Elmex - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Elmex?

Elmex to specjalistyczny preparat fluorowy przeznaczony do miejscowego stosowania na zęby, który zawiera unikalną kombinację aminofluorków (Olaflur i Dectaflur) oraz sodu fluorek w łącznym stężeniu 12,5 mg fluoru na gram żelu. Preparat działa poprzez dostarczanie jonów fluorowych bezpośrednio do powierzchni szkliwa zębowego, gdzie wspierają proces remineralizacji i wbudowują się w strukturę hydroksyapatytu, tworząc bardziej odporny na działanie kwasów fluoroapatyt.

W zakresie profilaktyki próchnicy lek znajduje zastosowanie szczególnie u dzieci i młodzieży, których zęby znajdują się w fazie rozwoju i są bardziej podatne na działanie bakterii próchnicotwórczych. Preparat jest również rekomendowany dla osób dorosłych o podwyższonym ryzyku rozwoju próchnicy, w tym pacjentów z obniżonym wydzielaniem śliny, stosujących leki zmniejszające ślinotok, oraz osób z nieprawidłowymi nawykami żywieniowymi. Szczególną grupę docelową stanowią pacjenci z aparatami ortodontycznymi, gdzie utrudniona higiena jamy ustnej i obecność elementów metalowych lub ceramicznych zwiększa ryzyko powstawania ognisk demineralizacji wokół zamków i pierścieni. Podobnie osoby noszące mosty protetyczne i częściowe protezy wymagają wzmożonej ochrony przed próchnicą w miejscach trudno dostępnych dla standardowej szczoteczki.

W aspekcie leczniczym Elmex stosuje się do remineralizacji wczesnych zmian próchnicowych, określanych jako białe plamy lub początkowe ogniska demineralizacji szkliwa. W tym stadium proces próchnicotwórczy jest jeszcze odwracalny, a regularna aplikacja fluorków może doprowadzić do ponownej mineralizacji tkanek zębowych i zatrzymania rozwoju ubytku. Mechanizm ten polega na dostarczaniu jonów wapnia i fosforanów ze śliny do zdemineralizowanego obszaru przy jednoczesnym wsparciu fluorków, które stabilizują odbudowaną strukturę krystaliczną.

Kolejnym istotnym wskazaniem jest leczenie nadwrażliwości szyjek zębowych, będącej częstym problemem u osób z odsłoniętą cementem lub zębiną w okolicy szyjki zęba. Nadwrażliwość powstaje w wyniku odsłonięcia kanalików zębinowych, przez które bodźce zewnętrzne (zimno, ciepło, słodkie, dotyk) docierają do nerwów znajdujących się w miazdze zęba. Fluorki zawarte w preparacie działają poprzez częściową okluzję tych kanalików oraz wzmocnienie struktury odsłoniętej zębiny, co prowadzi do zmniejszenia przewodnictwa bodźców bólowych. Efekt terapeutyczny jest widoczny po kilku aplikacjach i wymaga systematycznego stosowania preparatu.

Aminofluorki obecne w składzie preparatu charakteryzują się szczególną afinowalnością do tkanek zębowych i wykazują lepszą przyczepność do szkliwa w porównaniu z klasycznymi fluorkami nieorganicznymi. Dzięki temu tworzą na powierzchni zębów cienki, ale trwały film ochronny, który przedłuża czas działania substancji czynnej. Lek przeznaczony jest zarówno do stosowania domowego jako element codziennej higieny jamy ustnej (raz w tygodniu), jak i do aplikacji profesjonalnych w gabinetach stomatologicznych, gdzie może być nakładany za pomocą specjalnych szyn lub łyżek aplikacyjnych. Taka wszechstronność zastosowania czyni preparat uniwersalnym narzędziem w kompleksowej opiece nad zdrowiem jamy ustnej.

Aktualna ulotka leku Elmex

Jaki jest skład Elmex, jakie substancje zawiera?

Substancjami czynnymi preparatu Elmex są trzy związki fluorowe: aminofluorek Olaflur w ilości 30,32 mg, aminofluorek Dectaflur w ilości 2,87 mg oraz sodu fluorek w ilości 22,1 mg w przeliczeniu na 1 gram żelu. Łączna zawartość fluoru z wszystkich trzech źródeł wynosi 12,5 mg na gram preparatu. Standardowa jednorazowa dawka stosowana w domu, czyli 1 cm wyciśniętego żelu (około 0,5 g), dostarcza 6,25 mg jonów fluorowych.

