Alcaine - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Alcaine?

Lek Alcaine to miejscowy środek znieczulający stosowany w okulistyce, który zawiera substancję czynną chlorowodorek proksymetakainy. Należy do grupy leków miejscowo znieczulających z grupy estrów, które działają poprzez blokowanie przewodnictwa nerwowego w obrębie powierzchni oka. Mechanizm działania polega na odwracalnej blokadzie kanałów sodowych w błonach komórkowych włókien nerwowych, co uniemożliwia powstawanie i przewodzenie impulsów bólowych z powierzchni oka.

Preparat przeznaczony jest do znieczulenia powierzchniowego przed różnymi zabiegami okulistycznymi, które wymagają szybkiego i krótkotrwałego zniesienia czucia. Charakterystyczną cechą tego leku jest bardzo szybki początek działania – efekt znieczulający pojawia się już w ciągu 30 sekund od podania, co czyni go szczególnie przydatnym w codziennej praktyce okulistycznej. Czas trwania znieczulenia wynosi do 15 minut, co jest wystarczające dla większości diagnostycznych i drobnych zabiegów terapeutycznych.

Wśród podstawowych wskazań diagnostycznych znajduje się przede wszystkim pomiar tonometryczny ciśnienia śródgałkowego, który jest kluczowym badaniem w diagnostyce i monitorowaniu jaskry. Lek stosuje się również przed badaniem gonioskopowym, które pozwala na ocenę kąta przesączania cieczy wodnistej oka. Kolejnym ważnym wskazaniem jest pobieranie wyskrobin ze spojówki do celów diagnostycznych, co wymaga zniesienia powierzchniowego czucia.

W zakresie małych zabiegów chirurgicznych preparat znajduje zastosowanie przy usuwaniu ciał obcych z rogówki lub spojówki – sytuacji często spotykanych w nagłych wypadkach okulistycznych. Stosuje się go także podczas usuwania szwów z rogówki po przebytych operacjach oka. Lek jest wykorzystywany przy przygotowaniu pacjenta do zabiegu usunięcia zmętniałej soczewki (operacji zaćmy), gdzie może być elementem wieloetapowego znieczulenia.

Warto podkreślić, że Alcaine jest przeznaczony wyłącznie do stosowania pod nadzorem lekarza w warunkach gabinetu okulistycznego lub bloku operacyjnego. Nie jest to preparat do samodzielnego stosowania przez pacjenta w warunkach domowych. Krótki czas działania i bezpieczeństwo stosowania czynią go uniwersalnym narzędziem w codziennej praktyce okulistycznej, zarówno w diagnostyce jak i podczas drobnych zabiegów terapeutycznych wymagających szybkiego i przemijającego zniesienia czucia powierzchni oka.

Aktualna ulotka leku Alcaine

Jaki jest skład Alcaine, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną leku jest chlorowodorek proksymetakainy w stężeniu 5 mg w 1 ml roztworu (0,5%). Jest to miejscowy środek znieczulający z grupy estrów, odpowiedzialny za działanie farmakologiczne preparatu.

Substancje pomocnicze zawarte w preparacie to:

• Glicerol – substancja zwiększająca lepkość i stabilność roztworu
• Kwas solny i/lub sodu wodorotlenek – służą do regulacji pH preparatu
• Benzalkoniowy chlorek w stężeniu 0,1 mg/ml (0,01%) – środek konserwujący zapobiegający rozwojowi drobnoustrojów w preparacie
• Woda oczyszczona – rozpuszczalnik stanowiący bazę roztworu

Preparat ma postać jałowego, izotonicznego roztworu wodnego, co oznacza, że jest on zgodny z ciśnieniem osmotycznym płynów fizjologicznych oka i nie powoduje podrażnienia z tego powodu. Jedna butelka zawiera 15 ml roztworu. Ważna informacja dla użytkowników soczewek kontaktowych: preparat zawiera benzalkoniowy chlorek, który może być absorbowany przez miękkie soczewki kontaktowe i zmieniać ich zabarwienie, dlatego przed podaniem leku należy usunąć soczewki.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Alcaine?

