Brodawki wirusowe narządów płciowych to problem, z którym zmaga się znaczna część populacji, szczególnie osoby aktywne seksualnie. Gdy diagnoza zostaje postawiona, pacjenci często pytają o skuteczne metody leczenia miejscowego, które pomogą pozbyć się nieprzyjemnych zmian skórnych. Nowoczesna farmakoterapia oferuje kilka opcji leczniczych w postaci kremów i roztworów do aplikacji miejscowej, które skutecznie zwalczają zmiany wirusowe. Jakie leki na brodawki narządów płciowych są dostępne w polskich aptekach i jak należy je stosować? Wszystkie niezbędne informacje znajdziecie w poniższym artykule.
Spis treści
Czym są brodawki wirusowe narządów płciowych?
Brodawki narządów płciowych, zwane również kłykciny kończyste lub condylomata acuminata, to łagodne nowotwory skóry wywołane przez ludzki wirus brodawczaka (HPV – Human Papillomavirus). Najczęściej odpowiedzialne są za nie typy HPV o niskim ryzyku onkogennym, głównie HPV 6 i HPV 11, które powodują około 90% przypadków brodawek zewnętrznych narządów płciowych.
Zmiany te mają charakterystyczny wygląd – przypominają małe, różowawe lub szarawe wyrośla o nieregularnej powierzchni, często porównywane do kalafiora. Mogą występować pojedynczo lub w skupiskach, lokalizując się w okolicy narządów płciowych zewnętrznych, krocza, odbytu oraz w niektórych przypadkach w obrębie pochwy czy cewki moczowej.
Brodawki wirusowe przenoszą się głównie drogą kontaktów seksualnych, przy czym zakażenie może nastąpić nawet przy użyciu prezerwatyw, gdyż wirus może znajdować się także na skórze niechronionej przez prezerwatywę.
Leki dostępne w leczeniu brodawek wirusowych
Aldara, krem
Aldara to lek zawierający imikwimod w stężeniu 5%, który działa jako modulator odpowiedzi immunologicznej. Imikwimod stymuluje lokalną produkcję cytokin, w szczególności interferonów, które wzmacniają odpowiedź immunologiczną organizmu przeciwko wirusowi HPV. Lek Aldara aplikuje się miejscowo na brodawki 3 razy w tygodniu przed snem, pozostawiając na skórze przez 6-10 godzin, po czym należy go zmyć łagodnym mydłem i wodą.
Leczenie imikwimodem może trwać do 16 tygodni, przy czym pierwsze efekty są widoczne zwykle po 4-8 tygodniach stosowania. Preparat Aldara może powodować miejscowe reakcje zapalne, takie jak zaczerwienienie, obrzęk czy łuszczenie skóry, co jest oznaką prawidłowej odpowiedzi immunologicznej.
Wartec, roztwór i krem
Wartec zawiera podofylotoksynę w stężeniu 0,5% w postaci roztworu lub 0,15% w postaci kremu. Podofylotoksyna jest cytotoksycznym związkiem pochodzenia roślinnego, który hamuje podział komórek brodawek, prowadząc do ich obumierania. Lek Wartec aplikuje się bezpośrednio na brodawki 2 razy dziennie przez 3 kolejne dni, po czym następuje 4-dniowa przerwa w leczeniu.
Cykl leczenia podofylotoksyną można powtarzać do 5 razy, przy czym każdy cykl trwa tydzień. Preparat Wartec działa szybko – pierwsze efekty można zaobserwować już po kilku dniach stosowania. Ważne jest precyzyjne nakładanie leku tylko na brodawki, unikając kontaktu ze zdrową skórą.
Condyline, roztwór
Condyline to kolejny preparat zawierający podofylotoksynę w stężeniu 0,5% w postaci roztworu. Podobnie jak Wartec, lek Condyline działa cytotoksycznie, niszcząc komórki brodawek poprzez zahamowanie ich podziału. Podofylotoksyna w preparacie Condyline aplikowana jest przy użyciu specjalnego aplikatora plastikowego, co pozwala na precyzyjne nałożenie leku.
