Enema

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Enema?

Enema to preparat należący do grupy środków przeczyszczających stosowanych doodbytniczo, zawierający w swoim składzie dwa związki fosforanowe: disodu fosforan dwunastowodny oraz sodu diwodorofosforan jednowodny. Lek działa poprzez osmotyczny mechanizm, który polega na zapobieganiu wchłanianiu wody w jelicie grubym, co prowadzi do zmiękczenia mas kałowych i zwiększenia ich objętości. Efektem tego działania jest natychmiastowe pobudzenie odruchu wypróżniania, a pierwsze efekty pojawiają się zazwyczaj w ciągu 2-5 minut od podania.

Preparat znajduje zastosowanie przede wszystkim w leczeniu zaparć różnego pochodzenia, stanowiąc szybkie rozwiązanie w przypadku trudności z wypróżnieniem. Zaparcie to stan, w którym stolce są rzadkie, twarde i trudne do wydalenia, co może powodować znaczny dyskomfort. Enema poprzez swoje działanie osmotyczne skutecznie pomaga przywrócić prawidłową perystaltykę jelitową i umożliwia komfortowe wypróżnienie.

Ważnym wskazaniem do stosowania leku jest przygotowanie jelita grubego przed badaniami diagnostycznymi, takimi jak kolonoskopia, sigmoidoskopia czy badania radiologiczne z użyciem kontrastu. Dokładne oczyszczenie jelita jest kluczowe dla uzyskania wiarygodnych wyników badania i umożliwienia prawidłowej wizualizacji błony śluzowej jelita. Preparat stosuje się również w celu oczyszczania jelita ze złogów środka kontrastowego po zakończeniu badania radiologicznego.

W okresie okołooperacyjnym Enema wykorzystywany jest do przygotowania jelit przed zabiegami chirurgicznymi w obrębie jamy brzusznej oraz do przywrócenia prawidłowej czynności jelit po operacji. Oczyszczenie jelita przed zabiegiem operacyjnym zmniejsza ryzyko powikłań infekcyjnych i ułatwia wykonanie samej procedury chirurgicznej. W okresie pooperacyjnym lek pomaga przywrócić prawidłową perystaltykę jelit, która często jest zaburzona po anestezji ogólnej i manipulacji chirurgicznej.

Dodatkowo preparat znajduje zastosowanie w położnictwie – przed i po porodzie – w celu zapewnienia odpowiedniego oczyszczenia jelita. Pomaga to uniknąć niekontrolowanego wypróżnienia podczas porodu oraz ułatwia proces gojenia w okresie poporodowym. Szybkie działanie preparatu i jego miejscowe podawanie sprawiają, że jest to metoda szczególnie przydatna w sytuacjach wymagających natychmiastowego efektu.

Należy pamiętać, że Enema działa miejscowo i jego efekt przeczyszczający następuje bardzo szybko. Jeśli w ciągu 5 minut od podania leku nie nastąpiła poprawa lub pacjent czuje się gorzej, konieczne jest niezwłoczne skontaktowanie się z lekarzem. Preparat przeznaczony jest do stosowania doraźnego, a długotrwałe lub częste stosowanie środków przeczyszczających może prowadzić do zaburzeń czynności jelita grubego oraz przyzwyczajenia.

Aktualna ulotka leku Enema

Jaki jest skład Enema, jakie substancje zawiera?

Każdy 1 ml roztworu doodbytniczego Enema zawiera 32,2 mg disodu fosforanu dwunastowodnego (Dinatrii phosphas dodecahydricus) oraz 139 mg sodu diwodorofosforanu jednowodnego (Natrii dihydrogenophosphas monohydricus) – w przeliczeniu na substancje bezwodne. Te dwa związki fosforanowe stanowią substancje czynne preparatu i odpowiadają za jego działanie osmotyczne.

Preparat zawiera również substancje pomocnicze: metylu parahydroksybenzoesan (pełniący funkcję konserwującą) oraz wodę oczyszczoną. Metylu parahydroksybenzoesan może powodować reakcje alergiczne, możliwe są reakcje typu późnego. Lek ma postać klarownego, bezbarwnego roztworu bez zanieczyszczeń mechanicznych. Podczas przechowywania możliwe jest wystąpienie osadu na dnie butelki, który po wstrząśnięciu tworzy jednorodną, bezbarwną zawiesinę o lekkim zmętnieniu lub opalizacji, bez zanieczyszczeń mechanicznych – nie ma to wpływu na jakość preparatu.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Enema?

Lek Enema dostępny jest w jednorazowym opakowaniu, co teoretycznie wyklucza możliwość przedawkowania. Jednakże u pacjentów, u których lek nie powinien być stosowany (np. z niewydolnością nerek, chorobami serca, odwodnieniem) oraz u pacjentów szczególnie wrażliwych może dochodzić do poważnych zaburzeń zdrowotnych związanych z przedawkowaniem.

