Sirupus Pini compositus - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Sirupus Pini compositus?

Sirupus Pini compositus jest preparatem złożonym, który znajduje zastosowanie w leczeniu objawowym suchego, męczącego kaszlu towarzyszącego nieżytom górnych dróg oddechowych. Preparat działa doraźnie, łagodząc dokuczliwy kaszel, który utrudnia codzienne funkcjonowanie i zakłóca wypoczynek nocny.

Mechanizm działania preparatu opiera się na trzech substancjach czynnych o uzupełniającym się działaniu. Kluczowym składnikiem jest fosforan kodeiny – substancja o właściwościach przeciwkaszlowych, która wpływa na ośrodkowe mechanizmy odruchu kaszlowego. Kodeina hamuje ośrodek kaszlu w pniu mózgu, zmniejszając częstotliwość i intensywność napadów kaszlu. Jest to szczególnie istotne w przypadku suchego kaszlu, który nie prowadzi do produktywnego odkrztuszania wydzieliny, a jedynie drażni i uszkadza błonę śluzową dróg oddechowych.

Oprócz fosforanu kodeiny, preparat zawiera wyciąg płynny sosnowy, który od wieków wykorzystywany jest w tradycyjnej terapii schorzeń układu oddechowego. Substancja ta wywiera łagodzące działanie na podrażnione błony śluzowe dróg oddechowych. Trzecim składnikiem jest nalewka koprowa, która również ma długą historię stosowania w medycynie ziołowej i może wspomagać łagodzenie dolegliwości ze strony układu oddechowego.

Należy podkreślić, że Sirupus Pini compositus przeznaczony jest do stosowania wyłącznie w przypadku kaszlu suchego. Nie powinien być używany w sytuacjach, gdy kaszel pełni funkcję ochronną i umożliwia usuwanie wydzieliny z dróg oddechowych. W takich przypadkach tłumienie odruchu kaszlowego mogłoby prowadzić do zalegania wydzieliny i potencjalnych powikłań. Preparat znajduje zastosowanie w stanach przejściowych, takich jak przeziębienie, grypa czy inne infekcje wirusowe górnych dróg oddechowych, które manifestują się suchym, drażniącym kaszlem.

Ważną informacją jest fakt, że lek zawiera kodeinę – substancję opioidową, co wiąże się z pewnymi ograniczeniami w stosowaniu. Z tego względu preparat nie może być stosowany u dzieci poniżej 12. roku życia oraz wymaga ostrożności u osób starszych i pacjentów z określonymi schorzeniami współistniejącymi. Maksymalny zalecany okres stosowania to 7 dni – dłuższa terapia wymaga konsultacji z lekarzem, gdyż utrzymujący się kaszel może sygnalizować poważniejsze schorzenie wymagające diagnostyki.

Sirupus Pini compositus stanowi opcję terapeutyczną dla dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia w przypadku objawowego leczenia suchego kaszlu. Nie jest to lek pierwszego wyboru we wszystkich rodzajach kaszlu – jego zastosowanie ogranicza się do sytuacji, w których kaszel ma charakter nieproduktywny i znacząco obniża komfort życia pacjenta. Przed rozpoczęciem stosowania zawsze należy upewnić się, że charakter kaszlu odpowiada wskazaniom do użycia tego preparatu.

Aktualna ulotka leku Sirupus Pini compositus

Jaki jest skład Sirupus Pini compositus, jakie substancje zawiera?

Substancjami czynnymi preparatu w przeliczeniu na 100 g syropu są:

• 6,6 g wyciągu płynnego sosnowego (Pini extractum fluidum) w proporcji 1:1, ekstrahowanego 90% etanolem
• 1,0 g nalewki z owocu kopru włoskiego (Foeniculi tinctura) w proporcji 1:4,5-5,0, ekstrahowanej 70% etanolem
• 0,05 g fosforanu kodeiny półwodnego (Codeini phosphas hemihydricus)

W jednej standardowej dawce 15 ml syropu znajduje się 9,6 mg fosforanu kodeiny. W mniejszej objętości 5 ml preparat zawiera odpowiednio: 420,0 mg wyciągu sosnowego płynnego, 64,0 mg nalewki koprowej oraz 3,2 mg fosforanu kodeiny półwodnego.

Substancje pomocnicze to: sacharoza, woda oczyszczona, mleczan wapnia pięciowodny oraz kwas fosforowy. Ważną informacją dla pacjentów jest fakt, że syrop zawiera nie więcej niż 5% (m/m) etanolu (alkoholu), co oznacza do 975 mg alkoholu w pojedynczej dawce 15 ml – jest to równoważne zawartości alkoholu w około 20 ml piwa lub 8 ml wina. Jedna dawka 15 ml zawiera również około 12 g sacharozy, co należy uwzględnić u pacjentów z cukrzycą lub nietolerancją cukrów.

