Spironol - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Spironol?

Spironol to lek moczopędny zawierający substancję czynną spironolakton, który należy do grupy leków określanych jako diuretyki oszczędzające potas. Jego mechanizm działania polega na blokowaniu działania aldosteronu – hormonu odpowiedzialnego za zatrzymywanie sodu i wody w organizmie. Dzięki temu preparat skutecznie usuwa nadmiar płynów z organizmu, jednocześnie zapobiegając nadmiernej utracie potasu, co odróżnia go od wielu innych leków moczopędnych.

Podstawowym wskazaniem do stosowania preparatu jest zastoinowa niewydolność serca, stan w którym osłabiona praca serca prowadzi do gromadzenia się nadmiaru płynów w organizmie. Objawy tej choroby obejmują opuchliznę kostek, stopniowo narastającą duszność oraz uczucie ciężkości. Usuwając nadmierną ilość płynów, lek zmniejsza obciążenie serca, umożliwiając mu pracę przy mniejszym wysiłku, co znacząco poprawia samopoczucie pacjentów.

Preparat znajduje również zastosowanie w leczeniu zespołu nerczycowego – zaburzenia nerek charakteryzującego się nadmierną utratą białka do moczu i gromadzeniem płynów w tkankach. W przypadkach wodobrzusza (patologicznego gromadzenia płynu w jamie brzusznej) oraz obrzęków wywołanych marskością wątroby, lek pomaga zredukować nieprzyjemne objawy i poprawić komfort życia pacjentów.

W onkologii Spironol jest stosowany w przypadku wodobrzusza spowodowanego nowotworami złośliwymi, gdzie akumulacja komórek nowotworowych w jamie brzusznej prowadzi do gromadzenia się płynu. Lek wykorzystuje się także w diagnostyce i leczeniu hiperaldosteronizmu pierwotnego – stanu, w którym nadmierna produkcja aldosteronu przez nadnercza powoduje retencję płynów i zaburzenia elektrolitowe.

Dodatkowym wskazaniem jest nadciśnienie tętnicze oporne na leczenie, szczególnie u pacjentów, którzy nie reagują odpowiednio na standardowe leki przeciwnadciśnieniowe. W takich przypadkach spironolakton jest stosowany jako lek dodatkowy w terapii skojarzonej. Warto podkreślić, że wszystkie wymienione schorzenia wymagają indywidualnego podejścia terapeutycznego pod stałą kontrolą lekarza prowadzącego, który dostosuje dawkowanie do konkretnej sytuacji klinicznej.

U dzieci i młodzieży preparat powinien być stosowany wyłącznie pod ścisłą opieką lekarza pediatry, z uwzględnieniem szczególnych ograniczeń dotyczących niewydolności nerek. Leczenie wymaga regularnego monitorowania stężenia elektrolitów we krwi, zwłaszcza potasu, ze względu na ryzyko niebezpiecznych zaburzeń elektrolitowych mogących wpływać na pracę serca.

Aktualna ulotka leku Spironol

Jaki jest skład Spironol, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną leku jest spironolakton (Spironolactonum). Preparat występuje w dwóch postaciach farmaceutycznych o różnej mocy:

• Tabletki 25 mg – każda tabletka zawiera 25 mg spironolaktonu
• Tabletki powlekane 50 mg – każda tabletka zawiera 50 mg spironolaktonu

Substancje pomocnicze w tabletkach 25 mg:

• Skrobia ryżowa
• Laktoza jednowodna
• Sodu laurylosiarczan
• Talk
• Magnezu stearynian

Substancje pomocnicze w tabletkach powlekanych 50 mg:

• Skrobia ryżowa
• Laktoza jednowodna
• Sodu laurylosiarczan
• Karboksymetyloskrobia sodowa
• Talk
• Magnezu stearynian
• Hypromeloza (HPMC 606)
• Makrogol 20 000

Tabletki 25 mg mają postać okrągłych, obustronnie płaskich tabletek o barwie prawie białej do kremowej, z rowkiem umożliwiającym podział wytłoczonym po jednej stronie. Linia podziału ułatwia rozkruszenie tabletki w celu łatwiejszego połknięcia, a nie podział na równe dawki.