W przypadku zastosowania zbyt dużej dawki lub u wrażliwych pacjentów może dojść do zaburzenia stężenia jonów we krwi, w tym: hiperfosfatemii (podwyższony poziom fosforanów), hipernatremii (podwyższony poziom sodu), hipokalemii (obniżony poziom potasu), hipokalcemii (obniżony poziom wapnia) oraz kwasicy metabolicznej. Te zaburzenia elektrolitowe mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Przedawkowanie może skutkować również znacznym odwodnieniem organizmu, co jest szczególnie niebezpieczne u dzieci, osób starszych i pacjentów osłabionych. Mogą pojawić się zaburzenia czynności układu krążenia (zmiany ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca) oraz układu oddechowego. Zanotowano przypadki śmiertelne związane z zaburzeniami gospodarki wodnej i jonowej w wyniku zastosowania tego typu produktów w nadmiernych dawkach, podania dzieciom poniżej 3. roku życia lub pacjentom z ciężkim zaparciem.

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów przedawkowania, takich jak: znaczne osłabienie, zawroty głowy, splątanie, zaburzenia rytmu serca, drgawki, trudności w oddychaniu, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się na izbę przyjęć szpitala. Leczenie przedawkowania jest objawowe i polega na wyrównaniu zaburzeń elektrolitowych oraz nawodnieniu organizmu pod kontrolą parametrów biochemicznych krwi.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Enema – czy mogę spożywać alkohol?

Preparat Enema stosowany jest miejscowo (doodbytniczo) i jego działanie jest ograniczone głównie do jelita grubego. W związku z tym nie ma szczególnych ograniczeń żywieniowych związanych z jego stosowaniem. Nie odnotowano interakcji pokarmowych, które wymagałyby specjalnej diety podczas stosowania tego preparatu.

Ponieważ lek działa osmotycznie i może powodować utratę płynów oraz elektrolitów, kluczowe jest przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów po zastosowaniu wlewu. Należy pić dużo wody, soków owocowych lub innych napojów nawadniających, aby zapobiec odwodnieniu organizmu. Szczególnie ważne jest to u dzieci, osób starszych i pacjentów osłabionych, u których ryzyko odwodnienia jest zwiększone.

Nie ma specyficznych przeciwwskazań dotyczących spożywania alkoholu w kontekście bezpośrednich interakcji z preparatem. Jednak spożywanie alkoholu może nasilać odwodnienie organizmu, które jest naturalnym skutkiem działania środka przeczyszczającego. Z tego powodu nie zaleca się spożywania alkoholu w okresie stosowania leku oraz przez kilka godzin po jego zastosowaniu, aby nie zwiększać ryzyka zaburzeń elektrolitowych i odwodnienia.

W sytuacji przygotowania do badań diagnostycznych lub zabiegów operacyjnych zazwyczaj obowiązują dodatkowe zalecenia dietetyczne ustalone przez lekarza prowadzącego – w takim przypadku należy ściśle przestrzegać otrzymanych wskazówek dotyczących diety i przyjmowania płynów.

Czy można stosować Enema w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ze względu na ryzyko wystąpienia zaburzeń jonowych nie zaleca się stosowania preparatu Enema w czasie ciąży oraz w okresie karmienia piersią. Zaburzenia stężenia elektrolitów, takie jak hiperfosfatemia, hipernatremia, hipokaliemia czy hipokalcemia, mogą wpływać niekorzystnie zarówno na organizm matki, jak i rozwijającego się płodu.

Wyjątek stanowi pojedyncza aplikacja leku kobietom przed i po porodzie, gdy korzyści kliniczne przewyższają potencjalne ryzyko. W takich przypadkach decyzję o zastosowaniu preparatu podejmuje lekarz prowadzący, biorąc pod uwagę stan zdrowia pacjentki i konieczność oczyszczenia jelita w okresie okołoporodowym.

W okresie karmienia piersią należy pamiętać, że jony fosforanowe mogą przenikać do mleka ludzkiego. Z tego powodu zaleca się odrzucanie ściągniętego pokarmu do 24 godzin po zastosowaniu leku. Jeśli konieczne jest zastosowanie preparatu w okresie laktacji, kobieta karmiąca powinna tymczasowo zaprzestać karmienia piersią i wznowić je dopiero po upływie co najmniej doby od podania wlewu.

Kobiety w ciąży lub karmiące piersią, które przypuszczają że mogą być w ciąży lub planują mieć dziecko, powinny bezwzględnie poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego preparatu. Lekarz oceni, czy stosowanie leku jest absolutnie konieczne i czy nie można zastosować bezpieczniejszych metod leczenia zaparcia w tym szczególnym okresie życia.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)