Metopirone

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Metopirone?

Metopirone to preparat zawierający metyrapon, substancję należącą do grupy leków stosowanych w diagnostyce endokrynologicznej oraz w leczeniu określonych schorzeń hormonalnych. Preparat odgrywa istotną rolę w ocenie czynności układu podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowego.

Zastosowanie diagnostyczne:

Metopirone wykorzystywany jest w badaniach diagnostycznych przysadki mózgowej. Preparat pozwala na ocenę, czy u pacjenta występuje niedobór ACTH (hormonu adrenokortykotropowego), który jest kluczowym hormonem wydzielanym przez przysadkę i regulującym wydzielanie kortyzolu przez nadnercza. Badanie z użyciem metyraponu pomaga także w diagnostyce różnicowej zespołu Cushinga, szczególnie w określeniu jego przyczyny – czy jest ona związana z zaburzeniami w przysadce, nadnerczach czy innych strukturach organizmu.

Metyrapon działa poprzez hamowanie enzymu 11β-hydroksylazy, który jest odpowiedzialny za końcowy etap syntezy kortyzolu w nadnerczach. Blokując ten enzym, preparat zmniejsza produkcję kortyzolu, co w prawidłowo funkcjonującym układzie hormonalnym prowadzi do wzrostu wydzielania ACTH przez przysadkę (mechanizm kompensacyjny). Ocena odpowiedzi ACTH na podanie metyraponu pozwala lekarzom określić, czy przysadka prawidłowo reaguje na obniżenie poziomu kortyzolu.

Zastosowanie terapeutyczne:

Poza zastosowaniem diagnostycznym, Metopirone może być stosowany w leczeniu objawów endogennego zespołu Cushinga. Zespół Cushinga to zespół objawów klinicznych wynikających z długotrwałego nadmiernego stężenia kortyzolu we krwi. Może on być spowodowany guzklem przysadki wydzielającym ACTH, guzem nadnercza produkującym kortyzol lub innymi przyczynami nadmiernej produkcji tego hormonu.

U pacjentów z zespołem Cushinga metyrapon pomaga obniżać zwiększone stężenia kortyzolu, co prowadzi do zmniejszenia objawów choroby. Do typowych objawów zespołu Cushinga należą:

• przyrost masy ciała z charakterystycznym rozkładem tkanki tłuszczowej (twarz księżycowata, otyłość tułowiowa)
• rozstępy skórne w kolorze purpurowym
• osłabienie mięśni
• osteoporoza
• nadciśnienie tętnicze
• zaburzenia gospodarki węglowodanowej lub cukrzyca
• zaburzenia psychiczne
• łatwe powstawanie siniaków
• zaburzenia miesiączkowania u kobiet
• zaburzenia libido

Preparat może być stosowany jako leczenie objawowe u pacjentów oczekujących na operację, u których nie można przeprowadzić zabiegu chirurgicznego lub u tych, u których leczenie chirurgiczne nie przyniosło pełnego wyleczenia. Działanie metyraponu polega na farmakologicznej blokadzie nadmiernej produkcji kortyzolu, co pozwala na kontrolę objawów choroby i poprawę jakości życia pacjentów.

Mechanizm działania:

Metyrapon hamuje enzym 11β-hydroksylazę (CYP11B1) w korze nadnerczy, który katalizuje przemianę 11-deoksykortyzolu w kortyzol. W rezultacie dochodzi do zmniejszenia syntezy kortyzolu, a jednocześnie do wzrostu stężenia jego prekursorów, w tym 11-deoksykortyzolu. W prawidłowo funkcjonującym układzie hormonalnym obniżenie stężenia kortyzolu powoduje zwiększone wydzielanie ACTH przez przysadkę, co można wykorzystać diagnostycznie. W leczeniu zespołu Cushinga efekt ten prowadzi do zmniejszenia objawów wynikających z hiperkortyzolizmu.

Aktualna ulotka leku Metopirone

Jaki jest skład Metopirone, jakie substancje zawiera?

Substancja czynna:

Jedna kapsułka miękka zawiera 250 mg metyraponu jako substancję czynną.

Substancje pomocnicze:

Pozostałe składniki preparatu to:

• etylowanilina
• żelatyna (składnik otoczki kapsułki)
• glicerol
• makrogol 400
• makrogol 4000
• p-metoksyacetofenon
• etylu parahydroksybenzoesan sodowy (E215) – konserwant
• propylu parahydroksybenzoesan sodowy (E217) – konserwant
• tytanu dwutlenek (E171) – barwnik
• woda oczyszczona

Tusz do nadruku:

Czerwony nadruk na kapsułkach zawiera:

• kwas karminowy (E120) – barwnik
• glinu chlorek sześciowodny
• sodu wodorotlenek
• hypromelozę
• glikol propylenowy

Ważne informacje o składnikach:

Preparat zawiera etylu parahydroksybenzoesan sodowy (E215) i propylu parahydroksybenzoesan sodowy (E217), które mogą powodować reakcje uczuleniowe. Reakcje te mogą być opóźnione. Osoby z uczuleniem na parabeny powinny poinformować o tym lekarza przed rozpoczęciem stosowania leku.