Syrop ma barwę słomkowo-żółtą, jest przezroczysty z dopuszczalną opalizacją. Produkt dostępny jest w butelce ze szkła barwnego o pojemności 125 g, zamkniętej zakrętką HDPE, z dołączoną miarką o pojemności 30 ml.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Sirupus Pini compositus?

Podczas stosowania syropu zgodnie z zaleceniami dotychczas nie obserwowano objawów przedawkowania. Niemniej jednak należy pamiętać, że preparat zawiera kodeinę, a jej nadmierne spożycie może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

W skrajnych przypadkach, gdy przyjęta dawka wielokrotnie przekracza zalecaną, mogą wystąpić następujące objawy:

• Nudności i wymioty
• Bóle brzucha
• Bóle głowy
• Stany depresyjne
• Zaburzenia oddychania (powolny lub płytki oddech)
• Pobudzenie
• Obfite pocenie się
• Drgawki

Szczególnie niebezpieczne są zaburzenia oddychania, które mogą objawiać się spowolnionym, płytkim oddechem oraz dezorientacją, sennością i zwężeniem źrenic. Mogą im towarzyszyć zaparcia i brak apetytu. Objawy te wynikają z nadmiernej ilości morfiny powstającej w organizmie z kodeiny.

W razie podejrzenia przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub udać się do najbliższego szpitalnego oddziału ratunkowego, nawet jeśli objawy nie są jeszcze nasilone. Wczesne podjęcie leczenia może zapobiec poważnym powikłaniom. Przy kontakcie z personelem medycznym należy przekazać informację o nazwie leku, przyjętej dawce i czasie, który upłynął od zażycia preparatu.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Sirupus Pini compositus – czy mogę spożywać alkohol?

Podczas stosowania Sirupus Pini compositus bezwzględnie nie należy spożywać alkoholu. Fosforan kodeiny zawarty w preparacie nasila depresyjne działanie etanolu na ośrodkowy układ nerwowy. Jednoczesne spożywanie alkoholu i kodeiny może prowadzić do nasilenia senności, zwiększenia ryzyka zaburzeń oddychania, obniżenia ciśnienia tętniczego oraz pogorszenia sprawności psychomotorycznej. Interakcja ta może być niebezpieczna dla życia.

Ze względu na zawartość etanolu w samym syropie (do 5% m/m), preparat nie powinien być stosowany u osób z chorobą alkoholową. Nawet niewielkie ilości alkoholu mogą być przeciwwskazane u pacjentów uzależnionych lub w trakcie terapii odwykowej.

Jeśli chodzi o jedzenie, należy zwrócić uwagę na wysoką zawartość sacharozy w preparacie – jedna dawka 15 ml zawiera około 12 g sacharozy. Pacjenci z cukrzycą powinni uwzględnić tę ilość w planowaniu diety i dostosować dawki leków przeciwcukrzycowych. Osoby z nietolerancją niektórych cukrów przed rozpoczęciem stosowania powinny skonsultować się z lekarzem.

Nie ma szczególnych ograniczeń dotyczących standardowej diety podczas stosowania preparatu, jednak pacjenci powinni zachować ostrożność ze względu na możliwe działania niepożądane, takie jak nudności czy zaparcia, które mogą wymagać dostosowania diety.

Czy można stosować Sirupus Pini compositus w okresie ciąży i karmienia piersią?

Nie należy przyjmować leku Sirupus Pini compositus w czasie ciąży oraz w okresie karmienia piersią. Jest to bezwzględne przeciwwskazanie wynikające z obecności kodeiny w preparacie.

Kodeina i powstająca z niej morfina przenikają przez łożysko do krążenia płodowego, co może wpływać na rozwój dziecka. Stosowanie leków zawierających kodeinę w ciąży, zwłaszcza w dłuższym okresie lub w wysokich dawkach, może prowadzić do zaburzeń oddychania u noworodka oraz objawów odstawienia po porodzie.

W okresie karmienia piersią stosowanie preparatu jest bezwzględnie przeciwwskazane, ponieważ kodeina i morfina przenikają do mleka matki. U niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące kodeinę obserwowano poważne działania niepożądane, w tym zagrażające życiu zaburzenia oddychania. Ryzyko jest szczególnie wysokie u kobiet, u których metabolizm kodeiny do morfiny przebiega bardzo szybko – u ich dzieci mogą wystąpić niebezpieczne stężenia morfiny we krwi.

Jeśli pacjentka przypuszcza, że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku. W przypadku konieczności leczenia kaszlu w okresie ciąży lub karmienia piersią, lekarz zaproponuje bezpieczniejsze alternatywy terapeutyczne.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)