Theospirex retard - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Theospirex retard?

Theospirex retard zawiera w swoim składzie teofilinę bezwodną, substancję należącą do grupy pochodnych metyloksantyny, która wykazuje złożony mechanizm działania na układ oddechowy i krążeniowy. Substancja ta działa poprzez hamowanie enzymów fosfodiesteraz, co prowadzi do zwiększenia stężenia cyklicznego AMP w komórkach. To z kolei powoduje rozkurcz mięśni gładkich oskrzeli oraz oskrzelików, ułatwiając oddychanie u osób z obturacyjnymi schorzeniami dróg oddechowych.

Lek ten stosowany jest przede wszystkim w zapobieganiu skurczom oskrzeli występującym w przebiegu astmy oskrzelowej oraz przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Teofilina nie jest przeznaczona do doraźnego leczenia ostrych napadów duszności, ale stanowi element długofalowej terapii podtrzymującej. Dzięki postaci o przedłużonym uwalnianiu, substancja czynna jest uwalniana stopniowo, co pozwala na utrzymanie stabilnego poziomu leku we krwi przez dłuższy czas i umożliwia przyjmowanie preparatu dwa razy dziennie.

Mechanizm działania leku nie ogranicza się wyłącznie do oskrzeli. Teofilina wpływa także na naczynia krwionośne, powodując ich rozszerzenie, co ma znaczenie w zespole płucnego nadciśnienia tętniczego. Ponadto substancja ta hamuje uwalnianie mediatorów zapalnych z komórek odpornościowych zaangażowanych w reakcje alergiczne i zapalne w układzie oddechowym. Dzięki temu lek wykazuje nie tylko działanie rozkurczające, ale również uzupełniające przeciwzapalne.

Dodatkowo teofilina wykazuje pozytywny wpływ na pracę serca – zwiększa siłę i efektywność skurczów mięśnia sercowego, co może mieć znaczenie u pacjentów z współistniejącą niewydolnością krążenia. Lek działa także moczopędnie, zwiększając wydalanie moczu i zmniejszając obrzęki. Te właściwości czynią teofilinę użyteczną w wielokierunkowym podejściu do leczenia przewlekłych schorzeń układu oddechowego, szczególnie u pacjentów ze złożonymi problemami zdrowotnymi.

Warto podkreślić, że zgodnie z aktualnymi wytycznymi terapeutycznymi, teofilina nie stanowi leku pierwszego wyboru w leczeniu astmy oskrzelowej u dzieci. U tej grupy pacjentów preferowane są inne metody terapii, a teofilina może być rozważana jako lek uzupełniający lub alternatywny w przypadku niewystarczającej odpowiedzi na standardowe leczenie. Decyzja o włączeniu tego preparatu powinna być zawsze poprzedzona dokładną oceną indywidualnej sytuacji klinicznej pacjenta przez lekarza specjalistę.

Stosowanie preparatów o przedłużonym uwalnianiu, takich jak Theospirex retard, wymaga regularności w przyjmowaniu dawek oraz dostosowania terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta. Optymalny efekt terapeutyczny uzyskuje się przy stężeniu teofiliny w osoczu w zakresie 8-20 μg/ml. Zbyt niskie stężenie może nie przynosić oczekiwanej poprawy klinicznej, natomiast przekroczenie górnej granicy zakresu terapeutycznego znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Aktualna ulotka leku Theospirex retard

Jaki jest skład Theospirex retard, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną leku jest teofilina bezwodna (Theophyllinum anhydricum). W zależności od mocy preparatu, jedna tabletka powlekana o przedłużonym uwalnianiu zawiera:

• 150 mg teofiliny bezwodnej (postać 150 mg)
• 300 mg teofiliny bezwodnej (postać 300 mg)

Substancje pomocnicze w tabletkach 300 mg to: amoniowego metakrylanu kopolimer typu B (Eudragit RSPO), powidon 25, talk, magnezu stearynian, woda oczyszczona, hypromeloza HPMC 5-6, hypromeloza HPMC 2910, tytanu dwutlenek (E171), indygotyna (E132), makrogol 4000 oraz makrogol 6000. Tabletki tej mocy mają charakterystyczną niebieską powłokę i są podłużne, z linią podziału po obu stronach.

Substancje pomocnicze w tabletkach 150 mg to: amoniowego metakrylanu kopolimer typu B (Eudragit RSPO), powidon 25, talk, magnezu stearynian, woda oczyszczona, hypromeloza HPMC 5-6, hypromeloza HPMC 2910, tytanu dwutlenek (E171), triacetyna oraz makrogol 6000. Tabletki tej mocy są białe, okrągłe, również z linią podziału po obu stronach, o powierzchni gładkiej, bez uszkodzeń i wykruszeń.

Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w maksymalnej dawce dobowej, co oznacza, że jest uznawany za „wolny od sodu" i może być stosowany przez osoby na diecie niskosodowej.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Theospirex retard?

Objawy przedawkowania mogą wystąpić, gdy stężenie teofiliny w surowicy krwi przekracza 20 μg/ml i nasilają się wraz ze wzrostem stężenia. Zazwyczaj pierwszym objawem jest tachykardia (przyspieszenie akcji serca), po której pojawiają się dolegliwości żołądkowo-jelitowe.

Objawy przedawkowania obejmują:

• nudności, wymioty (w tym wymioty z domieszką krwi), bóle żołądka, biegunka
• przyspieszona czynność serca, kołatanie serca, zaburzenia rytmu serca
• pobudzenie, niepokój, bóle głowy, bezsenność, zawroty głowy
• nadmierne pragnienie, szumy w uszach
• nadmierne pocenie się, drżenie mięśni

W przypadku znacznego przedawkowania (stężenie powyżej 25 μg/ml) mogą wystąpić: drgawki, niewydolność krążenia, wzrost temperatury ciała, ciężkie komorowe zaburzenia rytmu serca, a nawet zatrzymanie krążenia i zgon. U osób ze zwiększoną wrażliwością ciężkie objawy mogą wystąpić nawet przy stężeniach niższych niż 20 μg/ml.

Postępowanie w przypadku przedawkowania:

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub oddziałem ratunkowym najbliższego szpitala. W przypadku objawów zagrażających życiu należy natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe.

Przy łagodnych objawach: należy przerwać podawanie leku i oznaczyć stężenie teofiliny w osoczu. Jeśli leczenie jest wznawiane, dawkę należy odpowiednio zmniejszyć.

W przypadku objawów ze strony układu nerwowego (niepokój, drgawki): należy podać dożylnie diazepam w dawce 0,1-0,3 mg/kg masy ciała, maksymalnie 15 mg.

Przy objawach zagrażających życiu konieczne jest: monitorowanie funkcji życiowych, utrzymywanie drożności dróg oddechowych, podawanie tlenu, dożylne uzupełnianie płynów i elektrolitów oraz w razie potrzeby hemoperfuzja lub hemodializa.

W przypadku zaburzeń rytmu serca u pacjentów niechorujących na astmę można podać propranolol dożylnie (1 mg u dorosłych, 0,02 mg/kg u dzieci). Uwaga: u pacjentów z astmą propranolol może wywołać silny skurcz oskrzeli – zamiast niego należy podać werapamil.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Theospirex retard – czy mogę spożywać alkohol?

Alkohol bezwzględnie nie powinien być spożywany podczas stosowania tego leku. Alkohol powoduje zwiększenie stężenia teofiliny we krwi, co znacząco zwiększa ryzyko przedawkowania i wystąpienia poważnych działań niepożądanych.

Dieta ma istotny wpływ na metabolizm teofiliny:

• Dieta uboga w węglowodany i bogata w białka, odżywianie pozajelitowe oraz spożywanie grilowanego mięsa wołowego w dużych ilościach zmniejsza ilość teofiliny w organizmie i osłabia jej działanie
• Dieta bogata w węglowodany i uboga w białka może prowadzić do zwiększenia ilości teofiliny w organizmie, nasilenia jej działania i wzrostu ryzyka działań niepożądanych

Zaleca się stosowanie zrównoważonej diety i informowanie lekarza o planowanych istotnych zmianach w odżywianiu. Teofilina nasila działanie kofeiny, dlatego podczas leczenia należy ograniczyć spożycie kawy, herbaty, napojów energetycznych i innych produktów zawierających kofeinę.

Czy można stosować Theospirex retard w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża: Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania teofiliny w okresie ciąży, ponieważ nie przeprowadzono odpowiednich badań. Teofilina przenika przez barierę łożyskową i może wywoływać działania niepożądane u płodu.

Teofiliny nie należy stosować w okresie ciąży, zwłaszcza w pierwszych trzech miesiącach, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne. W drugim i trzecim trymestrze ciąży można ją stosować tylko wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu.

Stopień wiązania teofiliny z białkami osocza oraz klirens mogą ulegać zmniejszeniu w trakcie rozwoju ciąży, co może wymagać zmniejszenia dawki w celu uniknięcia działań niepożądanych. Stosowanie teofiliny w końcowym okresie ciąży może hamować kurczliwość macicy. Noworodki narażone na działanie teofiliny w końcowym okresie ciąży wymagają dokładnego monitorowania w celu wykrycia ewentualnych objawów.

Karmienie piersią: Nie należy stosować leku w okresie karmienia piersią. Teofilina przenika do mleka matki i może powodować działania niepożądane u karmionych niemowląt. Jej stężenie w mleku karmiącej matki może stanowić 60-90% stężenia tego leku we krwi.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)