LIGNOSOL - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest LIGNOSOL?

LIGNOSOL to żel do stosowania miejscowego zawierający lidokainę – substancję czynną z grupy miejscowych środków znieczulających o budowie amidowej. Preparat przeznaczony jest przede wszystkim do użytku w warunkach klinicznych, w gabinetach anestezjologicznych i laryngologicznych, gdzie konieczne jest krótkotrwałe, miejscowe zniesienie czucia bólu na błonach śluzowych lub powierzchni skóry.

Lidokaina – substancja czynna wchodząca w skład preparatu – należy do miejscowych środków znieczulających o działaniu stabilizującym błony komórkowe. Mechanizm jej działania polega na odwracalnym blokowaniu kanałów sodowych w błonach komórek nerwowych, co skutkuje zahamowaniem przewodzenia impulsów nerwowych i przejściowym zniesieniem czucia bólu w miejscu aplikacji. Ważną właściwością leku jest brak działania drażniącego na tkanki oraz brak właściwości rozszerzania naczyń krwionośnych, co czyni go bezpiecznym przy stosowaniu miejscowym na błony śluzowe. Żel charakteryzuje się ponadto dużą lepkością i niskim napięciem powierzchniowym, co przekłada się na zmniejszenie tarcia między błoną śluzową a narzędziami medycznymi – jest to szczególnie istotne przy wprowadzaniu narzędzi do jam ciała.

Działanie znieczulające preparatu rozpoczyna się po około 2–3 minutach od aplikacji i utrzymuje się przez około 30–60 minut, co zapewnia wystarczający czas na przeprowadzenie niezbędnych procedur diagnostycznych lub zabiegowych. Po podaniu miejscowym lidokaina wchłania się do krążenia ogólnego – najszybciej z powierzchni błon śluzowych, co należy brać pod uwagę przy ustalaniu dawki, zwłaszcza u pacjentów pediatrycznych, osób w podeszłym wieku oraz osób o niskiej masie ciała.

Lek LIGNOSOL stosowany jest w następujących wskazaniach klinicznych:

• Pokrywanie rurek intubacyjnych i tracheotomijnych – żel nakłada się na powierzchnię rurek w celu ułatwienia ich wprowadzenia i zmniejszenia dyskomfortu pacjenta; szczególnie istotna jest przy tym właściwość zmniejszania tarcia, którą wykazuje preparat.
• Pokrywanie sond żołądkowych i zgłębników – aplikacja żelu na sondę lub zgłębnik ułatwia ich wprowadzenie przez nozdrza lub usta i zmniejsza podrażnienie błony śluzowej.
• Powierzchniowe znieczulanie błon śluzowych nosa i jamy nosowo-gardłowej – wskazane przed wziernikowaniem krtani, zabiegami na polipach przewodów nosowych oraz usunięciem przerosłego migdałka gardłowego.
• Wstępne znieczulenie do intubacji u osób przytomnych – preparat umożliwia przeprowadzenie intubacji przy pełnej lub częściowej przytomności pacjenta, co jest wymagane w określonych sytuacjach klinicznych.

Preparat przeznaczony jest wyłącznie do stosowania przez personel medyczny lub pod jego bezpośrednim nadzorem. Ze względu na zawartość lidokainy i możliwość wchłonięcia do krążenia ogólnego, lek należy stosować w możliwie najniższych dawkach wystarczających do osiągnięcia efektu znieczulającego. Wymóg ten jest szczególnie ważny u pacjentów pediatrycznych, gdzie dawkę bezwzględnie wylicza się na podstawie masy ciała, a także u osób w podeszłym wieku i pacjentów z chorobami serca lub zaburzeniami układu krążenia.

Aktualna ulotka leku LIGNOSOL

Jaki jest skład LIGNOSOL, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną leku LIGNOSOL jest lidokainy chlorowodorek jednowodny. 1 gram żelu zawiera 20 mg lidokainy chlorowodorku jednowodnego (stężenie 20 mg/g).

Substancje pomocnicze wchodzące w skład preparatu to:

• hydroksyetyloceluloza – substancja żelująca, nadająca preparatowi odpowiednią konsystencję i właściwości reologiczne;
• metylu parahydroksybenzoesan (E218) – konserwant przeciwdrobnoustrojowy; może powodować reakcje alergiczne, w tym reakcje późne;
• propylu parahydroksybenzoesan (E216) – konserwant przeciwdrobnoustrojowy; podobnie jak E218 może wywoływać reakcje alergiczne;
• woda oczyszczona – podstawowe medium preparatu.

