiem ATP (adenozynotrifosforanu), głównego nośnika energii w komórkach. Jest również niezbędny do prawidłowej budowy i funkcjonowania błon komórkowych, gdzie występuje w postaci fosfolipidów. Fosforany są integralnym elementem struktury kości i zębów, gdzie wraz z wapniem tworzą stabilne związki mineralne odpowiedzialne za ich twardość i wytrzymałość.

W kontekście klinicznym Addiphos znajduje zastosowanie u pacjentów wymagających całkowitego żywienia pozajelitowego w stanach takich jak ciężkie zaburzenia wchłaniania, niedrożność przewodu pokarmowego, ciężkie stany zapalne jelit, lub w okresie pooperacyjnym, gdy żywienie doustne nie jest możliwe. Preparat pomaga zapobiegać lub korygować hipofosfatemię (niedobór fosforanów we krwi), która może rozwinąć się podczas długotrwałego żywienia pozajelitowego bez odpowiedniej suplementacji fosforanów.

Niedobór fosforanów może prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, w tym zaburzeń funkcji mięśni (włączając osłabienie mięśni oddechowych), zaburzeń neurologicznych (splątanie, drgawki), zaburzeń układu krążenia, oraz nieprawidłowości w funkcjonowaniu układu kostnego. U pacjentów otrzymujących żywienie pozajelitowe szczególnie istotne jest monitorowanie stężenia fosforanów we krwi i odpowiednie dostosowywanie ich podaży, ponieważ zapotrzebowanie może być zwiększone w stanach katabolicznych, podczas intensywnej terapii żywieniowej z wysoką podażą węglowodanów, oraz u pacjentów z uprzednimi niedoborami.

Preparat zawiera fosforany w postaci potasu diwodorofosforanu i disodu fosforanu dwuwodnego, co pozwala na jednoczesne uzupełnienie fosforanów wraz z potasem i sodem. Taka kompozycja jest korzystna w żywieniu pozajelitowym, gdzie często konieczna jest jednoczesna suplementacja wielu elektrolitów. Dawkowanie leku jest ustalane indywidualnie przez lekarza, w zależności od masy ciała pacjenta, aktualnego stężenia fosforanów we krwi oraz ogólnego zapotrzebowania metabolicznego.

Aktualna ulotka leku Addiphos

Jaki jest skład Addiphos, jakie substancje zawiera?

Jeden mililitr koncentratu Addiphos zawiera następujące substancje czynne:

• Potasu diwodorofosforan (Kalii dihydrogenophosphas) – 170,1 mg
• Disodu fosforan dwuwodny (Dinatrii phosphas dihydricus) – 133,5 mg
• Potasu wodorotlenek (Kalii hydroxidum) – 14,0 mg

Powyższa zawartość substancji czynnych odpowiada następującym stężeniom jonów w przeliczeniu na 1 ml preparatu:

• Fosforany: 2 mmol P (62 mg)
• Potas: 1,5 mmol K (59 mg)
• Sód: 1,5 mmol Na (34 mg)

Jako substancję pomocniczą preparat zawiera wyłącznie wodę do wstrzykiwań. Koncentrat charakteryzuje się osmolalnością wynoszącą 3200 mOsm/kg wody oraz pH w zakresie 6,2-6,5. Lek ma postać koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji i jest dostępny w fiolkach z polipropylenu o pojemności 20 ml, pakowanych po 10 sztuk w tekturowym pudełku.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Addiphos?

Jest mało prawdopodobne, aby pacjent otrzymał zbyt dużą dawkę Addiphos, ponieważ lek ten jest podawany przez fachowy personel medyczny, który dokładnie kontroluje dawkowanie i szybkość infuzji. Jeśli jednak pacjent podejrzewa, że otrzymał większą niż zalecaną dawkę, powinien niezwłocznie poinformować o tym lekarza lub pielęgniarkę.

Objawy przedawkowania fosforanów: Jedynym znanym efektem klinicznym hiperfosfatemii (nadmiaru fosforanów we krwi) jest zwapnienie ektopowe, czyli odkładanie się złogów wapniowo-fosforanowych w tkankach miękkich. Stan ten stwierdza się najczęściej u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, gdzie upośledzona funkcja nerek prowadzi do zaburzeń gospodarki fosforanowo-wapniowej.

