Oramorph - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Oramorph?

Oramorph zawiera jako substancję czynną morfiny siarczan, który należy do grupy leków nazywanych opioidami. Jest to lek przeciwbólowy stosowany w przypadku silnego bólu, który nie może być kontrolowany przez inne, słabsze leki przeciwbólowe. Znajduje szczególne zastosowanie w leczeniu bólu nowotworowego, zapewniając pacjentom ulgę w trudnych momentach choroby.

Morfina działa bezpośrednio na receptory opioidowe w ośrodkowym układzie nerwowym, modulując odczuwanie bólu. Mechanizm działania polega na łączeniu się z receptorami opioidowymi w mózgu i rdzeniu kręgowym, co prowadzi do zmniejszenia transmisji sygnałów bólowych. Efekt analgetyczny pojawia się stosunkowo szybko po podaniu doustnym, a działanie pojedynczej dawki utrzymuje się przez około 4 godziny.

Lek jest przeznaczony do stosowania u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 1. roku życia. Dostępność w postaci roztworu doustnego umożliwia precyzyjne dostosowanie dawki do indywidualnych potrzeb pacjenta, co jest szczególnie istotne w pediatrii oraz u osób wymagających bardzo dokładnego odmierzania dawki. Postać płynna ułatwia również podawanie leku osobom mającym trudności z połykaniem tabletek.

Zastosowanie morfiny w terapii bólu przewlekłego wymaga regularnego przyjmowania według ustalonego schematu, a nie tylko w momencie nasilenia dolegliwości. Takie podejście pozwala na utrzymanie stałego stężenia leku we krwi i skuteczniejszą kontrolę bólu. Lekarz może zwiększać dawkę stopniowo, w zależności od intensywności bólu i odpowiedzi organizmu na leczenie.

Ważne jest, aby rozumieć, że morfina jest lekiem działającym na objawy – uśmierza ból, ale nie leczy jego przyczyny. W przypadku bólu nowotworowego stanowi ona kluczowy element postępowania paliatywnego, znacząco poprawiając jakość życia pacjentów. Lek może być stosowany zarówno w warunkach szpitalnych, jak i w leczeniu domowym, pod warunkiem ścisłego przestrzegania zaleceń lekarza.

Ze względu na właściwości opioidowe morfina może prowadzić do rozwoju tolerancji – zjawiska, w którym organizm przyzwyczaja się do leku i może wymagać wyższych dawek dla osiągnięcia tego samego efektu przeciwbólowego. Dlatego tak istotne jest stosowanie leku wyłącznie według wskazań lekarza oraz regularne konsultacje dotyczące skuteczności terapii i ewentualnej potrzeby modyfikacji dawkowania.

Aktualna ulotka leku Oramorph

Jaki jest skład Oramorph, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną leku jest morfiny siarczan (Morphini sulfas). Lek dostępny jest w dwóch stężeniach: 1 ml roztworu zawiera 20 mg morfiny siarczanu (w postaci kropli doustnych) lub 2 mg morfiny siarczanu (w postaci roztworu doustnego).

Postać w stężeniu 20 mg/ml (krople doustne) zawiera jako substancje pomocnicze: sodu edetynian, sodu benzoesan (E 211), kwas cytrynowy (do ustalenia pH) oraz wodę oczyszczoną. W tej postaci każda kropla dostarcza 1,25 mg morfiny siarczanu, a 16 kropel (1 ml) zawiera 1 mg benzoesanu sodu.

Postać w stężeniu 2 mg/ml (roztwór doustny) posiada bogatszy skład substancji pomocniczych, obejmujący: sacharozę, glukozę ciekłą, metylu parahydroksybenzoesan (E 218), propylu parahydroksybenzoesan (E 216), etanol 96% oraz wodę oczyszczoną. Ta postać zawiera 80 mg alkoholu (etanolu) w każdym ml roztworu, co odpowiada 8% m/v, a także 100 mg glukozy ciekłej i 300 mg sacharozy w każdym ml roztworu.

Obydwie postaci są prawie bezbarwnymi roztworami wodnymi do stosowania doustnego. Należy zwrócić uwagę, że postać 2 mg/ml zawiera niewielką ilość alkoholu, co ma znaczenie szczególnie u dzieci, a także zawiera cukry, co jest istotne dla osób z cukrzycą lub nietolerancją niektórych cukrów.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Oramorph?

W razie przyjęcia większej niż zalecana dawki leku Oramorph należy niezwłocznie zwrócić się do lekarza lub udać się do najbliższego szpitala. Przedawkowanie morfiny jest stanem poważnym, który może prowadzić do zagrażających życiu powikłań.

Objawy przedawkowania mogą obejmować:

• Trudności w oddychaniu, które mogą prowadzić do utraty przytomności, a nawet śmierci
• Bardzo małe źrenice (zwężenie źrenic, tzw. mioza lub "szpilkowate źrenice")
• Niskie ciśnienie krwi
• Uczucie senności – od lekkiego zmęczenia do dużej senności
• Zimna i lepka skóra
• Depresja oddechowa (zahamowanie oddychania, częstość oddechów 2-4 na minutę)
• Zachłystowe zapalenie płuc (spowodowane przez wdychanie wymiocin lub ciał obcych), którego objawy to duszność, kaszel i gorączka

W przypadku znacznego niedotlenienia źrenice mogą być rozszerzone, a pacjent staje się sinicy (cyjanotyczny). W poważniejszych przypadkach może dojść do niewydolności krążenia i głębokiej śpiączki. Początkowo ciśnienie krwi pozostaje w normie, ale wyraźnie spada wraz z postępem zatrucia. Utrzymujący się spadek ciśnienia krwi może spowodować wstrząs.