Lek zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na kapsułkę, co oznacza, że preparat jest praktycznie wolny od sodu i może być stosowany przez osoby na diecie niskosodowej.

Jak dawkować Metopirone?

Co zrobić w przypadku przedawkowania Metopirone?

W przypadku przyjęcia większej niż zalecana dawki Metopirone należy natychmiast skontaktować się z lekarzem, pielęgniarką lub zgłosić się na oddział ratunkowy najbliższego szpitala, nawet jeśli nie wystąpiły jeszcze objawy przedawkowania.

Objawy przedawkowania:

Przedawkowanie metyraponu może prowadzić do nadmiernego zahamowania produkcji kortyzolu, co objawia się objawami ostrej niewydolności nadnerczy. Mogą wystąpić następujące objawy:

• Objawy ze strony przewodu pokarmowego: wymioty, ból brzucha, biegunka
• Objawy neurologiczne: zawroty głowy, zmęczenie, ból głowy
• Objawy układowe: pocenie się, podwyższone ciśnienie krwi
• Ogólne osłabienie i złe samopoczucie

Postępowanie w przypadku przedawkowania:

Leczenie przedawkowania ma charakter objawowy i wspierający. Może obejmować:

• Podanie węgla aktywowanego w celu zmniejszenia wchłaniania leku z przewodu pokarmowego (jeśli od przyjęcia leku upłynęło niewiele czasu)
• Podanie hydrokortyzonu lub innego glikokortykosteroidu w celu wyrównania niedoboru kortyzolu
• Monitorowanie parametrów życiowych, w tym ciśnienia krwi
• Wykonanie badań laboratoryjnych w celu oceny stężenia elektrolitów (szczególnie potasu i sodu) oraz glukozy we krwi
• Leczenie objawowe nudności, wymiotów i innych dolegliwości
• Nawodnienie i korekcja zaburzeń elektrolitowych w razie potrzeby

Ważne informacje:

• Nie istnieje specyficzne antidotum dla przedawkowania metyraponu
• Szybkie wdrożenie leczenia jest kluczowe dla zapobieżenia poważnym powikłaniom
• Należy zabrać ze sobą opakowanie leku lub ulotkę, aby personel medyczny mógł szybko ustalić, jaka substancja została przyjęta
• W przypadku dzieci szczególnie ważne jest natychmiastowe zgłoszenie się po pomoc medyczną, nawet przy niewielkim przedawkowaniu

Przedawkowanie leku może prowadzić do ostrej niewydolności nadnerczy, która jest stanem zagrożenia życia wymagającym natychmiastowej interwencji medycznej i podania kortykosteroidów.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Metopirone – czy mogę spożywać alkohol?

Alkohol:

W ulotce leku nie ma bezpośrednich informacji dotyczących interakcji Metopirone z alkoholem. Niemniej jednak, ze względu na wpływ preparatu na gospodarkę hormonalną oraz możliwe działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, ból brzucha), zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas stosowania tego leku. Alkohol może nasilać dolegliwości żołądkowo-jelitowe oraz wpływać na funkcje wątroby, co może mieć znaczenie podczas metabolizmu leku.

Ponadto, u pacjentów z zespołem Cushinga nadużywanie alkoholu jest niewskazane ze względu na współistniejące zaburzenia metaboliczne, takie jak cukrzyca czy nadciśnienie tętnicze. Przed spożyciem alkoholu należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym.

Jedzenie i napoje:

Kapsułki Metopirone zaleca się przyjmować z mlekiem lub po posiłku, szczególnie podczas badań diagnostycznych. Taki sposób podania pomaga:

• Zmniejszyć ryzyko wystąpienia nudności i wymiotów
• Zredukować dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego
• Poprawić tolerancję leku

Nie ma szczególnych ograniczeń dietetycznych podczas stosowania metyraponu. Pacjent może spożywać posiłki zgodnie ze swoimi zwyczajami, jednak zaleca się:

• Przyjmowanie leku z lekkim posiłkiem lub mlekiem w celu poprawy tolerancji
• Unikanie posiłków nadmiernie obfitych, tłustych lub ciężkostrawnych, jeśli występują dolegliwości żołądkowe
• Odpowiednie nawodnienie organizmu, szczególnie w przypadku wystąpienia wymiotów lub biegunki

Paracetamol:

