Diprivan - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Diprivan?

Diprivan to lek znieczulający ogólnie, należący do grupy środków stosowanych w anestezjologii. Substancją czynną preparatu jest propofol – krótko działający środek anestetyczny charakteryzujący się szybkim wprowadzeniem pacjenta w stan znieczulenia oraz równie szybkim wybudzeniem po zakończeniu zabiegu. Mechanizm działania propofolu polega na hamowaniu aktywności ośrodkowego układu nerwowego poprzez wpływ na receptory GABA w mózgu, co prowadzi do utraty świadomości i odczuwania bólu.

Lek znajduje zastosowanie w wprowadzaniu i podtrzymywaniu znieczulenia ogólnego u pacjentów dorosłych oraz dzieci w wieku powyżej 1. miesiąca życia podczas różnorodnych procedur chirurgicznych. Propofol umożliwia precyzyjną kontrolę głębokości znieczulenia, co czyni go uniwersalnym narzędziem w praktyce anestezjologicznej – od krótkich zabiegów ambulatoryjnych po długotrwałe operacje wymagające wielogodzinnego utrzymania pacjenta w stanie nieprzytomności.

Kolejnym istotnym wskazaniem jest uspokojenie sztucznie wentylowanych pacjentów w wieku powyżej 16 lat przebywających w oddziałach intensywnej terapii. W tym kontekście preparat wykorzystywany jest do osiągnięcia odpowiedniego poziomu sedacji u osób wymagających wspomagania mechanicznego oddychania, co poprawia komfort pacjenta i ułatwia prowadzenie terapii intensywnej. Należy podkreślić, że stosowanie leku w celu wywołania uspokojenia podczas intensywnej terapii u pacjentów w wieku 16 lat i młodszych jest przeciwwskazane.

Diprivan stosowany jest również do uspokojenia z zachowaniem świadomości u pacjentów dorosłych i dzieci w wieku powyżej 1. miesiąca życia poddawanych zabiegom diagnostycznym lub chirurgicznym. W takich sytuacjach preparat może być używany samodzielnie lub w połączeniu z innymi środkami znieczulającymi, co pozwala na przeprowadzenie procedur medycznych przy jednoczesnym zachowaniu współpracy z pacjentem lub osiągnięciu stanu głębokiego uspokojenia bez pełnej utraty przytomności.

Charakterystyczną cechą propofolu jest jego farmakokinetyka – substancja szybko przenika do ośrodkowego układu nerwowego, inicjując działanie znieczulające w ciągu kilkudziesięciu sekund od podania dożylnego. Równie szybko jest metabolizowana i eliminowana z organizmu, co przekłada się na krótki czas wybudzenia i stosunkowo niewielkie ryzyko kumulacji podczas przedłużonego stosowania. Te właściwości czynią Diprivan szczególnie przydatnym w sytuacjach wymagających dynamicznej kontroli stanu pacjenta.

Preparat podawany jest wyłącznie dożylnie przez wykwalifikowany personel medyczny – lekarza anestezjologa lub lekarza intensywisty – w warunkach zapewniających pełne monitorowanie funkcji życiowych pacjenta. Ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych ze strony układu krążenia i oddechowego, stosowanie Diprivan wymaga dostępu do sprzętu resuscytacyjnego oraz ciągłej obserwacji parametrów takich jak ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca, saturacja krwi tlenem i czynność oddechowa.

Aktualna ulotka leku Diprivan

Jaki jest skład Diprivan, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną preparatu jest propofol w stężeniu 10 mg w 1 ml emulsji. Poszczególne formy podania zawierają różne ilości substancji czynnej:

• Ampułka 20 ml zawiera 200 mg propofolu
• Fiolka 50 ml zawiera 500 mg propofolu
• Ampułkostrzykawka 50 ml zawiera 500 mg propofolu

Substancje pomocnicze to: olej sojowy oczyszczony, oczyszczone fosfolipidy jaja kurzego, glicerol (E 422), disodu edetynian, sodu wodorotlenek oraz woda do wstrzykiwań. Preparat ma postać białej, jałowej, izotonicznej emulsji typu olej w wodzie przeznaczonej wyłącznie do podawania dożylnego.

Obecność oleju sojowego i fosfolipidów jaja kurzego stanowi przeciwwskazanie do stosowania leku u osób z uczuleniem na soję lub orzeszki ziemne oraz alergiami na produkty zawierające białko jaja kurzego. Disodu edetynian jako substancja chelatująca może wiązać cynk, dlatego podczas przedłużonego stosowania preparatu może być konieczne uzupełnianie tego pierwiastka, szczególnie u pacjentów z grupy zwiększonego ryzyka niedoboru cynku (osoby poparzonych, z biegunką lub uogólnionymi zakażeniami).