LIGNOSOL ma postać przezroczystego lub lekko opalizującego, bezbarwnego, jednolitego żelu. Dostępny jest w tubie aluminiowej z membraną, pokrytej od wewnątrz lakierem epoksydowo-fenolowym, wyposażonej w kaniulę oraz zakrętkę z HDPE, umieszczonej w tekturowym pudełku. Dostępne opakowanie: 1 tuba o zawartości 30 g.

Co zrobić w przypadku przedawkowania LIGNOSOL?

Zastosowanie dawki lidokainy przekraczającej zalecaną maksymalną dawkę 3 mg/kg masy ciała może prowadzić do objawów toksycznych o charakterze ogólnoustrojowym. Ryzyko przedawkowania wzrasta zwłaszcza przy stosowaniu leku na rozległych powierzchniach błon śluzowych lub w przypadku uszkodzonej, zainfekowanej śluzówki, skąd wchłanianie jest szybsze i bardziej intensywne.

Do objawów mogących wskazywać na przedawkowanie lub zbyt wysokie stężenie lidokainy we krwi należą:

• spadek ciśnienia tętniczego krwi – hipotensja może pojawić się stosunkowo wcześnie jako objaw działania ogólnoustrojowego;
• pobudzenie psychoruchowe – niepokój, dezorientacja, drażliwość;
• skurcze kloniczno-toniczne – drgawki będące oznaką toksycznego oddziaływania lidokainy na ośrodkowy układ nerwowy;
• depresja układu sercowo-naczyniowego – bradykardia, zapaść krążeniowa mogąca prowadzić do zatrzymania akcji serca;
• senność – wczesny objaw zbyt wysokiego stężenia lidokainy we krwi, np. wskutek bardzo szybkiego wchłonięcia.

W razie wystąpienia wymienionych objawów konieczna jest natychmiastowa pomoc lekarska. Nie należy podejmować prób samodzielnego leczenia. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących dawkowania lub objawów po aplikacji preparatu należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania LIGNOSOL – czy mogę spożywać alkohol?

Ulotka dołączona do opakowania leku LIGNOSOL nie zawiera szczegółowych zaleceń dotyczących diety ani spożycia alkoholu w trakcie stosowania preparatu. Wynika to z charakteru preparatu – jest on stosowany doraźnie, w warunkach klinicznych, przez personel medyczny lub pod jego nadzorem, zwykle jednorazowo lub w ograniczonej liczbie aplikacji przed zabiegiem.

Warto jednak pamiętać, że lidokaina po wchłonięciu do krążenia ogólnego jest metabolizowana głównie w wątrobie. Spożycie alkoholu może wpływać na aktywność enzymów wątrobowych, co teoretycznie może modyfikować metabolizm lidokainy. W praktyce klinicznej, w związku z doraźnym i miejscowym charakterem stosowania preparatu, temat ten nie jest zazwyczaj przedmiotem szczegółowych zaleceń w ulotce. Wszelkie wątpliwości dotyczące diety i ewentualnego spożycia alkoholu przed planowanym zabiegiem wymagającym znieczulenia miejscowego lidokainą należy skonsultować z lekarzem prowadzącym.

Ponadto w ulotce podkreślono, że stosowanie leku może chwilowo i w niewielkim stopniu osłabić zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. W razie wątpliwości w tym zakresie należy skonsultować się z lekarzem.

Czy można stosować LIGNOSOL w okresie ciąży i karmienia piersią?

Stosowanie leku LIGNOSOL w okresie ciąży i karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności i powinno być każdorazowo konsultowane z lekarzem.

Ciąża: Lek może być stosowany w ciąży wyłącznie w przypadku zdecydowanej konieczności klinicznej, gdy potencjalna korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu. Decyzję o zastosowaniu preparatu podejmuje wyłącznie lekarz, biorąc pod uwagę aktualny stan zdrowia pacjentki oraz planowaną procedurę medyczną. Pacjentki w ciąży lub podejrzewające ciążę powinny poinformować o tym lekarza lub farmaceutę przed zastosowaniem leku.

Karmienie piersią: Należy zachować ostrożność podczas stosowania żelu u kobiet karmiących piersią. Lidokaina przenika do mleka kobiecego, dlatego decyzja o zastosowaniu preparatu u karmiącej matki powinna być podjęta przez lekarza, który uwzględni zarówno korzyści dla matki, jak i ewentualne ryzyko dla niemowlęcia.

W każdym przypadku stosowania leku w ciąży lub podczas laktacji obowiązuje zasada stosowania najniższej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas niezbędny do przeprowadzenia zabiegu.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)