Vasokinox - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Vasokinox?

Vasokinox to gaz medyczny zawierający tlenek azotu w połączeniu z azotem, stosowany w warunkach szpitalnych w leczeniu zaburzeń oddechowych związanych z nadciśnieniem płucnym. Tlenek azotu działa jako selektywny rozszerzacz naczyń płucnych, co oznacza, że wpływa głównie na naczynia krwionośne znajdujące się w płucach, powodując ich rozluźnienie i rozszerzenie bez istotnego wpływu na ciśnienie krwi w pozostałych częściach organizmu.

Głównym wskazaniem do stosowania preparatu jest leczenie noworodków z niewydolnością oddechową związaną ze zwiększonym ciśnieniem w krążeniu płucnym. Stan ten, nazywany również hipertensją płucną u noworodków, charakteryzuje się nieprawidłowo wysokim ciśnieniem w naczyniach krwionośnych płuc, co utrudnia prawidłową wymianę gazową i może prowadzić do poważnych zagrożeń dla życia. Mechanizm działania tlenku azotu polega na zwiększeniu przepływu krwi przez płuca poprzez rozszerzenie naczyń, co poprawia utlenowanie organizmu dziecka.

Drugim istotnym wskazaniem jest leczenie ostrego nadciśnienia płucnego występującego podczas zabiegów kardiochirurgicznych. W tej sytuacji preparat może być stosowany u pacjentów w różnym wieku, w tym u dorosłych, noworodków, niemowląt, małych dzieci oraz młodzieży do 17 roku życia. Podczas operacji serca może dojść do nagłego wzrostu ciśnienia w naczyniach płucnych jako reakcji na stres operacyjny, manipulacje chirurgiczne lub zastosowane leki. Podanie tlenku azotu pomaga opanować tę sytuację poprzez szybkie obniżenie ciśnienia w krążeniu płucnym.

Tlenek azotu po wdychaniu szybko dyfunduje przez pęcherzyki płucne do naczyń krwionośnych, gdzie aktywuje enzymy odpowiedzialne za rozluźnienie mięśni gładkich w ścianach naczyń. Efekt ten jest krótkotrwały i odwracalny, ponieważ tlenek azotu jest szybko metabolizowany po dostaniu się do krwiobiegu, co zapobiega jego działaniu ogólnoustrojowemu. Ta właściwość sprawia, że lek działa selektywnie w miejscu podania, minimalizując ryzyko niepożądanych skutków systemowych, takich jak obniżenie ciśnienia tętniczego krwi w całym organizmie.

W praktyce klinicznej Vasokinox podawany jest wyłącznie na oddziałach intensywnej terapii lub na salach operacyjnych, gdzie możliwe jest stałe monitorowanie parametrów życiowych pacjenta. Terapia wymaga użycia specjalistycznego sprzętu do mechanicznej wentylacji oraz aparatury monitorującej stężenie wdychanego tlenku azotu i dwutlenku azotu, który może powstawać w wyniku utleniania tlenku azotu. Leczenie jest prowadzone przez doświadczony personel medyczny, który decyduje o odpowiedniej dawce i czasie trwania terapii w zależności od odpowiedzi klinicznej pacjenta i wyników badań laboratoryjnych.

Aktualna ulotka leku Vasokinox

Jaki jest skład Vasokinox, jakie substancje zawiera?

Vasokinox jest gazem medycznym dostępnym w dwóch mocach: 450 ppm mol/mol oraz 800 ppm mol/mol. Substancją czynną preparatu jest tlenek azotu (nitrogenii oxidum), który występuje w stężeniu odpowiednio 450 lub 800 części na milion w stosunku molowym. Pozostałym składnikiem mieszaniny jest azot, który pełni rolę gazu nośnego i zapewnia bezpieczne podawanie substancji czynnej.

Preparat dostarczany jest w postaci sprężonego gazu medycznego w specjalnych butlach ze stopu aluminium. Butle wyposażone są w zawór ciśnienia resztkowego wykonany ze stali nierdzewnej oraz specyficzne złącze dostosowane do urządzeń podających. Korpus butli jest oznaczony kolorem białym z kielichem w kolorze tureckiego błękitu, co stanowi standardowe oznakowanie dla mieszanin zawierających tlenek azotu. Dostępne są różne pojemności butli: 2, 5, 11 lub 20 litrów, napełniane do ciśnienia 200 barów, co zapewnia odpowiednią ilość gazu do terapii szpitalnej.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Vasokinox?

