Varilrix - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Varilrix?

Varilrix to szczepionka zawierająca żywe, atenuowane wirusy ospy wietrznej szczepu Oka, namnażane w ludzkich komórkach diploidalnych linii MRC-5. Preparat jest przeznaczony do czynnej immunizacji osób od ukończenia 12. miesiąca życia przeciwko ospie wietrznej. W szczególnych okolicznościach klinicznych szczepionkę można podawać również niemowlętom między 9. a 11. miesiącem życia, choć wymaga to podania dwóch dawek w odstępie co najmniej 3 miesięcy.

Mechanizm działania szczepionki opiera się na stymulacji naturalnego układu odpornościowego organizmu do wytworzenia przeciwciał skierowanych przeciwko wirusowi ospy wietrznej (VZV - Varicella Zoster Virus). Po zaszczepieniu osłabiona postać wirusa wywołuje odpowiedź immunologiczną, która przygotowuje organizm do obrony przed rzeczywistym zakażeniem. Szczepionka zawiera wirusy o zmniejszonej zjadliwości, dlatego jest mało prawdopodobne, aby u osób z prawidłową odpornością wywołała pełnoobjawową ospę wietrzną.

Varilrix znajduje szczególne zastosowanie w profilaktyce poekspozycyjnej – zaszczepienie w ciągu 3 dni od kontaktu z osobą chorą na ospę wietrzną może zapobiec zachorowaniu lub znacząco zmniejszyć nasilenie objawów choroby. Jest to ważne zwłaszcza dla osób z grup ryzyka, które nie chorowały wcześniej na ospę wietrzną i nie były szczepione.

U osób poddanych szczepieniu, które mimo to zachorują na ospę wietrzną, przebieg choroby jest zazwyczaj znacznie łagodniejszy niż u osób nieszczepionych. Objawy są mniej nasilone, występuje mniejsza liczba wykwitów skórnych, a powikłania zdarzają się rzadziej. Należy jednak pamiętać, że jak wszystkie szczepionki, Varilrix nie chroni w pełni wszystkich zaszczepionych osób – skuteczność nie wynosi 100%, ale znacząco redukuje ryzyko zachorowania i ciężkiego przebiegu infekcji.

W przypadku osób z osłabionym układem immunologicznym (np. podczas terapii przeciwnowotworowej) decyzja o szczepieniu wymaga szczególnej oceny stosunku korzyści do ryzyka i powinna być podejmowana indywidualnie przez lekarza. U takich pacjentów może zaistnieć potrzeba podania dodatkowych dawek szczepionki w odstępach nie krótszych niż 4 tygodnie, aby uzyskać odpowiednią ochronę immunologiczną. Standard szczepienia przewiduje dwie dawki w odstępie co najmniej 6 tygodni dla osób od 12. miesiąca życia, przy czym minimalny odstęp to 4 tygodnie.

Aktualna ulotka leku Varilrix

Jaki jest skład Varilrix, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną szczepionki jest żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej szczepu Oka, namnażany w ludzkich komórkach diploidalnych linii MRC-5. Każda dawka szczepionki po rekonstytucji (0,5 ml) zawiera nie mniej niż 10^3,3 PFU (jednostek tworzących łysinkę) wirusa ospy wietrznej.

Pozostałe składniki szczepionki znajdujące się w proszku to:

• aminokwasy (w tym fenyloalanina – 331 mikrogramów na dawkę)
• laktoza bezwodna
• sorbitol (E 420) – 6 mg na dawkę
• mannitol (E 421)

Rozpuszczalnik do przygotowania szczepionki stanowi woda do wstrzykiwań (0,5 ml). Obecność fenyloalaniny wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z fenyloketonurią (PKU), rzadką chorobą genetyczną, w której ta substancja gromadzi się w organizmie. Sorbitol może mieć znaczenie u osób z nietolerancją fruktozy.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Varilrix?

