Radio-Flu - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Radio-Flu?

Radio-Flu to produkt radiofarmaceutyczny zawierający fluorek sodu (18F), stosowany wyłącznie w celach diagnostycznych. Lek przeznaczony jest do badań metodą pozytonowej tomografii emisyjnej (PET), która umożliwia obrazowanie procesów czynnościowych w organizmie. Podczas badania wykorzystuje się bardzo małą ilość pierwiastka radioaktywnego do wizualizacji specyficznych zmian zachodzących w tkankach kostnych.

Głównym zastosowaniem preparatu jest wykrywanie i lokalizacja przerzutów nowotworowych w kościach u dorosłych pacjentów ze zdiagnozowanym nowotworem złośliwym. Fluorek sodu znakowany fluorem-18 gromadzi się w miejscach wzmożonej aktywności osteoblastycznej, charakterystycznej dla zmian przerzutowych w układzie kostnym. Pozwala to na precyzyjne określenie rozsiewu choroby nowotworowej i monitorowanie skuteczności leczenia onkologicznego.

Lek znajduje również zastosowanie w diagnostyce bólów pleców o niejasnej etiologii, gdy konwencjonalne metody obrazowania nie przynoszą jednoznacznych wyników. Badanie PET z użyciem fluorku sodu pozwala wykryć subtelne zmiany metaboliczne w kościach kręgosłupa, które mogą być przyczyną dolegliwości bólowych, takie jak mikrouszkodzenia, stany zapalne czy degeneracyjne zmiany kostne.

Szczególnym wskazaniem jest wykrywanie zmian kostnych związanych z podejrzewaną przemocą wobec dziecka. W przypadkach podejrzenia krzywdzenia małoletnich, badanie PET może ujawnić złamania w różnych stadiach gojenia, które nie są widoczne w standardowych zdjęciach rentgenowskich. Metoda ta charakteryzuje się wysoką czułością w wykrywaniu świeżych i gojących się uszkodzeń kości.

Mechanizm działania preparatu opiera się na akumulacji jonów fluorkowych w strukturach kostnych. Po dożylnym podaniu fluorek sodu (18F) jest transportowany krwią do tkanek kostnych, gdzie wiąże się z hydroksyapatytem – głównym składnikiem mineralnym kości. Miejsca o wzmożonej aktywności metabolicznej i przebudowie kostnej charakteryzują się zwiększonym gromadzeniem znacznika, co jest widoczne jako obszary wzmożonego wychwytu w badaniu PET.

Badanie prowadzone jest pod ścisłą kontrolą lekarza specjalisty medycyny nuklearnej, który ocenia stosunek potencjalnych korzyści diagnostycznych do ryzyka związanego z ekspozycją na promieniowanie jonizujące. Stosowanie preparatu jest powiązane z podaniem małej dawki radioaktywności, a korzyść kliniczna z wykonania badania powinna przewyższać ryzyko wynikające z napromieniowania organizmu pacjenta.

Aktualna ulotka leku Radio-Flu

Jaki jest skład Radio-Flu, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną preparatu jest fluorek sodu znakowany fluorem-18 (sodu fluorek 18F). Jeden mililitr roztworu zawiera od 0,1 do 4 GBq (gigabekerel) substancji czynnej w dniu i godzinie kalibracji. Fluor-18 to izotop promieniotwórczy o okresie połowicznego rozpadu wynoszącym około 110 minut.

Substancje pomocnicze to chlorek sodu oraz woda do wstrzykiwań. Preparat zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na mililitr, co klasyfikuje go jako produkt zasadniczo wolny od sodu. Roztwór ma postać sterylnego, przezroczystego i bezbarwnego płynu o pH w zakresie 5,0-8,5, przygotowanego do podania dożylnego.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Radio-Flu?