Substancje pomocnicze zapewniające odpowiednią konsystencję i właściwości organoleptyczne preparatu to:

• Glikol propylenowy – substancja zwilżająca i konserwująca
• Hydroksyetyloceluloza – zagęstnik odpowiedzialny za strukturę żelową
• Sacharyna – substancja słodząca
• Aromat jabłkowy
• Aromat mentonowy zawierający limonen i linalol
• Aromat mięty pieprzowej zawierający limonen, linalol, alkohol benzylowy, cytronellol, eugenol i geraniol
• Aromat mięty ogrodowej zawierający limonen, eugenol, alkohol benzylowy, linalol i benzoesan benzylu
• Woda oczyszczona

Należy zwrócić uwagę, że preparat zawiera komponenty aromatyczne naturalne, które u osób wrażliwych mogą wywołać reakcje alergiczne. Zawartość alkoholu benzylowego wynosi 0,002232 mg w każdym gramie leku.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Elmex?

Ostre przedawkowanie: W przypadku przypadkowego połknięcia znacznej ilości preparatu mogą wystąpić miejscowe podrażnienia błony śluzowej jamy ustnej. Przy aplikacji w gabinecie stomatologicznym za pomocą łyżki do jamy ustnej może zostać wprowadzonych do 37,5 mg fluorku (co odpowiada około 3 g preparatu Elmex). Połknięcie całej tej ilości może wywołać nudności, wymioty i biegunkę. Objawy te pojawiają się zazwyczaj w ciągu pierwszej godziny od połknięcia i ustępują samoistnie po 3-6 godzinach.

Postępowanie w przypadku lekkiego zatrucia (poniżej 150 mg fluorku, co odpowiada mniej niż 12 g preparatu): Aby związać fluorek w przewodzie pokarmowym, należy przyjmować napoje zawierające wapń, takie jak mleko lub tabletki musujące z wapniem. W przypadku przyjęcia większej niż zalecana dawki należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą.

Postępowanie w przypadku ciężkiego zatrucia (ponad 150 mg fluorku, co odpowiada ponad 12 g preparatu): Zaleca się dodatkowo podanie węgla aktywowanego. W razie potrzeby można podać dożylnie preparaty wapnia, wprowadzić wymuszoną diurezę oraz alkalizowanie moczu. Konieczne jest staranne monitorowanie tętna, krzepnięcia krwi, równowagi elektrolitowej i kwasowo-zasadowej.

Przewlekłe przedawkowanie: Regularne przekraczanie łącznej dziennej dawki fluorku wynoszącej 2 mg w czasie powstawania i rozwoju zębów (do około 8. roku życia) może prowadzić do fluorozy szkliwa – zaburzenia charakteryzującego się nieprawidłowościami w budowie i mineralizacji szkliwa. Fluororoza nie występuje u osób dorosłych, nawet przy przyjmowaniu wyższych dawek dziennych.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Elmex – czy mogę spożywać alkohol?

Preparat Elmex jest stosowany miejscowo w jamie ustnej i nie wchodzi w bezpośrednie interakcje z alkoholem przyjmowanym doustnie. Niemniej jednak istotne znaczenie ma czas spożywania określonych pokarmów i napojów w stosunku do aplikacji preparatu. Substancje zawierające wapń (np. mleko), magnez i glin (obecne w lekach zobojętniających kwas żołądkowy) mogą wiązać jony fluorowe i zmniejszać skuteczność preparatu, jeśli zostaną przyjęte bezpośrednio po aplikacji żelu. Dlatego zaleca się, aby po zastosowaniu Elmex odczekać co najmniej 30 minut przed spożyciem produktów mlecznych lub przyjęciem leków zobojętniających.

Preparat może również oddziaływać z produktami tworzącymi pianę, takimi jak anionowe środki powierzchniowo czynne lub detergenty, co w praktyce oznacza, że nie powinno się używać zwykłej pasty do zębów bezpośrednio przed lub po aplikacji żelu Elmex. Zaleca się stosowanie preparatu jako samodzielnego środka czyszczącego w wyznaczonym dniu tygodnia.

Czy można stosować Elmex w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża: Nie ma dowodów naukowych wskazujących na zagrożenie dla płodu związane z miejscowym stosowaniem fluorków w jamie ustnej. W razie konieczności można rozważyć stosowanie preparatu Elmex w okresie ciąży, jednak decyzję powinno się podjąć po konsultacji z lekarzem, lekarzem stomatologiem lub farmaceutą.

Karmienie piersią: Badania wykazały, że fluorki przenikają do mleka kobiecego, co stwarza potencjalne ryzyko nadmiernego dostarczania fluoru do niemowlęcia. Po konsultacji z lekarzem należy podjąć decyzję, czy przerwać karmienie piersią, czy przerwać stosowanie preparatu Elmex w okresie laktacji. Decyzja powinna uwzględniać znaczenie leku dla zdrowia matki oraz potencjalne ryzyko dla dziecka.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)