Oncaspar

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Oncaspar?

Oncaspar to lek zawierający pegaspargazę, enzym należący do grupy asparaginaz, który odgrywa kluczową rolę w terapii nowotworowej. Substancja czynna leku działa poprzez rozkładanie asparaginy, która jest niezbędnym elementem budulcowym białek. Mechanizm działania opiera się na wykorzystaniu fundamentalnej różnicy między komórkami prawidłowymi a nowotworowymi.

Komórki prawidłowe organizmu mają zdolność samodzielnego wytwarzania asparaginy, co zapewnia im niezależność od zewnętrznych źródeł tego aminokwasu. Natomiast określone typy komórek nowotworowych, w tym komórki białaczki limfoblastycznej, są pozbawione tej możliwości i muszą pozyskiwać asparaginę z otoczenia. Oncaspar wykorzystuje tę słabość komórek rakowych, obniżając stężenie asparaginy dostępnej w organizmie, co prowadzi do zatrzymania niekontrolowanego wzrostu i podziału komórek białaczki.

Lek stosowany jest w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej (acute lymphoblastic leukaemia, ALL). Jest to nowotwór krwi, w którym niedojrzałe krwinki białe zwane limfoblastami zaczynają się namnażać w sposób niekontrolowany. Patologiczne komórki wypierają prawidłowe elementy krwi, uniemożliwiając wytwarzanie funkcjonalnych krwinek białych, czerwonych oraz płytek krwi. To prowadzi do różnorodnych objawów związanych z zaburzeniem czynności szpiku kostnego.

Oncaspar znajduje zastosowanie zarówno w populacji pediatrycznej, jak i u dorosłych pacjentów. Lek może być stosowany u dzieci od momentu urodzenia do ukończenia 18. roku życia oraz u pacjentów dorosłych. Terapia prowadzona jest zawsze w ramach złożonych protokołów chemioterapeutycznych, co oznacza, że Oncaspar nie jest stosowany jako monoterapia, lecz w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi. Takie podejście zwiększa skuteczność leczenia poprzez jednoczesne działanie na różne mechanizmy wzrostu i przeżycia komórek białaczki.

Pegaspargaza stanowi zmodyfikowaną postać enzymu asparaginazy, w której do cząsteczki enzymu przyłączono polimer glikolu polietylenowego (PEG). Ta pegylacja zmienia właściwości farmakologiczne leku, przedłużając czas jego działania w organizmie i potencjalnie zmniejszając immunogenność w porównaniu z niepegylowanymi formami asparaginazy. Dzięki temu możliwe jest rzadsze podawanie leku przy zachowaniu ciągłości terapeutycznego działania.

Aktualna ulotka leku Oncaspar

Jaki jest skład Oncaspar, jakie substancje zawiera?

Substancja czynna: pegaspargaza. Każda fiolka zawiera 3750 jednostek pegaspargazy. Po rekonstytucji, 1 ml roztworu zawiera 750 jednostek pegaspargazy.

Pozostałe składniki:

• disodu fosforan siedmiowodny
• sodu diwodorofosforan jednowodny
• sodu chlorek
• sacharoza
• sodu wodorotlenek (do regulacji pH)
• kwas chlorowodorowy (do regulacji pH)

Lek zawiera mniej niż 1 mmol sodu na dawkę, co oznacza, że jest praktycznie wolny od sodu.

Oncaspar dostępny jest w postaci białego do białawego proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Po odpowiednim przygotowaniu przez personel medyczny powstaje przezroczysty, bezbarwny roztwór wolny od widocznych cząstek stałych.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Oncaspar?

Ponieważ Oncaspar jest zawsze podawany przez wykwalifikowany personel medyczny w warunkach kontrolowanych, ryzyko przedawkowania jest bardzo niskie. Lek przygotowywany jest bezpośrednio przed podaniem, a dawka jest precyzyjnie odmierzana zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego.

W mało prawdopodobnej sytuacji przypadkowego przedawkowania pacjent będzie poddany ścisłemu monitorowaniu przez personel medyczny. Obserwacja obejmuje kontrolę funkcji życiowych oraz parametrów laboratoryjnych. W zależności od stanu klinicznego pacjenta wdrażane jest odpowiednie leczenie objawowe i podtrzymujące.

Nie istnieje specyficzne antidotum na przedawkowanie pegaspargazy. Postępowanie terapeutyczne koncentruje się na kontrolowaniu ewentualnych powikłań oraz utrzymaniu prawidłowych funkcji organizmu. Szczególną uwagę zwraca się na monitorowanie czynności wątroby, trzustki, parametrów krzepnięcia krwi oraz stężenia glukozy.

Wszelkie wątpliwości dotyczące dawkowania lub przebiegu terapii należy omówić z lekarzem prowadzącym leczenie.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Oncaspar – czy mogę spożywać alkohol?

