Oftensin - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Oftensin?

Oftensin to lek przeciwjaskrowy zawierający tymolol w postaci malenianu, należący do grupy beta-adrenolityków stosowanych w okulistyce. Preparat działa poprzez zmniejszenie wytwarzania cieczy wodnistej w obrębie gałki ocznej, jednocześnie zwiększając jej odpływ drogą naczyniówkowo-twardówkową. Mechanizm ten prowadzi do obniżenia podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego, które stanowi główny czynnik ryzyka w rozwoju uszkodzeń nerwu wzrokowego.

Substancja czynna leku wywiera także nieznaczny wpływ na ciśnienie żylne nadtwardówki, nie wpływając przy tym na szerokość źrenicy ani zdolność akomodacyjną oka. Tymolol charakteryzuje się przewidywalną farmakokinetyką – działanie rozpoczyna się po około 10-30 minutach od zakroplenia, maksymalne obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego występuje po 1-2 godzinach, a efekt terapeutyczny utrzymuje się do 24 godzin po jednorazowym podaniu.

Podstawowym wskazaniem do stosowania preparatu jest leczenie przewlekłej jaskry z otwartym kątem – schorzenia charakteryzującego się postępującym uszkodzeniem nerwu wzrokowego związanym z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym. W tej postaci jaskry drenaż cieczy wodnistej jest upośledzone pomimo prawidłowej anatomii kąta przesączania, co prowadzi do stopniowego narastania ciśnienia wewnątrzgałkowego i uszkodzenia włókien nerwu wzrokowego.

Lek znajduje również zastosowanie w leczeniu nadciśnienia ocznego – stanu, w którym ciśnienie wewnątrzgałkowe przekracza wartości prawidłowe (powyżej 21 mmHg), ale nie obserwuje się jeszcze zmian charakterystycznych dla jaskry. Nadciśnienie oczne traktowane jest jako stan przedjaskrowy wymagający monitorowania i często interwencji farmakologicznej w celu zapobieżenia rozwojowi pełnoobjawowej jaskry.

Preparat dostępny jest w dwóch stężeniach – 2,5 mg/ml oraz 5 mg/ml – co pozwala na indywidualizację terapii w zależności od stopnia zaawansowania choroby i odpowiedzi na leczenie. Leczenie zazwyczaj rozpoczyna się od niższego stężenia, a w przypadku niewystarczającej odpowiedzi terapeutycznej lekarz może zalecić przejście na stężenie wyższe. Możliwość stosowania preparatu raz lub dwa razy dziennie dodatkowo zwiększa elastyczność terapii i umożliwia dostosowanie schematu leczenia do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Tymolol może być stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwjaskrowymi o odmiennym mechanizmie działania. Taka terapia skojarzona często pozwala osiągnąć lepszą kontrolę ciśnienia wewnątrzgałkowego niż leczenie jednym preparatem. Nie zaleca się jednak jednoczesnego miejscowego podawania dwóch różnych beta-adrenolityków ze względu na ryzyko kumulacji działań niepożądanych bez dodatkowych korzyści terapeutycznych.

Aktualna ulotka leku Oftensin

Jaki jest skład Oftensin, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną preparatu jest tymolol w postaci tymololu maleinianu. Każdy mililitr roztworu w stężeniu 2,5 mg/ml zawiera 2,5 mg tymololu, natomiast w stężeniu 5 mg/ml zawiera 5 mg tymololu. Obie postaci przygotowane są w formie jałowego roztworu przeznaczonego do bezpośredniego zakraplania do worka spojówkowego.

W składzie preparatu znajdują się następujące substancje pomocnicze:

• Sodu diwodorofosforan dwuwodny – składnik układu buforującego utrzymującego odpowiednie pH roztworu
• Disodu fosforan dwunastowodny – drugi składnik układu buforującego zapewniającego stabilność preparatu
• Benzalkoniowy chlorek – substancja konserwująca w stężeniu 0,12 mg/ml, zapobiegająca rozwojowi mikroorganizmów po otwarciu opakowania
• Woda oczyszczona – rozpuszczalnik stanowiący bazę roztworu

Preparat w stężeniu 2,5 mg/ml zawiera 12,72 mg fosforanów w każdym mililitrze roztworu, natomiast stężenie 5 mg/ml zawiera 11,78 mg fosforanów na mililitr. U pacjentów z ciężkimi uszkodzeniami rogówki fosforany mogą w bardzo rzadkich przypadkach powodować zmętnienia rogówki z powodu gromadzenia się wapnia. Benzalkoniowy chlorek obecny w składzie może być absorbowany przez miękkie soczewki kontaktowe i zmieniać ich zabarwienie, dlatego należy je usunąć przed zakropleniem i odczekać co najmniej 15 minut przed ponownym założeniem.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Oftensin?

W razie zastosowania większej dawki leku niż zalecana należy natychmiast skontaktować się z lekarzem, który podejmie odpowiednie leczenie. Przedawkowanie tymololu może prowadzić do poważnych działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego i oddechowego ze względu na wchłanianie leku do krążenia ogólnego przez naczynia błony śluzowej oka.

