Striascan - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Striascan?

Striascan to preparat radiofarmaceutyczny zawierający joflupan (123I), wykorzystywany pomocniczo w diagnostyce schorzeń neurologicznych związanych z zaburzeniami układu dopaminergicznego w mózgu. Substancja ta należy do grupy radiofarmaceutyków o niewielkiej radioaktywności, stosowanych wyłącznie w celach diagnostycznych.

Po podaniu dożylnym lek gromadzi się w określonych obszarach mózgu, co umożliwia wykrycie zmian charakterystycznych dla dwóch głównych grup schorzeń neurologicznych. Dzięki zawartości niewielkiej ilości substancji radioaktywnej preparat można wykryć za pomocą specjalnych urządzeń obrazujących z zewnątrz ciała, co pozwala na wykonanie szczegółowego skanu mózgu.

Podstawowe wskazania do zastosowania Striascan:

• Parkinsonizm, w tym choroba Parkinsona – preparat umożliwia wykrycie charakterystycznych zmian w obszarach mózgu odpowiedzialnych za kontrolę ruchów i koordynację. Badanie pozwala na różnicowanie parkinsonizmu od innych zaburzeń ruchowych oraz ocenę stopnia uszkodzenia układu dopaminergicznego.
• Otępienie z ciałkami Lewy'ego – schorzeń neurodegeneracyjne charakteryzujące się postępującym pogorszeniem funkcji poznawczych, któremu towarzyszą zaburzenia ruchowe i inne objawy neurologiczne. Skan wykonany po podaniu preparatu dostarcza informacji o zmianach w strukturach mózgowych typowych dla tego rodzaju otępienia.

Badanie z wykorzystaniem Striascan dostarcza lekarzowi cennych informacji diagnostycznych, które mogą być pomocne w podjęciu decyzji dotyczących dalszego postępowania terapeutycznego. Skan obrazuje aktywność dopaminergicznych zakończeń nerwowych w prążkowiu, co pozwala na obiektywną ocenę stanu tego układu nerwowego. Informacje uzyskane z badania mogą potwierdzić lub wykluczyć podejrzenie występowania zmian charakterystycznych dla wymienionych schorzeń neurologicznych.

Procedura diagnostyczna polega na wstrzyknięciu preparatu do żyły, po czym następuje okres oczekiwania (zazwyczaj 3-6 godzin), podczas którego substancja gromadzi się w odpowiednich strukturach mózgowych. Następnie wykonywane jest specjalistyczne prześwietlenie przy użyciu kamery gamma, które uwidacznia rozmieszczenie znacznika radioaktywnego w mózgu. Otrzymana w ten sposób dawka promieniowania jonizującego jest niewielka i mniejsza niż podczas niektórych standardowych badań rentgenowskich.

Aktualna ulotka leku Striascan

Jaki jest skład Striascan, jakie substancje zawiera?

Substancja czynna:

• Joflupan (123I) – każdy mililitr roztworu zawiera 74 MBq (megabekerel) joflupanu (123I) na dzień i godzinę odniesienia. MBq jest jednostką, w której wyrażana jest radioaktywność preparatu.

Substancje pomocnicze:

• Kwas octowy lodowaty (E 260)
• Sodu octan trójwodny (E 262)
• Etanol bezwodny (E 1510) – preparat zawiera do 197 mg alkoholu (etanolu) w każdej dawce, co odpowiada stężeniu 39,5 mg/ml (5% obj.)
• Kwas fosforowy stężony (E 338)
• Woda do wstrzykiwań

Preparat dostarczany jest w postaci bezbarwnego roztworu do wstrzykiwań w szklanych fiolkach ze szkła bursztynowego o pojemności 15 ml, zamkniętych gumowym korkiem i metalowym kapslem. Jedna fiolka zawiera 2,5 ml lub 5 ml roztworu. Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na fiolkę, co oznacza że można go uznać za produkt wolny od sodu.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Striascan?

Ze względu na to, że Striascan jest preparatem przeznaczonym do podawania wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarza medycyny nuklearnej w warunkach szpitalnych, sytuacja przedawkowania jest mało prawdopodobna. Preparat przygotowywany i podawany jest przez odpowiednio przeszkolony personel medyczny z zachowaniem wszystkich procedur bezpieczeństwa.

Postępowanie w razie przedawkowania:

W przypadku gdy doszłoby do podania większej niż zalecana dawki preparatu, lekarz medycyny nuklearnej podejmie odpowiednie działania mające na celu przyspieszenie wydalenia substancji z organizmu:

• Zwiększone nawodnienie: Lekarz zaleci wypicie dużych ilości płynów, co ułatwi szybsze wydalenie preparatu z organizmu przez nerki.
• Częste oddawanie moczu: Konieczne będzie częste oddawanie moczu w celu mechanicznego usunięcia substancji radioaktywnej z organizmu. Podczas oddawania moczu należy zachować odpowiednie środki ostrożności, o których lekarz poinformuje pacjenta.
• Monitoring medyczny: Pacjent pozostanie pod obserwacją personelu medycznego, który będzie monitorował proces wydalania preparatu.

Opisane postępowanie jest standardową procedurą stosowaną przy preparatach radiofarmaceutycznych podobnych do Striascan. Lekarz przekaże pacjentowi szczegółowe informacje dotyczące wszystkich niezbędnych środków ostrożności.