W przypadku podania zbyt dużej dawki preparatu lekarz niezwłocznie podejmie odpowiednie środki zaradcze. Przedawkowanie tlenku azotu może prowadzić do zwiększenia stężenia methemoglobiny we krwi – jest to forma hemoglobiny niezdolna do prawidłowego przenoszenia tlenu do tkanek organizmu. Zwiększone stężenie methemoglobiny zmniejsza zdolność krwi do transportu tlenu, co może skutkować niedotlenieniem narządów. W przypadku tego powikłania konieczne jest obniżenie dawki lub czasowe przerwanie podawania preparatu oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia wspomagającego.

Ponadto przedawkowanie może wiązać się ze zwiększonym narażeniem na dwutlenek azotu, który powstaje w wyniku utleniania tlenku azotu po kontakcie z tlenem. Dwutlenek azotu działa drażniąco na drogi oddechowe i może powodować uszkodzenie tkanki płucnej. Z tego powodu podczas terapii prowadzone jest stałe monitorowanie stężenia zarówno tlenku azotu, jak i dwutlenku azotu w mieszaninie wdechowej. Wszystkie działania w przypadku przedawkowania są podejmowane przez personel medyczny w warunkach szpitalnych z użyciem odpowiedniego sprzętu monitorującego.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Vasokinox – czy mogę spożywać alkohol?

Vasokinox jest preparatem podawanym wyłącznie wziewnie w warunkach szpitalnych, najczęściej u pacjentów znajdujących się na oddziałach intensywnej terapii lub w trakcie zabiegów operacyjnych. Z uwagi na specyfikę stosowania – u noworodków, niemowląt, małych dzieci oraz dorosłych pacjentów w stanie krytycznym – kwestia spożywania pokarmów czy napojów nie ma bezpośredniego zastosowania w kontekście interakcji z lekiem.

Tlenek azotu działa miejscowo w obrębie płuc i jest szybko metabolizowany po dostaniu się do krwiobiegu, dlatego nie wchodzi w bezpośrednie interakcje z pokarmami czy napojami spożywanymi drogą pokarmową. Decyzje dotyczące żywienia pacjenta podczas terapii są podejmowane przez zespół medyczny w zależności od stanu klinicznego, rodzaju schorzenia i stosowanych procedur medycznych. W przypadku noworodków i niemowląt może być stosowane żywienie enteralne lub parenteralne zgodnie z protokołami oddziału intensywnej terapii neonatologicznej.

Czy można stosować Vasokinox w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża: Nie przeprowadzono wystarczających badań dotyczących wpływu tlenku azotu na kobiety w okresie ciąży. Z uwagi na brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania preparatu w tym okresie, jako środek ostrożności zaleca się unikanie stosowania Vasokinox u kobiet w ciąży. Jeśli jednak stan kliniczny kobiety wymaga zastosowania terapii tlenkiem azotu, decyzję o włączeniu leczenia podejmuje lekarz po dokładnym rozważeniu potencjalnych korzyści dla matki w stosunku do możliwego ryzyka dla płodu.

Karmienie piersią: Nie wiadomo, czy tlenek azotu lub jego metabolity przenikają do mleka ludzkiego. W związku z tym należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub przerwaniu leczenia preparatem po dokładnym rozważeniu korzyści płynących z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści wynikających z leczenia dla kobiety. Decyzja ta powinna być podejmowana indywidualnie przez lekarza prowadzącego w porozumieniu z pacjentką, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności kliniczne.

Wpływ na płodność: Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu tlenku azotu na płodność u ludzi. Brak jest zatem danych pozwalających ocenić potencjalne ryzyko w tym zakresie. Przed zastosowaniem preparatu u osób planujących zajście w ciążę należy skonsultować się z lekarzem w celu oceny indywidualnego stosunku korzyści do ryzyka.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)