Objawami przedawkowania mogą być:

• Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi (hipotensja) – może objawiać się zawrotami głowy, osłabieniem, omdleniami
• Spowolnienie czynności serca (bradykardia) – nietypowo wolne bicie serca poniżej 60 uderzeń na minutę
• Skurcz oskrzeli (bronchospazm) – szczególnie niebezpieczny u osób z chorobami układu oddechowego, objawia się świszczącym oddechem, dusznością, uczuciem braku powietrza
• Ostra niewydolność serca – nagłe pogorszenie funkcji pompowania serca, prowadzące do obrzęków, duszności i zmęczenia

W przypadku wystąpienia objawów przedawkowania lekarz może zastosować leczenie objawowe i podtrzymujące. W zależności od nasilenia objawów mogą być konieczne interwencje takie jak podanie leków zwiększających ciśnienie krwi, wzbudzających czynność serca lub rozszerzających oskrzela. Pacjenci wymagają monitorowania podstawowych parametrów życiowych – ciśnienia tętniczego, częstości akcji serca, saturacji krwi tlenem.

W przypadku pominięcia dawki leku, należy ją przyjąć tak szybko, jak jest to możliwe. Jeżeli jednak zbliża się pora przyjęcia kolejnej dawki, nie należy przyjmować dawki pominiętej. Nie należy stosować dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej dawki leku, ponieważ może to prowadzić do przedawkowania i wystąpienia poważnych działań niepożądanych.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Oftensin – czy mogę spożywać alkohol?

Ulotka preparatu nie zawiera szczegółowych informacji dotyczących interakcji tymololu w postaci kropli do oczu z pokarmem czy alkoholem. Lek stosowany jest miejscowo do oka, jednak substancja czynna może być wchłaniana do krążenia ogólnego przez naczynia błony śluzowej oka i potencjalnie wykazywać te same interakcje co beta-adrenolityki stosowane doustnie, choć w mniejszym stopniu.

Pacjenci stosujący tymolol w postaci kropli do oczu powinni zachować ostrożność przy spożywaniu alkoholu, ponieważ beta-adrenolityki mogą nasilać działanie obniżające ciśnienie krwi etanolu. Nadmierne spożycie alkoholu w trakcie terapii może prowadzić do nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego, co objawia się zawrotami głowy, osłabieniem i ryzykiem upadków.

Nie ma szczególnych ograniczeń żywieniowych związanych ze stosowaniem leku. Pacjenci mogą spożywać posiłki zgodnie z dotychczasową dietą, chyba że lekarz zaleci inne postępowanie w związku z chorobami współistniejącymi. Osoby z cukrzycą powinny być świadome, że beta-adrenolityki mogą maskować objawy hipoglikemii (niskiego poziomu cukru we krwi), takie jak drżenie czy przyspieszenie akcji serca, co może utrudniać rozpoznanie niedocukrzenia.

Czy można stosować Oftensin w okresie ciąży i karmienia piersią?

Nie należy stosować leku w ciąży, chyba że lekarz zadecyduje, że jest to bezwzględnie konieczne. Tymolol, podobnie jak inne beta-adrenolityki, może przenikać przez łożysko i wpływać na płód. Stosowanie beta-adrenolityków w okresie ciąży wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych u płodu, w tym spowolnienia akcji serca płodu, obniżenia ciśnienia krwi, zahamowania wzrostu wewnątrzmacicznego oraz hipoglikemii i bradykardii u noworodka po urodzeniu.

Jeśli pacjentka jest w ciąży lub przypuszcza że może być w ciąży, lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku. Lekarz dokładnie rozważy stosunek potencjalnych korzyści do ryzyka związanego z leczeniem i jeśli to możliwe, zaleci alternatywne metody terapii jaskry lub nadciśnienia ocznego, które będą bezpieczniejsze dla rozwijającego się płodu.

Nie należy stosować leku w okresie karmienia piersią, gdyż tymolol może przenikać do mleka matki. Beta-adrenolityki wydzielane są do mleka ludzkiego i mogą powodować działania niepożądane u karmionego niemowlęcia, w tym spowolnienie akcji serca, obniżenie ciśnienia krwi, zaburzenia oddychania i hipoglikemię. Kobieta karmiąca piersią, która wymaga leczenia przeciwjaskrowego, powinna wraz z lekarzem rozważyć przerwanie karmienia piersią lub wybór alternatywnego leku.

W przypadku gdy stosowanie tymololu w okresie ciąży jest bezwzględnie konieczne, noworodek powinien być dokładnie monitorowany przez kilka pierwszych dni życia pod kątem wystąpienia objawów toksyczności beta-adrenolityków, takich jak bradykardia, hipotensja, zaburzenia oddychania czy hipoglikemia. Może być konieczne wdrożenie odpowiedniego leczenia podtrzymującego u noworodka.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)