Przedawkowanie jest mało prawdopodobne, ponieważ preparat jest podawany pod ścisłą kontrolą lekarza specjalisty medycyny nuklearnej w warunkach szpitalnych. Każda fiolka jest precyzyjnie kalibrowana, a aktywność mierzona bezpośrednio przed podaniem pacjentowi.

W razie przypadkowego podania zbyt dużej aktywności radioaktywnej pacjent otrzymuje odpowiednie leczenie wspomagające. Lekarz może zalecić intensywne nawodnienie doustne lub dożylne oraz częste oddawanie moczu w celu przyspieszenia eliminacji fluorku sodu z organizmu. Ze względu na krótki okres półtrwania fluoru-18 (około 110 minut) aktywność w organizmie zmniejsza się samoistnie w ciągu kilku godzin.

Fluorek sodu jest wydalany głównie przez nerki, dlatego wszelkie działania mające na celu zwiększenie diurezy pomagają w redukcji ekspozycji na promieniowanie. W przypadku wystąpienia objawów niepożądanych stosuje się leczenie objawowe zgodnie z aktualnym stanem klinicznym pacjenta.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Radio-Flu – czy mogę spożywać alkohol?

Nie ma szczególnych ograniczeń dietetycznych związanych z badaniem z użyciem preparatu. Przed badaniem zaleca się intensywne nawodnienie – picie dużych ilości wody lub innych napojów bezalkoholowych rozpoczyna się już kilka godzin przed planowanym wstrzyknięciem i kontynuowane jest przez pierwsze godziny po badaniu.

Odpowiednie nawodnienie ma kluczowe znaczenie dla szybkiego wydalania znacznika z organizmu przez nerki oraz zmniejszenia ekspozycji pęcherza moczowego na promieniowanie. Pacjent powinien oddawać mocz tak często, jak to możliwe, szczególnie w okresie pierwszych 12 godzin po wstrzyknięciu preparatu.

Brak jest danych wskazujących na bezpośrednie interakcje fluorku sodu (18F) z alkoholem. Niemniej jednak spożywanie alkoholu nie jest zalecane w dniu badania, ponieważ może wpływać na nawodnienie organizmu i funkcję nerek, co może zaburzać eliminację preparatu. W ulotce nie podano innych szczególnych zaleceń dotyczących diety czy napojów.

Czy można stosować Radio-Flu w okresie ciąży i karmienia piersią?

Preparatu nie wolno stosować w okresie ciąży – jest to bezwzględne przeciwwskazanie do badania. Przed podaniem leku każda kobieta w wieku rozrodczym musi poinformować lekarza specjalistę medycyny nuklearnej o możliwości ciąży, braku miesiączki lub planowaniu potomstwa. W razie wątpliwości konieczne jest wykluczenie ciąży za pomocą odpowiednich testów.

Promieniowanie jonizujące może być szkodliwe dla rozwijającego się płodu, dlatego badania z użyciem produktów radiofarmaceutycznych u kobiet w ciąży przeprowadza się tylko w sytuacjach bezwzględnie koniecznych, gdy korzyść diagnostyczna wyraźnie przewyższa ryzyko dla matki i dziecka. W przypadku fluorku sodu (18F) w praktyce klinicznej nie wykonuje się takich badań u kobiet ciężarnych.

W okresie karmienia piersią należy zachować szczególne środki ostrożności. Przed wstrzyknięciem preparatu można odciągnąć i przechować mleko matki do późniejszego użycia. Karmienie piersią należy przerwać na co najmniej 12 godzin przed planowanym podaniem radioizotopu i nie wznawiać go wcześniej niż 12 godzin po wstrzyknięciu.

Mleko wytworzone w tym czasie nie może być wykorzystywane do karmienia dziecka i należy je odciągnąć i usunąć. Zaleca się również unikanie bliskiego kontaktu z niemowlętami przez pierwsze 12 godzin od otrzymania wstrzyknięcia ze względu na obecność promieniowania w organizmie matki. O dokładnym terminie wznowienia karmienia powinien poinformować lekarz specjalista medycyny nuklearnej.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)