Entonox

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Entonox?

Entonox to gotowa mieszanina dwóch gazów medycznych – podtlenku azotu (N₂O) i tlenu (O₂), z których każdy stanowi dokładnie 50% składu. Preparat jest przeznaczony do wdychania i stosowany w medycynie jako środek przeciwbólowy o szybkim początku i zakończeniu działania. Dzięki unikalnej kombinacji składników zapewnia nie tylko ulgi w bólu, ale również bezpieczne stężenie tlenu we wdychanym gazie – około dwukrotnie wyższe niż w otaczającym powietrzu.

Mechanizm działania preparatu opiera się głównie na właściwościach podtlenku azotu, potocznie nazywanego "gazem rozweselającym". Substancja ta działa na układ nerwowy, wpływając na substancje przekaźnikowe w mózgu, co prowadzi do zmniejszenia odczuwania bólu i podwyższenia progu bólowego. Dodatkowo podtlenek azotu wywiera działanie rozluźniające i niewielkie działanie uspokajające, co poprawia komfort pacjenta podczas bolesnych procedur medycznych. Efekt przeciwbólowy pojawia się już po kilku wdechach, a co istotne – ustępuje całkowicie w ciągu kilku minut od zaprzestania podawania gazu.

Preparat znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy potrzebne jest szybkie złagodzenie bólu o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, który jest ograniczony w czasie. Entonox sprawdza się szczególnie w medycynie ratunkowej, na oddziałach pomocy doraźnej, w gabinетach stomatologicznych oraz podczas krótkotrwałych procedur diagnostycznych i terapeutycznych. Jest stosowany również w położnictwie – może być podawany kobietom podczas porodu, aby złagodzić ból skurczowy.

Preparat może być stosowany zarówno u dorosłych, jak i u dzieci od 1. miesiąca życia. Ta szeroka grupa wiekowa sprawia, że Entonox jest uniwersalnym narzędziem w zarządzaniu bólem w różnych sytuacjach klinicznych. U dzieci starszych, które są w stanie współpracować, stosuje się system samokontroli z maską twarzową, podczas gdy u małych dzieci lub niemogących współpracować pacjentów podawanie odbywa się pod ścisłym nadzorem personelu medycznego, który może kontrolować przepływ gazu.

Kluczową zaletą preparatu jest jego przewidywalny i kontrolowany profil działania. Pacjent może samodzielnie regulować ilość wdychanego gazu, co zwiększa poczucie bezpieczeństwa i pozwala na dostosowanie intensywności działania przeciwbólowego do aktualnych potrzeb. Po zakończeniu podawania substancja czynna jest szybko eliminowana z organizmu przez układ oddechowy, nie pozostawiając długotrwałych efektów, choć wpływ na zdolności poznawcze może utrzymywać się przez kilka godzin.

Aktualna ulotka leku Entonox

Jaki jest skład Entonox, jakie substancje zawiera?

Entonox zawiera dwie substancje czynne w równych proporcjach:

• Podtlenek azotu 50% (Dinitrogenii oxidum, wzór chemiczny N₂O) – medyczny „gaz rozweselający"
• Tlen 50% (Oxygenium, wzór chemiczny O₂) – tlen medyczny

Preparat nie zawiera żadnych innych składników – jest to czysta mieszanina dwóch gazów medycznych. Entonox to bezbarwny, bezwonny gaz bez smaku, dostarczany w specjalnych butlach gazowych z zaworami umożliwiającymi kontrolę przepływu. Ramiona butli są oznakowane biało-niebiesko (tlen/podtlenek azotu), a korpus butli jest biały, co wskazuje na gaz medyczny. Preparat jest dostępny w butlach o pojemności 2, 5 i 10 litrów.

Jak dawkować Entonox?

Co zrobić w przypadku przedawkowania Entonox?

Jest bardzo mało prawdopodobne, aby pacjent otrzymał zbyt dużo gazu, ponieważ to sam pacjent kieruje podażą gazu, a mieszanina gazów jest stała (zawiera 50% podtlenku azotu i 50% tlenu). System samokontroli stanowi naturalny mechanizm bezpieczeństwa.

Gdyby pacjent oddychał szybciej niż normalnie i przez to przyjął więcej podtlenku azotu, może poczuć się zauważalnie zmęczony i mieć w pewnym zakresie poczucie utraty kontaktu z otoczeniem (zamroczenie). W takiej sytuacji należy natychmiast poinformować o tym personel medyczny i zaprzestać podawania. Po zaprzestaniu wdychania gazu objawy ustępują samoistnie w ciągu kilku minut, ponieważ podtlenek azotu jest szybko eliminowany z organizmu przez układ oddechowy. W razie jakichkolwiek wątpliwości związanych ze stosowaniem preparatu należy zwrócić się do lekarza lub pielęgniarki.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Entonox – czy mogę spożywać alkohol?

W ulotce nie zawarto szczególnych ograniczeń dotyczących spożywania pokarmów lub napojów podczas stosowania preparatu. Entonox jest stosowany zazwyczaj w sytuacjach nagłych lub podczas krótkotrwałych procedur medycznych, gdzie kwestia jedzenia i picia nie ma istotnego znaczenia.

Nie ma bezpośrednich informacji o interakcji preparatu z alkoholem, jednak należy pamiętać, że preparat zawiera podtlenek azotu, który działa na ośrodkowy układ nerwowy i ma niewielkie działanie uspokajające. Spożywanie alkoholu w połączeniu ze stosowaniem preparatu może teoretycznie nasilać działanie na układ nerwowy, wpływając na koordynację ruchową i zdolności poznawcze. Ze względów bezpieczeństwa należy unikać spożywania alkoholu przed i bezpośrednio po zastosowaniu preparatu.

Czy można stosować Entonox w okresie ciąży i karmienia piersią?

Entonox może być stosowany w czasie ciąży, jeśli lekarz uzna to za klinicznie wskazane. Preparat znajduje zastosowanie również podczas porodu, gdzie pomaga złagodzić ból skurczowy. Nie zaobserwowano działań niepożądanych u płodów kobiet zawodowo narażonych na przewlekłe wdychanie podtlenku azotu w czasie ciąży, jeśli zainstalowano odpowiedni system odciągu lub wentylacji.

Gdy preparat jest stosowany blisko terminu porodu, należy obserwować noworodka w kierunku wystąpienia trudności w oddychaniu (depresja układu oddechowego) oraz innych działań niepożądanych. Jest to rutynowy środek ostrożności mający na celu zapewnienie bezpieczeństwa dziecka.

W okresie karmienia piersią preparat może być stosowany, jednak nie powinien być podawany w samym momencie karmienia piersią. Ze względu na to, że podtlenek azotu jest szybko eliminowany z organizmu przez układ oddechowy, nie ma ryzyka długotrwałego wpływu na mleko matki. Przed zastosowaniem preparatu w czasie ciąży lub karmienia piersią należy poradzić się lekarza lub pielęgniarki.

Jakie są skutki uboczne Entonox?

Czy mogę łączyć Entonox z innymi lekami?

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)