Tabletki powlekane 50 mg są pokryte przezroczystą powłoczką, mają barwę prawie białą do kremową, są obustronnie wypukłe i okrągłe z grawerem „50" po jednej stronie oraz poziomą kreską ułatwiającą dzielenie po drugiej stronie. Ich średnica wynosi około 9 mm.

Pacjenci z nietolerancją laktozy powinni skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem stosowania leku. Preparat zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, dlatego uznaje się go za „wolny od sodu".

Co zrobić w przypadku przedawkowania Spironol?

W razie przypadkowego zastosowania zbyt wielu tabletek należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do oddziału ratunkowego najbliższego szpitala, zabierając ze sobą opakowanie leku.

Objawy przedawkowania mogą obejmować:

• Senność i uczucie ogólnego osłabienia
• Zawroty głowy
• Nudności i wymioty
• Biegunka
• Uczucie odwodnienia
• Splątanie i dezorientacja
• Wysypka w postaci płaskich zaczerwienionych powierzchni na skórze z małymi wypukłymi guzkami

Bardzo duże przedawkowanie może prowadzić do niebezpiecznych zmian stężenia sodu i potasu we krwi, co objawia się osłabieniem, mrowieniam, kłuciem lub drętwieniem skóry oraz skurczami mięśni. Zaburzenia elektrolitowe mogą wpływać na pracę serca, a w skrajnych przypadkach stanowić zagrożenie życia.

Leczenie przedawkowania jest objawowe i wymaga monitorowania funkcji życiowych oraz stężenia elektrolitów we krwi. W razie konieczności lekarz wdroży odpowiednie postępowanie mające na celu normalizację zaburzeń elektrolitowych i nawodnienia organizmu.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Spironol – czy mogę spożywać alkohol?

Lek należy zawsze przyjmować w czasie posiłku, co zwiększa jego wchłanianie i zmniejsza ryzyko podrażnienia żołądka. Pokarm nie wpływa negatywnie na działanie preparatu.

Produkty bogate w potas:

Jednoczesne stosowanie preparatu z produktami spożywczymi bogatymi w potas (takimi jak banany, suszone owoce, orzechy, pomidory, ziemniaki) lub z suplementami potasu może prowadzić do ciężkiej hiperkaliemii (zwiększonego stężenia potasu we krwi). Stan ten jest niebezpieczny dla zdrowia i objawia się:

• Kurczami mięśni
• Zaburzeniami rytmu serca
• Biegunką
• Nudnościami
• Zawrotami głowy
• Bólem głowy

Nie należy nadużywać produktów bogatych w potas bez konsultacji z lekarzem, który może zalecić odpowiednią dietę podczas terapii.

Alkohol:

Chociaż ulotka nie wspomina bezpośrednio o interakcji z alkoholem, należy zachować ostrożność. Alkohol może nasilać działanie moczopędne leku i zwiększać ryzyko zawrotów głowy oraz odwodnienia. Ponadto może wpływać na ciśnienie krwi, co może być szczególnie istotne u pacjentów leczonych z powodu niewydolności serca lub nadciśnienia.

Czy można stosować Spironol w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża:

Istnieją ograniczone dane dotyczące stosowania spironolaktonu u kobiet w ciąży. Lekarz może przepisać ten lek pacjentce w ciąży tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu. Kobiety w wieku rozrodczym powinny poinformować lekarza o planach ciąży lub podejrzeniu ciąży przed rozpoczęciem terapii.

Podczas ciąży konieczne jest szczególnie uważne monitorowanie stanu zdrowia matki i dziecka. Lekarz może rozważyć zastosowanie alternatywnych metod leczenia, które charakteryzują się lepiej poznanym profilem bezpieczeństwa w tym okresie.

Karmienie piersią:

Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u matek karmiących piersią. Spironolakton może przenikać do mleka matki i potencjalnie wpływać na niemowlę. Pacjentka powinna porozmawiać z lekarzem, który może doradzić inny sposób karmienia dziecka w czasie przyjmowania tego leku lub zastosować alternatywne leczenie bezpieczniejsze w okresie laktacji.

Jeśli kobieta karmiąca piersią wymaga leczenia spironolaktonem, konieczne jest przerwanie karmienia piersią. Decyzja o zastosowaniu leku u matki karmiącej powinna uwzględniać korzyści terapii dla matki oraz potencjalne ryzyko dla dziecka.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)