W przypadku zastosowania większej dawki niż zalecana, lek należy natychmiast wypłukać z oka letnią wodą. Jest to pierwsza i podstawowa czynność, którą można podjąć samodzielnie.

W razie przedawkowania lub przypadkowego połknięcia leku należy natychmiast skontaktować się z lekarzem, farmaceutą lub ośrodkiem zatruć. Jest to istotne, ponieważ po wchłonięciu dużej ilości preparatu mogą wystąpić ciężkie reakcje ze strony układu nerwowego lub oddechowego. W bardzo rzadkich przypadkach, po zastosowaniu leku miejscowo do oka, może wystąpić ogólnoustrojowe działanie toksyczne objawiające się pobudzeniem ośrodkowego układu nerwowego, po którym następuje zahamowanie jego czynności.

Niekontrolowane użycie lub nadużywanie leku może prowadzić do trwałych zaburzeń rogówki lub uszkodzenia oka. Wielokrotne stosowanie tego preparatu może prowadzić do zakażeń i uszkodzeń rogówki, dlatego lek ten nie powinien być stosowany poza nadzorem lekarza ani długotrwale. Chlorowodorek proksymetakainy należy do grupy estrów i może powodować specyficzne reakcje toksyczne charakterystyczne dla tej grupy środków znieczulających.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Alcaine – czy mogę spożywać alkohol?

Ze względu na miejscowy charakter działania leku Alcaine i jego stosowanie wyłącznie przez lekarza podczas zabiegów okulistycznych, nie ma szczególnych ograniczeń dotyczących spożywania posiłków czy napojów w związku z jego zastosowaniem. Preparat działa lokalnie na powierzchnię oka i nie wymaga specjalnej diety ani ograniczeń pokarmowych.

W ulotce produktu nie wymieniono interakcji z alkoholem ani żywnością. Należy jednak pamiętać, że lek jest stosowany jednorazowo lub kilkukrotnie podczas konkretnego zabiegu medycznego, a nie przewlekle, co minimalizuje ryzyko jakichkolwiek interakcji dietetycznych. Po zabiegu, podczas którego zastosowano lek znieczulający, należy przestrzegać ogólnych zaleceń lekarza dotyczących okresu rekonwalescencji po danej procedurze okulistycznej.

Istotniejsze od interakcji pokarmowych są środki ostrożności po podaniu leku – po zastosowaniu może wystąpić chwilowe niewyraźne widzenie, dlatego nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn do czasu ustąpienia tego objawu. Z uwagi na działanie znieczulające oczy utracą czucie, w związku z czym należy zachować ostrożność, aby uniknąć przypadkowego zranienia oczu – nie dotykać ani nie pocierać oka i podjąć środki ostrożności, aby chronić je od codziennych zanieczyszczeń.

Czy można stosować Alcaine w okresie ciąży i karmienia piersią?

Stosowanie leku Alcaine w ciąży oraz w okresie karmienia piersią nie jest zalecane. Jest to jednoznaczne stanowisko producenta zawarte w ulotce preparatu, które należy bezwzględnie respektować.

Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poinformować o tym lekarza przed zastosowaniem tego leku. Lekarz podejmie decyzję czy korzyści z zastosowania preparatu przeważają nad potencjalnym ryzykiem dla płodu lub niemowlęcia.

Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania chlorowodorku proksymetakainy u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Miejscowe środki znieczulające mogą potencjalnie przenikać do krążenia ogólnoustrojowego, a następnie przez łożysko lub do mleka matki, choć przy miejscowym zastosowaniu do oka wchłanianie ogólnoustrojowe jest minimalne. W sytuacjach, gdy zabieg okulistyczny z użyciem znieczulenia miejscowego jest niezbędny u kobiety w ciąży lub karmiącej, lekarz indywidualnie oceni sytuację kliniczną i podejmie decyzję o możliwości zastosowania preparatu.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)