Unguentum Undecylenicum

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Unguentum undecylenicum?

Unguentum undecylenicum to preparat przeciwgrzybiczy przeznaczony do miejscowego stosowania na skórę. Zawiera dwie substancje czynne – kwas undecylenowy oraz cynku undecylenian – które wykazują działanie grzybobójcze wobec dermatofitów, czyli grzybów atakujących skórę. Do grupy tej należą rodzaje Epidermophyton floccosum, Trichophyton oraz Microsporum, które są głównymi sprawcami zakażeń skórnych.

Mechanizm działania preparatu polega na zniszczeniu struktury komórek grzybiczych, co prowadzi do ich eliminacji. Co istotne, lek działa nie tylko na aktywne formy grzybów, ale również na ich zarodniki, co znacząco zmniejsza ryzyko nawrotu infekcji. Takie podwójne działanie sprawia, że preparat może być stosowany zarówno w leczeniu już istniejących zmian chorobowych, jak i zapobiegawczo, szczególnie u osób narażonych na zakażenia grzybicze.

Podstawowym wskazaniem jest grzybica skóry pachwin, która zwykle rozpoczyna się w głębi fałdu pachwinowego i stopniowo rozszerza się na uda, wzgórek łonowy oraz okolice krocza. Zmiany charakteryzują się zaczerwienieniem, swędzeniem i złuszczaniem naskórka. Zakażenie to często występuje u osób uprawiających sport oraz u tych, którzy noszą ciasną, syntetyczną odzież.

Kolejną wskazaniem jest grzybica stóp i dłoni, która najczęściej pojawia się między palcami. Zmiany te mogą przybierać formę maceracji, złuszczania lub pęcherzyków wypełnionych płynem. Infekcja często dotyczy również podeszwowego sklepienia stopy, gdzie skóra staje się sucha, zgrubiała i popękana. Towarzyszące objawy to swędzenie, pieczenie, ból oraz stan zapalny o różnym nasileniu. Długotrwała grzybica stóp może prowadzić do zakażenia płytki paznokciowej.

Grzybica skóry owłosionej głowy to wskazanie dotyczące głównie dzieci. Choroba objawia się okrągłymi ogniskami, w których włosy obłamują się tuż nad powierzchnią skóry, przypominając efekt ostrzyżenia. Skóra w tych miejscach jest zaczerwieniona, łuszczy się i swędzi. Nieleczona infekcja może rozprzestrzeniać się na dalsze obszary.

Preparat znajduje zastosowanie również w leczeniu powierzchniowych postaci grzybicy strzygącej skóry gładkiej, która może występować na każdej części ciała, najczęściej jednak na twarzy, rękach i szyi. Ogniska chorobowe mają charakterystyczny kształt okrągły lub obrączkowaty, z wyraźnie odgraniczonymi brzegami. Na obwodzie widoczne są wykwity grudkowe, pęcherzykowe i krostkowe, a świąd bywa różnie nasilony.

Ostatnim wskazaniem jest łupież pstry – zakażenie grzybicze występujące przeważnie na skórze klatki piersiowej i ramion. Pojawiają się małe plamy początkowo różowo-żółtawe, które z czasem ciemnieją, rozrastają się i zlewają w większe ogniska o nieregularnych granicach. Pod wpływem słońca zmiany mogą ulegać odbarwieniu, podczas gdy otaczająca skóra staje się ciemniejsza, co tworzy charakterystyczny „pstry" wygląd.

Unguentum undecylenicum może być stosowane zarówno w celach leczniczych, gdy zmiany grzybicze już się rozwinęły, jak i zapobiegawczo u osób szczególnie narażonych na zakażenia – na przykład uczęszczających na baseny, siłownie, sauny, czy osób z obniżoną odpornością. Regularne stosowanie preparatu w miejscach narażonych na infekcję może zapobiec rozwojowi choroby.

Aktualna ulotka leku Unguentum undecylenicum

Jaki jest skład Unguentum undecylenicum, jakie substancje zawiera?