Ryzyko hiperkaliemii: Ponieważ preparat zawiera znaczące ilości potasu (1,5 mmol na 1 ml), przedawkowanie może prowadzić do hiperkaliemii, czyli nadmiernego stężenia potasu we krwi. Jest to szczególnie niebezpieczne u pacjentów z zaburzoną funkcją nerek, niewydolnością nadnerczy lub w stanach odwodnienia. Hiperkaliemia może powodować zaburzenia rytmu serca, osłabienie mięśniowe i inne poważne powikłania. Dlatego tak istotne jest kontrolowane podawanie preparatu z odpowiednią szybkością infuzji (nie więcej niż 20 mmol potasu na godzinę).

Należy również uwzględnić zawartość sodu w preparacie (1,5 mmol na 1 ml). Większość pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego ma zwiększoną zdolność wiązania fosforanów, co zmniejsza ryzyko przedawkowania, jednak lekarz zawsze monitoruje stężenie elektrolitów we krwi podczas terapii.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Addiphos – czy mogę spożywać alkohol?

Addiphos jest podawany wyłącznie dożylnie u pacjentów, u których żywienie doustne jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Oznacza to, że preparat jest stosowany w sytuacjach klinicznych, gdy pacjent nie przyjmuje pokarmów i płynów drogą pokarmową, będąc na całkowitym lub częściowym żywieniu pozajelitowym w warunkach szpitalnych.

W związku z charakterem stosowania leku oraz stanem zdrowia pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego, kwestia spożywania alkoholu nie ma praktycznego zastosowania. Pacjenci otrzymujący Addiphos znajdują się zwykle w ciężkim stanie klinicznym lub po zabiegach chirurgicznych, gdzie spożywanie alkoholu jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względów medycznych niezależnych od farmakologii samego preparatu fosforanowego.

Nie stwierdzono bezpośredniego oddziaływania preparatu z pokarmami lub napojami, ponieważ lek jest podawany bezpośrednio do krwiobiegu, omijając przewód pokarmowy. Po powrocie pacjenta do żywienia doustnego, lekarz podejmie decyzję o zaprzestaniu podawania preparatu lub jego kontynuacji w zależności od stanu klinicznego i poziomu fosforanów we krwi.

Czy można stosować Addiphos w okresie ciąży i karmienia piersią?

Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poinformować o tym lekarza przed zastosowaniem tego leku. Lekarz podejmie decyzję o stosowaniu Addiphos u kobiet w okresie ciąży lub podczas karmienia piersią, indywidualnie oceniając stosunek potencjalnych korzyści do możliwego ryzyka.

Fosforany są naturalnym składnikiem organizmu, niezbędnym dla prawidłowego funkcjonowania zarówno matki, jak i rozwijającego się płodu. W warunkach fizjologicznych fosfor przenika przez łożysko i jest wydzielany do mleka matki. Zapotrzebowanie na fosfor może być zwiększone w okresie ciąży i laktacji ze względu na potrzeby metaboliczne rozwijającego się dziecka.

W sytuacji, gdy kobieta w ciąży lub karmiąca piersią wymaga żywienia pozajelitowego (co może mieć miejsce np. w stanach ciężkiego wymiotowania ciężarnych, zaburzeń wchłaniania, po zabiegach chirurgicznych), odpowiednia suplementacja fosforanów jest niezbędna dla utrzymania homeostazy metabolicznej. Niedobór fosforanów może być szkodliwy zarówno dla matki, jak i dziecka, prowadząc do poważnych zaburzeń metabolicznych.

Decyzja o stosowaniu preparatu jest zawsze podejmowana przez lekarza prowadzącego, który uwzględnia stan kliniczny pacjentki, wyniki badań laboratoryjnych oraz konieczność zapewnienia odpowiedniego żywienia pozajelitowego. W przypadku karmienia piersią lekarz oceni, czy kontynuacja laktacji jest możliwa i wskazana w danej sytuacji klinicznej.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)