Ostatnia aktualizacja:
| Substancja czynna | Bakterie / prątki bcg |
| Postać farmaceutyczna | Szczepionka przeciw gruźlicy |
| Podmiot odpowiedzialny | AJ Vaccines A/S |
| Kod ATC | J07AN01 |
| Procedura | MRP |
| Kategorie |
Jakie są wskazania? Na co stosowany jest BCG Szczepionka AJVaccines?
BCG Szczepionka AJVaccines to szczepionka zawierająca żywe, atenuowane (pozbawione zjadliwości) prątki Mycobacterium bovis BCG szczepu duńskiego 1331. Preparat stosowany jest w celu zapobiegania gruźlicy (TB), która jest poważnym zakażeniem bakteryjnym wywołanym przez prątki gruźlicy. Szczepionka działa poprzez wprowadzenie do organizmu osłabionych bakterii, które stymulują układ odpornościowy do wytworzenia mechanizmów obronnych przeciwko prawdziwym zakażeniom gruźliczym.
Mechanizm działania szczepionki BCG polega na wywołaniu kontrolowanej odpowiedzi immunologicznej. Po podaniu śródskórnym osłabione prątki przedostają się do skóry i węzłów chłonnych, gdzie pobudzają komórki układu odpornościowego do rozpoznawania antygenów gruźlicy. W wyniku tego procesu organizm wytwarza limfocyty T, które zapamiętują struktury prątków i są gotowe do szybkiej reakcji w przypadku rzeczywistego kontaktu z bakteriami wywołującymi gruźlicę.
Szczepionka jest szczególnie wskazana u niemowląt i dzieci narażonych na kontakt z osobami chorymi na gruźlicę lub zamieszkujących regiony o wysokiej zachorowalności na tę chorobę. Program szczepień przeciwko gruźlicy jest realizowany zgodnie z zaleceniami epidemiologicznymi i uwzględnia lokalną sytuację epidemiologiczną. W Polsce szczepionka podawana jest zgodnie z kalendarzem szczepień ochronnych.
Istotne jest, że szczepionka nie zapewnia całkowitej ochrony przed zakażeniem prątkami gruźlicy, ale znacząco zmniejsza ryzyko rozwinięcia się ciężkich postaci choroby, takich jak gruźlica mózgowo-oponowa czy rozsiana gruźlica prosakowata u dzieci. Największą skuteczność wykazuje w zapobieganiu najcięższym postaciom gruźlicy u najmłodszych pacjentów. Po podaniu szczepionki w prawidłowy sposób przez przeszkolony personel medyczny, w miejscu wstrzyknięcia rozwija się charakterystyczna reakcja skórna, która stanowi dowód na prawidłową odpowiedź immunologiczną organizmu.
Decyzja o szczepieniu powinna uwzględniać ocenę ryzyka zakażenia gruźlicą w danej populacji oraz indywidualną sytuację pacjenta. Szczepionka nie jest stosowana u osób już zakażonych prątkami gruźlicy (z dodatnim wynikiem próby tuberkulinowej) ani u pacjentów z osłabionym układem odpornościowym. Przed podaniem szczepionki zawsze należy przeprowadzić wywiad medyczny i wykluczyć przeciwwskazania do szczepienia.
Aktualna ulotka leku BCG Szczepionka AJVaccines
| BCG Szczepionka AJVaccines - 2-8x10^6 CFU/ml, Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań (Vaccinum tuberculosis (BCG) cryodesiccatum, Szczepionka przeciw gruźlicy (BCG), liofilizowana) |
Potencjalne zamienniki - aktualnie dostępne leki z tymi samymi substancjami czynnymi
Jaki jest skład BCG Szczepionka AJVaccines, jakie substancje zawiera?
Substancją czynną preparatu BCG Szczepionka AJVaccines jest liofilizowany proszek zawierający żywe, atenuowane prątki Mycobacterium bovis BCG (Bacillus Calmette-Guérin), duński szczep 1331. Po rekonstytucji 1 ml szczepionki zawiera od 2 do 8 milionów żywych prątków bakteryjnych.
Pozostałe składniki szczepionki to:
- sodu glutaminian
- magnezu siarczan siedmiowodny
- dipotasu fosforan
- aspargina jednowodna
- żelaza (III)-amonowy cytrynian
- glicerol 85%
- kwas cytrynowy jednowodny
- woda do wstrzykiwań (rozpuszczalnik)
Szczepionka zawiera mniej niż 1 mmol potasu (39 mg) na dawkę oraz mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na dawkę, co oznacza, że może być uznawana za wolną od potasu i sodu. Po rekonstytucji szczepionka przyjmuje postać bezbarwnej, lekko opalizującej zawiesiny jednorodnej.