Podczas leczenia Oncaspar nie ma specyficznych ograniczeń dietetycznych bezpośrednio związanych z samym lekiem. Niemniej jednak, ze względu na charakter terapii przeciwnowotworowej oraz możliwe działania niepożądane, pacjenci powinni przestrzegać pewnych ogólnych zaleceń żywieniowych.

Alkohol: Spożywanie alkoholu podczas chemioterapii jest zdecydowanie odradzane. Alkohol może dodatkowo obciążać wątrobę, która i tak jest narażona na uszkodzenie w trakcie leczenia Oncaspar. Lek może wpływać na czynność wątroby, a łączenie go z alkoholem zwiększa ryzyko poważnych powikłań hepatologicznych. Dodatkowo, alkohol osłabia układ odpornościowy, który podczas chemioterapii jest już znacząco osłabiony.

Ogólne zalecenia dietetyczne:

• Ze względu na podwyższone ryzyko zakażeń związane ze zmniejszeniem liczby krwinek białych, należy unikać surowego lub niedogotowanego mięsa, jaj oraz niepasteryzowanych produktów mlecznych.
• Owoce i warzywa powinny być dokładnie myte lub obierane przed spożyciem.
• Zaleca się unikanie pokarmów trudnych do strawienia, szczególnie gdy występują nudności lub problemy z trzustką.
• Regularne posiłki w małych porcjach mogą pomóc w łagodzeniu nudności.
• Odpowiednie nawodnienie jest bardzo istotne – należy pić wystarczającą ilość płynów, chyba że lekarz zaleci inaczej.

Interakcje z pożywieniem: Lekarz może zalecić monitorowanie poziomu cukru we krwi, ponieważ Oncaspar może wpływać na stężenie glukozy. W takim przypadku mogą być konieczne modyfikacje diety, szczególnie u pacjentów z cukrzycą.

Ze względu na możliwe problemy z trzustką podczas leczenia, zaleca się ograniczenie pokarmów wysokotłuszczowych. W przypadku wystąpienia objawów ze strony przewodu pokarmowego, takich jak biegunka, nudności czy brak apetytu, należy skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem w celu dostosowania diety.

Indywidualne zalecenia dietetyczne powinny być omówione z zespołem terapeutycznym, który może dostosować je do konkretnej sytuacji klinicznej pacjenta oraz współistniejących schorzeń.

Czy można stosować Oncaspar w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża: Oncaspar nie powinien być stosowany podczas ciąży. Działanie leku na przebieg ciąży oraz rozwój płodu nie zostało odpowiednio zbadane, dlatego stosowanie preparatu w tym okresie wiąże się z nieznacznym ryzykiem dla dziecka. Decyzję o ewentualnym leczeniu podejmuje lekarz, szczegółowo oceniając stosunek potencjalnych korzyści do ryzyka, biorąc pod uwagę zagrożenie życia matki związane z nieleczoną białaczką.

Antykoncepcja:

• Kobiety w wieku rozrodczym: Podczas leczenia oraz przez przynajmniej 6 miesięcy po zakończeniu terapii Oncaspar kobieta mogąca zajść w ciążę musi stosować skuteczną metodę antykoncepcji. Istotne jest, że antykoncepcja doustna (pigułki antykoncepcyjne) nie jest uważana za wystarczająco skuteczną metodę podczas leczenia tym lekiem. Pacjentka powinna skonsultować się z lekarzem w sprawie wyboru najbardziej odpowiedniej alternatywnej metody zapobiegania ciąży.
• Mężczyźni: Mężczyźni również muszą stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie własnego leczenia Oncaspar lub gdy lek jest podawany ich partnerce. To zalecenie dotyczy całego okresu terapii.

Karmienie piersią: Nie wiadomo, czy pegaspargaza przenika do mleka ludzkiego. Ze względu na potencjalne ryzyko dla niemowlęcia, karmienie piersią musi być przerwane przed rozpoczęciem leczenia Oncaspar. Wznowienie karmienia piersią jest możliwe dopiero po całkowitym zakończeniu terapii i odstawieniu leku, zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego.

Planowanie rodziny: Kobiety planujące ciążę powinny odczekać odpowiedni czas po zakończeniu chemioterapii, zanim spróbują zajść w ciążę. Dokładny czas oczekiwania powinien być ustalony indywidualnie z lekarzem prowadzącym, z uwzględnieniem kompletnego protokołu leczenia białaczki.

Przed rozpoczęciem leczenia należy bezwzględnie poinformować lekarza, jeśli pacjentka jest w ciąży, przypuszcza że może być w ciąży, karmi piersią lub planuje zajście w ciążę w najbliższym czasie.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)