Co zrobić w przypadku przedawkowania Diprivan?

Diprivan jest przygotowywany i podawany przez wykwalifikowany personel medyczny w warunkach kontrolowanych, dlatego ryzyko przedawkowania jest bardzo niskie. W przypadku przypadkowego podania dawki większej niż zamierzona, lekarz anestezjolog lub intensywista natychmiast wdraża leczenie objawowe dostosowane do stanu klinicznego pacjenta.

Objawy przedawkowania mogą obejmować nasilone działania niepożądane leku, w tym przede wszystkim znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego, zwolnienie częstości akcji serca (bradykardia) oraz zahamowanie czynności oddechowej lub jej zatrzymanie (bezdech). Ze względu na specyfikę stosowania preparatu w środowisku szpitalnym wyposażonym w pełny zestaw sprzętu resuscytacyjnego i monitorującego, personel medyczny może natychmiast podjąć odpowiednie działania wspierające funkcje życiowe.

Leczenie przedawkowania obejmuje zaprzestanie lub zmniejszenie szybkości podawania leku, utrzymanie drożności dróg oddechowych, wspomaganie lub przejęcie kontroli nad oddechem (wentylacja mechaniczna), wyrównanie zaburzeń krążenia poprzez podawanie płynów dożylnych lub leków podwyższających ciśnienie tętnicze. Ciągłe monitorowanie parametrów życiowych pozwala na bieżącą ocenę stanu pacjenta i modyfikację postępowania terapeutycznego.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Diprivan – czy mogę spożywać alkohol?

Przed planowanym zabiegiem z zastosowaniem Diprivan obowiązują standardowe zasady przygotowania do znieczulenia ogólnego, które obejmują odpowiedni czas postu przedoperacyjnego. Lekarz anestezjolog poinformuje pacjenta o wymaganym okresie wstrzymania spożywania pokarmów i płynów przed procedurą – zazwyczaj wynosi on kilka godzin dla płynów przezroczystych i dłużej dla pokarmów stałych.

Odnośnie alkoholu – nie należy spożywać napojów alkoholowych przez co najmniej 8 godzin przed podaniem preparatu oraz przez 8 godzin po jego podaniu. Alkohol, podobnie jak propofol, działa hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego jednoczesne stosowanie może nasilić działanie znieczulające i uspokajające, zwiększając ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, w tym nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego i zahamowania czynności oddechowej.

Po wybudzeniu ze znieczulenia pacjent może odczuwać senność i osłabienie przez pewien czas. W tym okresie należy zachować ostrożność i unikać spożywania alkoholu oraz innych substancji wpływających na ośrodkowy układ nerwowy do czasu całkowitego ustąpienia działania leku i uzyskania pełnej sprawności psychofizycznej.

Czy można stosować Diprivan w okresie ciąży i karmienia piersią?

Nie należy stosować Diprivan u kobiet w ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne ze względów medycznych. Decyzja o zastosowaniu preparatu u kobiety w ciąży lub podejrzewającej ciążę powinna być podjęta przez lekarza po starannym rozważeniu korzyści dla matki w stosunku do potencjalnego ryzyka dla płodu. Badania na zwierzętach wskazują, że leki stosowane do znieczulenia ogólnego mogą wpływać niekorzystnie na rozwój mózgu dziecka, dlatego lekarz oceni stosunek korzyści do ryzyka przed zastosowaniem tego leku.

W przypadku karmienia piersią wykazano, że niewielka ilość propofolu przenika do mleka ludzkiego. Z tego powodu nie należy karmić piersią przez 24 godziny od momentu zastosowania preparatu. Mleko pokarmowe zebrane w tym okresie należy odciągnąć i wyrzucić. Po upływie 24 godzin, gdy lek zostanie wyeliminowany z organizmu matki, można bezpiecznie wznowić karmienie piersią.

Kobiety w wieku rozrodczym planujące ciążę lub przypuszczające, że mogą być w ciąży, powinny poinformować o tym lekarza przed planowanym zabiegiem z zastosowaniem znieczulenia ogólnego. Podobnie matki karmiące piersią powinny omówić z lekarzem kwestię postępowania z karmieniem naturalnym w okresie okołooperacyjnym.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)