Lista leków oraz szczegółowe informacje na temat substancji czynnej
Co zrobić w przypadku przedawkowania BCG Szczepionka AJVaccines?
Przedawkowanie szczepionki BCG Szczepionka AJVaccines zwiększa ryzyko wystąpienia powikłań po szczepieniu. Podanie zbyt dużej dawki może prowadzić do ropiejącego zapalenia węzłów chłonnych oraz powstawania nadmiernie dużej blizny w miejscu wstrzyknięcia.
W przypadku podania szczepionki za głęboko (podskórnie lub domięśniowo zamiast śródskórnie) znacząco wzrasta ryzyko owrzodzenia, zapalenia węzłów chłonnych i powstawania ropni. Niewłaściwy sposób wstrzyknięcia stanowi najczęstszą przyczynę niepożądanych powikłań miejscowych.
W razie podejrzenia przedawkowania lub niewłaściwego sposobu podania szczepionki należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Postępowanie w przypadku ogólnych zakażeń lub utrzymujących się miejscowych zakażeń będących następstwem szczepienia wymaga konsultacji z ekspertem w zakresie leczenia gruźlicy. Leczenie może obejmować zastosowanie odpowiednich antybiotyków - szczep duński 1331 wykazuje wrażliwość na streptomycynę, ryfampicynę i etambutol, natomiast jest oporny na pyrazynamid. Należy pamiętać, że minimalne stężenie hamujące dla izoniazydu wynosi 0,4 mg/l, co klasyfikuje szczep jako średnio wrażliwy na ten antybiotyk.
Co mogę jeść i pić podczas stosowania BCG Szczepionka AJVaccines – czy mogę spożywać alkohol?
Preparat BCG Szczepionka AJVaccines jest szczepionką podawaną jednorazowo, dlatego nie ma szczególnych ograniczeń dietetycznych związanych z jej stosowaniem. Szczepionka nie wchodzi w interakcje z pokarmami ani napojami.
W kontekście spożywania alkoholu nie ma bezpośrednich przeciwwskazań po podaniu szczepionki BCG. Należy jednak pamiętać, że nadmierne spożycie alkoholu może ogólnie osłabiać układ odpornościowy, co teoretycznie mogłoby wpływać na odpowiedź immunologiczną po szczepieniu. U dorosłych pacjentów nie ma konieczności stosowania specjalnej diety po szczepieniu.
W przypadku niemowląt karmionych piersią matka może kontynuować karmienie bez żadnych ograniczeń. Nie odnotowano szkodliwego wpływu szczepionki na dzieci karmione piersią, chociaż ogólnie szczepienie w okresie karmienia piersią nie jest zalecane jako rutynowe postępowanie.
Czy można stosować BCG Szczepionka AJVaccines w okresie ciąży i karmienia piersią?
Nie zaleca się szczepienia preparatem BCG Szczepionka AJVaccines w okresie ciąży, mimo że nie odnotowano żadnego szkodliwego wpływu szczepionki na nienarodzone dziecko. Zasada ostrożności nakazuje unikanie szczepienia kobiet w ciąży, chyba że potencjalne korzyści wyraźnie przewyższają możliwe ryzyko.
W okresie karmienia piersią szczepienie również nie jest zalecane jako rutynowa praktyka. Nie ma jednak dowodów na szkodliwy wpływ szczepionki BCG na dzieci karmione piersią. Jeśli kobieta karmiąca piersią rozważa szczepienie, powinna zasięgnąć porady lekarza, który oceni indywidualną sytuację i podejmie decyzję na podstawie analizy ryzyka i korzyści.
Ważne jest również, aby pamiętać, że niemowlęta nie powinny być szczepione, jeśli matka była narażona na działanie leków immunosupresyjnych (np. antagonistów TNF-α) podczas ciąży lub w okresie karmienia piersią. Takie leczenie może wpływać na układ odpornościowy dziecka, zwiększając ryzyko powikłań po szczepieniu żywą szczepionką BCG.
Kobiety planujące ciążę powinny przedyskutować ze swoim lekarzem optymalny moment szczepienia, jeśli jest ono konieczne. Nie ma danych dotyczących wpływu szczepionki na płodność.
Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)
| BCG Szczepionka AJVaccines - 2-8x10^6 CFU/ml, Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań (Vaccinum tuberculosis (BCG) cryodesiccatum, Szczepionka przeciw gruźlicy (BCG), liofilizowana) |