Przypadki przedawkowania szczepionki Varilrix są bardzo mało prawdopodobne, ponieważ preparat jest dostarczany w postaci pojedynczej dawki w fiolce i jest podawany przez wykwalifikowany personel medyczny (lekarza lub pielęgniarkę). W dokumentacji zgłoszono jednak kilka przypadków przypadkowego podania większej dawki szczepionki.

W niektórych z tych przypadków odnotowano nieprawidłowe objawy w postaci senności i drgawek. Jednak większość przypadków przebiegła bez znaczących objawów niepożądanych. Ze względu na żywy charakter szczepionki i jej precyzyjnie określoną dawkę, nie ma specyficznego postępowania w przypadku przedawkowania.

W razie podejrzenia przedawkowania lub wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów po szczepieniu, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do najbliższego oddziału ratunkowego. Zaleca się obserwację pacjenta pod kątem potencjalnych reakcji, szczególnie reakcji alergicznych lub neurologicznych.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Varilrix – czy mogę spożywać alkohol?

Szczepionka Varilrix nie wymaga szczególnych ograniczeń dietetycznych przed ani po podaniu. Nie ma przeciwwskazań do spożywania określonych pokarmów lub napojów w związku ze szczepieniem. Preparat można podawać niezależnie od posiłków.

Istotne jest jednak to, że przez 6 tygodni po podaniu szczepionki należy unikać stosowania aspiryny i innych salicylanów (substancji występujących w niektórych lekach przeciwbólowych i przeciwgorączkowych). Łączenie szczepionki z tymi lekami może prowadzić do wystąpienia zespołu Reye'a – poważnego schorzenia mogącego uszkadzać wszystkie narządy ciała, w szczególności wątrobę i mózg.

Kwestia spożywania alkoholu po szczepieniu nie jest szczegółowo omówiona w dokumentacji medycznej, jednak ogólnie zaleca się umiarkowanie lub całkowitą abstynencję bezpośrednio po każdym szczepieniu, aby nie obciążać dodatkowo organizmu i umożliwić mu prawidłową odpowiedź immunologiczną. Alkohol może teoretycznie wpływać na układ odpornościowy i nasilać niektóre objawy poszczepienne, takie jak zmęczenie czy złe samopoczucie.

Czy można stosować Varilrix w okresie ciąży i karmienia piersią?

Szczepionki Varilrix nie należy podawać kobietom w ciąży. Jest to bezwzględne przeciwwskazanie wynikające z obecności żywych, atenuowanych wirusów w szczepionce. Pomimo osłabienia wirusa, jego podanie w czasie ciąży mogłoby teoretycznie stanowić ryzyko dla rozwijającego się płodu.

Jeśli pacjentka przypuszcza, że może być w ciąży lub planuje zajść w ciążę, powinna poinformować o tym lekarza przed podaniem szczepionki. Ponadto bardzo ważne jest, aby przez miesiąc po szczepieniu pacjentka nie zaszła w ciążę. W tym okresie należy stosować skuteczną metodę antykoncepcji, aby całkowicie wykluczyć możliwość zapłodnienia.

W przypadku karmienia piersią sytuacja wymaga indywidualnej oceny. Należy poinformować lekarza o fakcie karmienia piersią lub planach rozpoczęcia karmienia. Lekarz oceni stosunek potencjalnych korzyści wynikających ze szczepienia do ewentualnego ryzyka i podejmie decyzję, czy pacjentka może zostać zaszczepiona szczepionką Varilrix. Nie ma jednak kategorycznego przeciwwskazania do szczepienia w okresie laktacji, jeśli lekarz uzna to za zasadne.

Jeśli kobieta w ciąży nie chorowała nigdy na ospę wietrzną i nie była szczepiona, powinna unikać kontaktu z osobami niedawno zaszczepionymi przez okres do 6 tygodni, ponieważ w rzadkich przypadkach osłabiony wirus może zostać przeniesiony z osoby zaszczepionej na inną osobę, szczególnie gdy u zaszczepionej pojawiły się wykwity skórne.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)