Należy pamiętać, że wszelkie pozostałości joflupanu (123I), które ewentualnie pozostaną w organizmie pacjenta, samoistnie utracą swoją radioaktywność w naturalny sposób wraz z upływem czasu, zgodnie z właściwościami fizycznymi izotopu jodu-123.

W razie jakichkolwiek wątpliwości lub pytań związanych z procedurą lub ewentualnym przedawkowaniem, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem medycyny nuklearnej nadzorującym badanie.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Striascan – czy mogę spożywać alkohol?

Striascan jest preparatem stosowanym jednorazowo w celach diagnostycznych, dlatego nie ma szczególnych ograniczeń dotyczących spożywania pokarmów przed lub po badaniu. Istnieją jednak zalecenia dotyczące nawodnienia i przyjmowania określonych preparatów.

Zalecenia dotyczące płynów:

• Przed badaniem: Pacjent powinien wypić dużo wody, tak aby przed wykonaniem procedury diagnostycznej być dobrze nawodnionym. Odpowiednie nawodnienie ułatwia prawidłowe rozprowadzenie preparatu w organizmie.
• Po badaniu: Zaleca się spożywanie dużych ilości płynów przez okres pierwszych 48 godzin po podaniu preparatu. Zwiększone nawodnienie wspomaga szybsze wydalanie substancji radioaktywnej z organizmu przez nerki.
• Częste oddawanie moczu: Należy oddawać mocz tak często, jak to możliwe podczas pierwszych 48 godzin po badaniu, co przyspiesza eliminację preparatu z organizmu.

Preparaty z jodem:

Przed otrzymaniem Striascan lekarz medycyny nuklearnej zaleci pacjentowi przyjęcie kilku tabletek lub płynu zawierających jod. Te preparaty chronią tarczycę przed nadmiernym pochłanianiem radioaktywnego jodu. Bardzo ważne jest, aby zażyć te preparaty dokładnie według zaleceń lekarza – w określonym czasie i w odpowiedniej dawce.

Alkohol:

Sam preparat Striascan zawiera niewielką ilość etanolu (alkoholu) – do 197 mg w każdej dawce, co odpowiada ilości alkoholu zawartej w około 5 ml piwa lub 2 ml wina. Ta niewielka ilość alkoholu obecnego w preparacie nie wywoła żadnych zauważalnych skutków. Nie ma szczególnych przeciwwskazań dotyczących spożywania alkoholu po badaniu, jednak ze względów ogólnozdrowotnych oraz konieczność odpowiedniego nawodnienia organizmu, zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu i skupienie się na piciu wody oraz innych napojów bezalkoholowych.

W przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących diety lub spożywania określonych produktów przed lub po badaniu, należy skonsultować się z lekarzem medycyny nuklearnej prowadzącym procedurę diagnostyczną.

Czy można stosować Striascan w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża:

Striascan nie może być podawany pacjentkom w ciąży. Jest to bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania tego preparatu. Podanie preparatu radiofarmaceutycznego kobiecie w ciąży mogłoby spowodować, że rozwijające się dziecko otrzymałoby pewną dawkę promieniowania jonizującego, co wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla płodu.

Przed wykonaniem badania z wykorzystaniem Striascan bardzo ważne jest poinformowanie lekarza medycyny nuklearnej o następujących sytuacjach:

• Jeśli pacjentka jest w ciąży
• Jeśli istnieje prawdopodobieństwo, że pacjentka może być w ciąży
• Jeśli u pacjentki nie wystąpiła miesiączka
• Jeśli pacjentka planuje mieć dziecko

W przypadku potwierdzenia lub podejrzenia ciąży, lekarz rozważy wykorzystanie innych technik diagnostycznych, które nie wykorzystują promieniowania jonizującego.

Karmienie piersią:

Jeśli pacjentka karmi piersią, lekarz medycyny nuklearnej może podjąć jedną z następujących decyzji:

• Opóźnić podanie preparatu do czasu zakończenia karmienia piersią
• Poprosić o przerwanie karmienia piersią na określony czas

Nie wiadomo, czy joflupan (123I) przenika do mleka karmiących matek, dlatego w celu zapewnienia bezpieczeństwa dziecka obowiązują następujące zalecenia:

Bezwzględne wymagania dla karmiących matek:

• Przerwanie karmienia piersią na 3 dni: Nie należy karmić dziecka piersią przez 3 dni po podaniu preparatu.
• Karmienie preparatem mlekozastępczym: W tym trzymdniowym okresie dziecko należy karmić odpowiednim preparatem mlekozastępczym.
• Odciąganie pokarmu: W regularnych odstępach czasu należy odciągać pokarm naturalny i następnie go usuwać (nie podawać dziecku).
• Utylizacja odciągniętego mleka: Odciągnięty pokarm należy usuwać przez pełne 3 dni, do czasu aż radioaktywność zostanie całkowicie wydalona z organizmu matki.

Kobieta w wieku rozrodczym powinna przed badaniem poradzić się lekarza medycyny nuklearnej i poinformować go o wszelkich okolicznościach mogących wskazywać na ciążę lub karmienie piersią. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem przed wykonaniem badania.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)