Schemat stosowania jest identyczny jak w przypadku innych preparatów z podofylotoksyną – 2 razy dziennie przez 3 dni, następnie 4 dni przerwy. Preparat Condyline może powodować miejscowe podrażnienia, dlatego należy unikać kontaktu ze zdrową skórą i błonami śluzowymi.
Wskazówki dotyczące bezpiecznego stosowania
Przy stosowaniu leków na brodawki wirusowe narządów płciowych należy przestrzegać kilku ważnych zasad:
- Dokładne umycie rąk przed i po aplikacji leku
- Aplikacja wyłącznie na zmiany chorobowe, unikając kontaktu ze zdrową skórą
- Przestrzeganie zaleceń lekarza dotyczących częstotliwości i czasu stosowania
- Unikanie kontaktów seksualnych w trakcie aktywnego leczenia
W przypadku wystąpienia silnych reakcji miejscowych, takich jak intensywne pieczenie, ból czy owrzodzenia, należy przerwać leczenie i skonsultować się z lekarzem.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy leki na brodawki można stosować w ciąży?
Większość leków stosowanych miejscowo w leczeniu brodawek wirusowych, w tym imiquimod i podofylotoksyna, są przeciwwskazane w czasie ciąży i karmienia piersią. W przypadku kobiet w ciąży lekarz może rozważyć inne metody leczenia, takie jak krioterapia czy elektrokoagulacja.
Jak długo trwa leczenie brodawek lekami miejscowymi?
Czas leczenia zależy od rodzaju stosowanego preparatu. Leki z podofylotoksyną stosuje się zwykle przez 2-5 cykli tygodniowych, natomiast imiquimod może być aplikowany nawet do 16 tygodni. Większość pacjentów obserwuje poprawę po 4-8 tygodniach leczenia.
Czy po wyleczeniu brodawki mogą się ponownie pojawić?
Tak, nawyki wirusowe mają tendencję do nawrotów, ponieważ leki miejscowe eliminują widoczne zmiany, ale nie zawsze całkowicie usuwają wirus HPV z organizmu. Nawroty występują u około 20-30% pacjentów w ciągu pierwszych miesięcy po zakończeniu leczenia.
Czy można stosować leki na brodawki razem z innymi preparatami?
Nie zaleca się jednoczesnego stosowania różnych leków na brodawki bez konsultacji z lekarzem. Kombinowanie preparatów może zwiększyć ryzyko podrażnień i nie poprawia skuteczności leczenia.
Kiedy należy skonsultować się z lekarzem podczas leczenia?
Wizyta u lekarza jest konieczna w przypadku wystąpienia silnych reakcji miejscowych, braku poprawy po 8 tygodniach leczenia, pojawienia się nowych brodawek w trakcie terapii lub gdy zmiany zaczynają krwawić czy изъязвляться.
Bibliografia
- Aldara charakterystyka produktu leczniczego
- Wartec charakterystyka produktu leczniczego
- Condyline charakterystyka produktu leczniczego
- Beutner KR, Tyring SK, Trofatter KF Jr, Douglas JM Jr, Spruance S, Owens ML, Fox TL, Hougham AJ, Schmitt KA. Imiquimod, a patient-applied immune-response modifier for treatment of external genital warts. Antimicrob Agents Chemother. 1998 Apr;42(4):789-94. DOI: 10.1128/AAC.42.4.789 PMID: 9559784
- Lacey CJ, Goodall RL, Tennvall GR, Maw R, Kinghorn GR, Fisk PG, Barton S, Byren I; Perstop Pharma Genital Warts Clinical Trial Group. Randomised controlled trial and economic evaluation of podophyllotoxin solution, podophyllotoxin cream, and podophyllin in the treatment of genital warts. Sex Transm Infect. 2003 Aug;79(4):270-5. DOI: 10.1136/sti.79.4.270 PMID: 12902571
Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.