Ważną informacją jest to, że bez konsultacji z lekarzem nie wolno przyjmować Metopirone wraz z paracetamolem. Interakcja między tymi substancjami może wpływać na wyniki badań diagnostycznych lub na przebieg leczenia. Przed przyjęciem jakichkolwiek leków dostępnych bez recepty, w tym środków przeciwbólowych czy przeciwgorączkowych, należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Dodatkowe zalecenia żywieniowe:

U pacjentów leczonych długotrwale z powodu zespołu Cushinga warto zwrócić uwagę na:

• Kontrolę spożycia sodu – ze względu na możliwość rozwoju nadciśnienia tętniczego
• Odpowiednie spożycie potasu – preparat może wpływać na stężenie potasu we krwi, dlatego lekarz może zalecić dietę bogatą w potas (banany, ziemniaki, pomidory) lub suplementację
• Kontrolę spożycia cukrów prostych – u pacjentów z zespołem Cushinga często współistnieją zaburzenia gospodarki węglowodanowej
• Odpowiednie spożycie wapnia i witaminy D – w celu wsparcia zdrowia kości

W razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących diety podczas stosowania Metopirone należy skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem.

Czy można stosować Metopirone w okresie ciąży i karmienia piersią?

Kobiety w wieku rozrodczym:

Nie zaleca się stosowania Metopirone u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej metody antykoncepcji. Przed rozpoczęciem leczenia lekarz powinien upewnić się, że pacjentka nie jest w ciąży oraz poinformować ją o konieczności stosowania odpowiedniej antykoncepcji podczas terapii.

Ciąża:

Jeśli pacjentka jest w ciąży, przypuszcza, że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna skonsultować się z lekarzem tak szybko, jak to możliwe. Lekarz oceni, czy należy przerwać, czy też kontynuować stosowanie leku, biorąc pod uwagę potencjalne korzyści dla matki oraz możliwe ryzyko dla płodu.

Metyrapon hamuje syntezę kortyzolu, a ponieważ kortyzol odgrywa ważną rolę w prawidłowym rozwoju płodu, stosowanie tego leku podczas ciąży może nieść ze sobą ryzyko dla nienarodzonego dziecka. Z tego względu preparat powinien być stosowany w ciąży wyłącznie wtedy, gdy korzyści dla matki wyraźnie przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu.

Monitorowanie noworodka:

Jeśli konieczne było przyjmowanie leku podczas ciąży, lekarz będzie musiał monitorować poziom kortyzolu u noworodka przez pierwszy tydzień jego życia. Wynika to z faktu, że metyrapon może wpływać na wydzielanie hormonów u płodu, a po porodzie może być konieczne wsparcie hormonalne noworodka do czasu normalizacji własnej produkcji kortyzolu.

Karmienie piersią:

Należy przerwać karmienie piersią podczas leczenia Metopirone. Istnieje prawdopodobieństwo, że metyrapon może przenikać do mleka ludzkiego, co mogłoby wpłynąć na niemowlę poprzez zaburzenie równowagi hormonalnej. Hamowanie produkcji kortyzolu u niemowlęcia może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Decyzja o przerwaniu karmienia piersią lub zaprzestaniu stosowania leku powinna zostać podjęta przez lekarza po rozważeniu znaczenia leku dla matki oraz potencjalnego ryzyka dla dziecka.

Planowanie ciąży:

Kobiety, które planują ciążę i są leczone Metopirone z powodu zespołu Cushinga, powinny wcześniej skonsultować się z lekarzem endokrynologiem. Lekarz oceni możliwość:

• Zmiany leczenia na inne, bezpieczniejsze opcje terapeutyczne przed zajściem w ciążę
• Przeprowadzenia leczenia chirurgicznego przed planowaną ciążą
• Dostosowania dawkowania lub tymczasowego przerwania leczenia
• Ścisłego monitorowania podczas ciąży, jeśli kontynuacja leczenia jest niezbędna

Płodność:

Brak danych dotyczących wpływu metyraponu na płodność u ludzi. Niemniej jednak, sam zespół Cushinga może negatywnie wpływać na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn, poprzez zaburzenia hormonalne. Właściwe leczenie zespołu Cushinga może przyczynić się do poprawy płodności.

Ważne zalecenia:

• Każda kobieta w wieku rozrodczym stosująca ten lek powinna stosować skuteczną antykoncepcję
• W przypadku zajścia w ciążę podczas leczenia należy natychmiast poinformować o tym lekarza
• Nie należy samodzielnie przerywać leczenia po stwierdzeniu ciąży bez konsultacji z lekarzem
• Planowanie ciąży wymaga wcześniejszej konsultacji z lekarzem endokrynologiem

Jakie są skutki uboczne Metopirone?

Czy mogę łączyć Metopirone z innymi lekami?

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)