Każdy gram maści Unguentum undecylenicum zawiera dwie substancje czynne: 50 mg kwasu undecylenowego (Acidum undecylenicum) oraz 200 mg cynku undecylenianu (Zinci undecylenas). Są to związki o udokumentowanym działaniu przeciwgrzybiczym, skutecznie zwalczające dermatofity odpowiedzialne za zakażenia skóry.

Substancje pomocnicze wchodzące w skład preparatu to:

• Wazelina biała – tłusta podstawa maści zapewniająca właściwą konsystencję i ułatwiająca nakładanie na skórę
• Euceryna bezwodna – substancja emulgująca poprawiająca wchłanianie leku
• Metylu parahydroksybenzoesan (E 218) – substancja konserwująca zapobiegająca wzrostowi bakterii i grzybów w maści
• Etylu parahydroksybenzoesan (E 214) – kolejna substancja konserwująca wspierająca stabilność preparatu

Warto zwrócić uwagę, że oba parahydroksybenzoesany mogą u niektórych osób wywoływać reakcje alergiczne, w tym reakcje typu późnego. Osoby uczulone na te substancje powinny unikać stosowania preparatu.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Unguentum undecylenicum?

Przy stosowaniu zgodnie ze wskazaniami i w zalecanych dawkach nie są znane objawy przedawkowania Unguentum undecylenicum. Preparat przeznaczony jest wyłącznie do stosowania zewnętrznego, a jego wchłanianie przez skórę jest niewielkie.

W przypadku przypadkowego spożycia maści przez usta mogą wystąpić objawy ze strony przewodu pokarmowego oraz ogólnoustrojowe, takie jak:

• Nudności i wymioty
• Biegunka
• Ból głowy
• Zaburzenia węchowe
• Obrzęki stawów
• Obrzęki węzłów chłonnych

W razie spożycia preparatu należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do najbliższego szpitalnego oddziału ratunkowego. Warto zabrać ze sobą opakowanie leku lub ulotkę, aby personel medyczny mógł szybko zidentyfikować substancje czynne i podjąć odpowiednie działania.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Unguentum undecylenicum – czy mogę spożywać alkohol?

Unguentum undecylenicum jest preparatem do stosowania miejscowego na skórę, którego wchłanianie ogólnoustrojowe jest minimalne. Z tego powodu nie ma szczególnych ograniczeń dotyczących diety ani spożywania posiłków podczas terapii tym lekiem.

W dostępnej dokumentacji medycznej nie ma informacji o interakcjach między maścią a alkoholem. Niemniej jednak podczas leczenia jakiejkolwiek infekcji rozsądne jest ograniczenie spożycia alkoholu, ponieważ może on osłabiać naturalną odporność organizmu i spowalniać procesy gojenia.

Należy pamiętać, że preparat zawiera substancje konserwujące (parahydroksybenzoesany), które u niektórych osób mogą wywoływać reakcje alergiczne. Osoby z tendencją do alergii powinny zwracać szczególną uwagę na wszelkie niepokojące objawy podczas stosowania leku.

Czy można stosować Unguentum undecylenicum w okresie ciąży i karmienia piersią?

Według oficjalnych zaleceń producenta Unguentum undecylenicum nie należy stosować u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Jest to środek ostrożności związany z brakiem wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania preparatu w tych szczególnych okresach życia.

Jeśli kobieta jest w ciąży, przypuszcza że może być w ciąży, planuje zajście w ciążę lub karmi piersią, musi skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem tego leku. W uzasadnionych przypadkach, gdy potencjalne korzyści przewyższają możliwe ryzyko, lekarz może zadecydować o zastosowaniu preparatu pod ścisłą kontrolą medyczną.

Decyzja o stosowaniu Unguentum undecylenicum u kobiet w ciąży lub karmiących piersią może być podjęta wyłącznie przez lekarza, który oceni indywidualną sytuację kliniczną pacjentki, nasilenie infekcji oraz dostępność alternatywnych metod leczenia.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)