Scemblix

Scemblix to nowoczesny lek przeciwnowotworowy zawierający asciminib, stosowany w terapii przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia. Blokując działanie białka BCR::ABL1, hamuje wzrost i podział nieprawidłowych krwinek białych, oferując skuteczną terapię dla pacjentów, u których inne leki zawiodły.

Asciminib to nowoczesny inhibitor kinazy tyrozynowej ABL/BCR::ABL1, stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia w fazie przewlekłej (Ph+ CML-CP). W przeciwieństwie do tradycyjnych inhibitorów kinazy tyrozynowej (TKI), asciminib działa w unikalny sposób – jest ukierunkowany swoiście na kieszeń mirystoilową ABL1 w białku fuzyjnym BCR::ABL1, co pozwala na skuteczne leczenie pacjentów, u których wcześniejsze terapie inhibitorami kinazy tyrozynowej okazały się nieskuteczne lub były źle tolerowane.

Wskazania do stosowania

Asciminib jest wskazany do stosowania u dorosłych pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową z chromosomem Philadelphia w fazie przewlekłej, którzy byli wcześniej leczeni dwoma lub większą liczbą inhibitorów kinazy tyrozynowej. Jest to szczególnie ważna opcja terapeutyczna dla pacjentów, u których dotychczasowe metody leczenia nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.

Mechanizm działania

Asciminib działa w sposób odmienny od innych inhibitorów BCR::ABL1. Substancja ta:

  • Hamuje silnie aktywność kinazy ABL1 w białku fuzyjnym BCR::ABL1
  • Działa swoiście na kieszeń mirystoilową ABL1
  • Hamuje wzrost komórek nowotworowych z BCR::ABL1 zarówno typu dzikiego, jak i z mutacją T315I
  • W testach laboratoryjnych wykazuje wysoką skuteczność przy niskich stężeniach (IC50 poniżej 3 nanomoli)

Ta unikalna metoda działania pozwala asciminibowi skutecznie leczyć białaczkę nawet w przypadkach opornych na inne terapie.

Dawkowanie i sposób przyjmowania

Zalecana dawka asciminibu wynosi 40 mg dwa razy na dobę, przyjmowana w odstępach około 12 godzin. Tabletki należy połykać w całości, popijając wodą, bez rozłamywania, kruszenia czy żucia.

Bardzo ważny jest sposób przyjmowania leku:

  • Tabletki należy przyjmować bez pokarmu
  • Należy unikać jedzenia przez co najmniej 2 godziny przed i 1 godzinę po przyjęciu leku
  • Spożycie pokarmu może znacząco zmniejszyć wchłanianie leku (o 30% przy posiłku niskotłuszczowym i nawet o 62% przy posiłku wysokotłuszczowym)

W przypadku pominięcia dawki:

  • Jeśli od czasu planowanego przyjęcia minęło mniej niż 6 godzin – należy ją przyjąć, a kolejną dawkę zażyć zgodnie z planem
  • Jeśli minęło więcej niż 6 godzin – należy pominąć dawkę i przyjąć kolejną zgodnie z planem

Monitorowanie leczenia

Podczas terapii asciminibem konieczne jest regularne monitorowanie:

  • Morfologii krwi: co dwa tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, potem co miesiąc
  • Aktywności lipazy i amylazy w surowicy: co miesiąc
  • Pracy serca: badanie EKG przed rozpoczęciem leczenia i później w razie potrzeby
  • Ciśnienia tętniczego: regularne pomiary

Skuteczność kliniczna

Badania kliniczne wykazały znaczącą skuteczność asciminibu. W badaniu ASCEMBL po 24 tygodniach stosowania:

  • 25,5% pacjentów osiągnęło większą odpowiedź molekularną (MMR)
  • 40,8% pacjentów bez całkowitej odpowiedzi cytogenetycznej (CCyR) na początku badania osiągnęło ją po leczeniu

Po 96 tygodniach stosowania:

  • 37,6% pacjentów osiągnęło MMR
  • 39,8% pacjentów osiągnęło CCyR

Co istotne, skuteczność leku utrzymywała się długoterminowo – około 97% pacjentów, którzy osiągnęli MMR, utrzymało ją przez co najmniej 120 tygodni.

Najczęstsze działania niepożądane

Podczas leczenia asciminibem mogą wystąpić następujące działania niepożądane:

Bardzo częste (występujące u więcej niż 1 na 10 osób):

  • Bóle mięśniowo-szkieletowe (38,8%)
  • Zakażenia górnych dróg oddechowych (29,5%)
  • Uczucie zmęczenia (28,9%)
  • Małopłytkowość (28,1%)
  • Ból głowy (26,4%)
  • Ból stawów (24,4%)
  • Zwiększona aktywność enzymów trzustkowych (23%)
  • Biegunka (22,5%)
  • Ból brzucha (22,2%)
  • Wysypka (21,6%)
  • Nadciśnienie tętnicze (20,8%)
  • Nudności (20,8%)

Częste poważne działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi:

  • Zahamowanie czynności szpiku (małopłytkowość, neutropenia)
  • Toksyczne działanie na trzustkę
  • Wydłużenie odstępu QT w EKG
  • Nadciśnienie tętnicze

Szczególne grupy pacjentów

Zaburzenia czynności nerek

Nie jest konieczne dostosowanie dawki u pacjentów z łagodnymi, umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Jednakże u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek ekspozycja na lek może być zwiększona, co wymaga ostrożności.

Zaburzenia czynności wątroby

Nie jest konieczne dostosowanie dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Należy jednak zachować ostrożność u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, ponieważ ekspozycja na lek może być zwiększona.

Osoby starsze

Nie ma konieczności dostosowania dawki u pacjentów w wieku 65 lat lub starszych.

Interakcje z innymi lekami

Asciminib może wchodzić w interakcje z:

  • Lekami zwiększającymi ryzyko wystąpienia częstoskurczu typu torsades de pointes
  • Silnymi induktorami CYP3A4 (np. karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, ziele dziurawca)
  • Substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym
  • Substratami CYP2C9 o wąskim indeksie terapeutycznym (np. warfaryna)
  • Substratami transporterów OATP1B, BCRP lub P-gp

Wpływ na płodność, ciążę i karmienie piersią

Asciminib nie jest zalecany do stosowania w okresie ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej metody antykoncepcji. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczne metody antykoncepcji w trakcie leczenia i przez co najmniej 3 dni po jego zakończeniu.

Nie należy karmić piersią w trakcie leczenia asciminibem i przez co najmniej 3 dni po jego zakończeniu ze względu na potencjalne ryzyko poważnych działań niepożądanych u niemowląt.

Podsumowanie

Asciminib stanowi wartościową opcję terapeutyczną dla pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową, u których wcześniejsze metody leczenia okazały się nieskuteczne lub źle tolerowane. Jego unikalny mechanizm działania pozwala na skuteczne leczenie nawet w przypadkach opornych na standardowe terapie. Mimo potencjalnych działań niepożądanych, przy odpowiednim monitorowaniu i dostosowaniu dawki, lek ten może przynieść znaczące korzyści kliniczne pacjentom z ograniczonymi opcjami leczenia.