Datroway to nowoczesny lek stosowany w leczeniu zaawansowanego raka piersi (HR+, HER2-), który rozprzestrzenił się poza pierwotne miejsce. Zawiera przeciwciało monoklonalne datopotamab oraz DXd – substancję niszczącą komórki nowotworowe. Działa poprzez wiązanie się z białkiem TROP2 na powierzchni komórek rakowych, skutecznie zwalczając chorobę u pacjentów po wcześniejszych terapiach.
Datopotamab derukstekan to nowoczesna substancja czynna należąca do grupy koniugatów przeciwciała z lekiem (ADC – antibody-drug conjugate). Jest to innowacyjny lek przeciwnowotworowy, który łączy w sobie precyzyjne działanie przeciwciała monoklonalnego z silnym działaniem przeciwnowotworowym składnika chemioterapeutycznego.
Mechanizm działania
Datopotamab derukstekan działa w bardzo specyficzny sposób, atakując komórki nowotworowe dzięki swojej dwuczęściowej budowie:
Celowane działanie: Substancja zawiera humanizowane przeciwciało anty-TROP2, które rozpoznaje i przyłącza się do białka TROP2 znajdującego się na powierzchni komórek nowotworowych. TROP2 jest białkiem często występującym w komórkach raka piersi.
Uwolnienie leku: Po związaniu się z komórką nowotworową, cały kompleks zostaje wchłonięty do wnętrza komórki. Tam specjalny łącznik ulega rozszczepieniu, uwalniając derukstekan (DXd) – substancję należącą do inhibitorów topoizomerazy I.
Niszczenie komórek: Uwolniony derukstekan uszkadza DNA komórki nowotworowej, prowadząc do jej śmierci przez proces zwany apoptozą. Co ważne, substancja może również niszczyć sąsiadujące komórki nowotworowe, nawet jeśli nie mają one na powierzchni białka TROP2.
Wskazania do stosowania
Rak piersi
Datopotamab derukstekan jest przeznaczony do leczenia dorosłych pacjentów z zaawansowanym rakiem piersi, który spełnia następujące kryteria:
- Nieoperacyjny lub przerzutowy rak piersi – nowotwór, którego nie można usunąć chirurgicznie lub który rozprzestrzenił się na inne części ciała
- HR pozytywny/HER2 negatywny – komórki nowotworowe mają receptory hormonalne, ale nie mają receptora HER2
- Wcześniejsze leczenie – pacjent musi być wcześniej leczony terapią hormonalną oraz co najmniej jedną linią chemioterapii
Sposób podawania i dawkowanie
Przygotowanie do leczenia: Przed każdą infuzją zaleca się podanie leków zapobiegających reakcjom alergicznym (antyhistaminowych, paracetamolu) oraz leków przeciwwymiotnych.
Dawka: Standardowa dawka wynosi 6 mg na kilogram masy ciała (maksymalnie 540 mg dla osób ważących 90 kg lub więcej), podawana co 3 tygodnie.
Sposób podania: Lek podaje się wyłącznie dożylnie w postaci infuzji:
- Pierwsza infuzja trwa 90 minut
- Kolejne infuzje trwają 30 minut (jeśli poprzednie były dobrze tolerowane)
- Pacjent jest obserwowany w trakcie i przez co najmniej 30 minut po infuzji
Najważniejsze działania niepożądane
Często występujące działania niepożądane
Zapalenie jamy ustnej (65% pacjentów):
- Objawy: bolesne owrzodzenia w ustach, trudności w jedzeniu i mówieniu
- Zapobieganie: regularne płukanie ust specjalnymi płynami zawierającymi sterydy
Nudności i wymioty (58% i 26% pacjentów):
- Można je kontrolować lekami przeciwwymiotnymi podawanymi przed infuzją
Zmęczenie (43% pacjentów):
- Pacjenci powinni planować odpoczynek po leczeniu
Łysienie (37% pacjentów):
- Włosy zwykle odrastają po zakończeniu leczenia
Problemy z oczami (26% pacjentów):
- Suchość oczu, nadmierne łzawienie, światłowstręt
- Zaleca się regularne stosowanie nawilżających kropli do oczu
Poważne działania niepożądane wymagające natychmiastowej uwagi
Śródmiąższowa choroba płuc (5% pacjentów):
- Objawy: kaszel, duszność, gorączka
- Wymaga natychmiastowego kontaktu z lekarzem
- Może być zagrażająca życiu
Zapalenie rogówki (18% pacjentów):
- Objawy: ból oczu, pogorszenie wzroku, światłowstręt
- Wymaga pilnej konsultacji okulisty
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Monitorowanie podczas leczenia
Pacjenci wymagają regularnego monitorowania:
- Badania krwi sprawdzające funkcję wątroby i nerek
- Obserwacja objawów ze strony płuc
- Regularne badania okulistyczne
- Kontrola stanu jamy ustnej
Przeciwwskazania
- Uczulenie na substancję czynną lub inne składniki leku
- Ciąża i karmienie piersią
- Poważne choroby płuc, serca lub oczu
Wpływ na płodność i ciążę
Antykoncepcja:
- Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia i przez 7 miesięcy po jego zakończeniu
- Mężczyźni, których partnerki są w wieku rozrodczym, muszą stosować antykoncepcję podczas leczenia i przez 4 miesiące po jego zakończeniu
Płodność: Substancja może wpływać na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Przed rozpoczęciem leczenia należy rozważyć opcje zachowania płodności.
Skuteczność kliniczna
W badaniu klinicznym TROPION-Breast01 datopotamab derukstekan porównano ze standardową chemioterapią u 732 pacjentów z zaawansowanym rakiem piersi:
- Czas bez progresji choroby: 6,9 miesiąca vs 4,9 miesiąca dla chemioterapii
- Odsetek odpowiedzi: 36,4% vs 22,9% dla chemioterapii
- Profil bezpieczeństwa: Kontrolowalne działania niepożądane przy odpowiednim monitorowaniu
Zalecenia dla pacjentów
Przed rozpoczęciem leczenia:
- Dokładne badania okulistyczne
- Ocena funkcji płuc, wątroby i nerek
- Sprawdzenie, czy pacjentka nie jest w ciąży
W trakcie leczenia:
- Regularne stosowanie kropli nawilżających do oczu
- Właściwa higiena jamy ustnej
- Natychmiastowe zgłaszanie objawów ze strony płuc
- Unikanie soczewek kontaktowych (chyba że zaleci okulista)
Po leczeniu:
- Kontynuacja antykoncepcji przez zalecany okres
- Regularne kontrole onkologiczne
- Monitorowanie późnych działań niepożądanych
Datopotamab derukstekan reprezentuje nową generację celowanych terapii przeciwnowotworowych, oferując pacjentom z zaawansowanym rakiem piersi HR+/HER2- nową opcję terapeutyczną o udowodnionej skuteczności i kontrolowalnym profilu bezpieczeństwa.