Leczenie przedawkowania obejmuje przede wszystkim oczyszczenie dróg oddechowych i utrzymanie ich drożności, a także wspomaganą lub kontrolowaną wentylację. W przypadku znacznego przedawkowania zaleca się podanie dożylne 0,4-0,8 mg naloksonu, antagonisty opioidów. W razie potrzeby można powtórzyć podawanie w odstępach 2-3 minutowych lub zastąpić je wlewem naloksonu. Ponieważ działanie naloksonu zanika po stosunkowo krótkim czasie (2-3 godziny), konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta aż do całkowitego powrotu spontanicznego oddechu.

Dalsze środki wspomagające zależą od stanu pacjenta i mogą obejmować podawanie tlenu, środków wazopresyjnych oraz dożylną suplementację objętościową. Płukanie żołądka powinno być wykonywane w ciągu pierwszych 2 godzin od przyjęcia morfiny i tylko u pacjentów odpowiadających na leczenie.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Oramorph – czy mogę spożywać alkohol?

Nie wolno pić alkoholu podczas przyjmowania leku Oramorph. Alkohol ma hamujące działanie na ośrodkowy układ nerwowy i może nasilić depresyjny wpływ morfiny, szczególnie na oddychanie. Jednoczesne spożycie alkoholu z morfiną znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia groźnych działań niepożądanych, w tym depresji oddechowej, która może prowadzić do śpiączki i być zagrożeniem dla życia.

Lek można przyjmować niezależnie od posiłków – jedzenie nie wpływa istotnie na wchłanianie morfiny z przewodu pokarmowego. Roztwór należy przyjmować z pewną ilością płynu, takim jak woda lub sok. Nie ma specjalnych ograniczeń dietetycznych związanych ze stosowaniem morfiny, jednak należy pamiętać, że morfina może powodować nudności i zaparcia, dlatego zaleca się dietę bogatą w błonnik i odpowiednie nawodnienie organizmu.

Postać 2 mg/ml zawiera w składzie cukry (sacharozę i ciekłą glukozę – 100 mg glukozy ciekłej i 300 mg sacharozy w każdym ml roztworu), co ma znaczenie dla osób z cukrzycą. Osoby przyjmujące tę postać leku powinny uwzględnić zawartość cukrów w swojej diecie – 5 ml roztworu odpowiada 0,17 jednostki chlebowej. Jeśli lekarz kiedyś poinformował o nietolerancji na niektóre cukry, należy przed przyjęciem leku skontaktować się z lekarzem.

Należy także pamiętać, że postać 2 mg/ml zawiera niewielką ilość alkoholu (80 mg etanolu w każdym ml roztworu). Ilość w dawce 5 ml tego leku odpowiada 10 ml piwa lub 4 ml wina. Chociaż jest mało prawdopodobne, aby ilość alkoholu w tym leku miała wpływ na dorosłych i młodzież, mogą wystąpić pewne skutki u młodszych dzieci, na przykład uczucie senności.

Czy można stosować Oramorph w okresie ciąży i karmienia piersią?

Nie należy stosować leku Oramorph jeżeli pacjentka jest w ciąży lub przypuszcza, że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko. Morfina może mieć wpływ na dziecko. Jeżeli lek jest stosowany przez długi czas w czasie ciąży, istnieje ryzyko, że noworodek będzie miał objawy odstawienia leku (abstynencji), które powinny być leczone przez lekarza.

Morfina przenika przez łożysko i może wpływać na płód. Stosowanie opioidów w czasie ciąży może prowadzić do zespołu odstawienia u noworodka, objawiającego się drażliwością, nadmiernym płaczem, drżeniem, zaburzeniami snu, problemami z karmieniem, a czasem nawet drgawkami. Noworodki matek przyjmujących przewlekle opioidy wymagają specjalistycznej opieki medycznej.

Nie należy karmić piersią w przypadku przyjmowania leku Oramorph, ponieważ niewielkie ilości morfiny mogą przenikać do mleka matki. Morfina wydzielana do mleka może wpływać na niemowlę, powodując senność, trudności w karmieniu oraz problemy z oddychaniem.

Nie należy planować ciąży podczas przyjmowania tego leku. Pacjentka i jej partner powinni stosować skuteczne metody antykoncepcji podczas przyjmowania tego leku. W przypadku zajścia w ciążę w tym czasie, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem, który oceni możliwości dalszego postępowania i ewentualnej zmiany leczenia.

Decyzję o stosowaniu morfiny w okresie ciąży lub karmienia piersią może podjąć wyłącznie lekarz, po dokładnym rozważeniu potencjalnych korzyści dla matki w stosunku do ryzyka dla dziecka. W szczególnych sytuacjach klinicznych, gdy inne metody leczenia bólu są niewystarczające, lekarz może rozważyć krótkotrwałe zastosowanie morfiny, ale wymaga to ścisłego nadzoru medycznego.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)