Ryspolit - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Ryspolit?

Ryspolit to preparat z grupy leków przeciwpsychotycznych, zawierający jako substancję czynną rysperydon. Jego mechanizm działania polega na wpływie na układy neuroprzekaźnikowe w mózgu, szczególnie na receptory dopaminergiczne i serotoninergiczne. Dzięki temu lek pomaga regulować zaburzenia percepcji, myślenia i emocji występujące w różnych chorobach psychicznych.

Podstawowym wskazaniem do stosowania rysperydonu jest leczenie schizofrenii – choroby psychicznej charakteryzującej się objawami pozytywnymi (takimi jak omamy słuchowe i wzrokowe, urojenia, zaburzenia myślenia) oraz negatywnymi (w tym spłycenie afektu, wycofanie społeczne, apatia). Lek pomaga złagodzić te objawy i zapobiegać nawrotom choroby, co umożliwia pacjentom lepsze funkcjonowanie w życiu codziennym. Rysperydon może być stosowany zarówno w ostrych fazach choroby, jak i w leczeniu podtrzymującym.

Kolejnym wskazaniem jest leczenie epizodów maniakalnych w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej. W stanach tych pacjenci doświadczają nadmiernego pobudzenia, podwyższonego nastroju, wzmożonej aktywności, czasem także drażliwości i zachowań ryzykownych. Rysperydon pomaga opanować te objawy poprzez stabilizację nastroju i zmniejszenie pobudzenia psychoruchowego.

U osób starszych z otępieniem typu alzheimerowskiego preparat może być stosowany krótkotrwale (do 6 tygodni) w przypadku długo utrzymującej się agresji, gdy pacjenci stwarzają zagrożenie dla siebie lub innych osób. Przed włączeniem farmakoterapii zawsze należy rozważyć i zastosować alternatywne, niefarmakologiczne metody postępowania. Ze względu na zwiększone ryzyko udaru u tej grupy pacjentów, decyzja o rozpoczęciu leczenia wymaga szczególnie starannej oceny stosunku korzyści do ryzyka.

Preparat znajduje również zastosowanie w krótkotrwałym leczeniu zaburzeń zachowania u dzieci powyżej 5. roku życia i młodzieży z upośledzeniem umysłowym. W tej populacji lek jest stosowany przez maksymalnie 6 tygodni w przypadku uporczywej agresji, która nie ustępuje po zastosowaniu innych metod terapeutycznych. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć inne przyczyny zachowań agresywnych, takie jak ból czy problemy środowiskowe.

Warto podkreślić, że rysperydon działa objawowo – nie leczy przyczyny choroby, ale pomaga kontrolować jej objawy. Regularność stosowania jest kluczowa dla utrzymania stabilizacji stanu psychicznego i zapobiegania nawrotom. Lek wymaga zawsze przepisania przez lekarza i stosowania pod ścisłym nadzorem medycznym, ponieważ wymaga indywidualnego dostosowania dawki oraz monitorowania skuteczności i bezpieczeństwa terapii.

Aktualna ulotka leku Ryspolit

Jaki jest skład Ryspolit, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną preparatu jest rysperydon (Risperidonum). W zależności od postaci farmaceutycznej, dostępne są następujące moce:

• Tabletki powlekane 1 mg – każda zawiera 1 mg rysperydonu
• Tabletki powlekane 2 mg – każda zawiera 2 mg rysperydonu
• Tabletki powlekane 3 mg – każda zawiera 3 mg rysperydonu
• Tabletki powlekane 4 mg – każda zawiera 4 mg rysperydonu
• Roztwór doustny 1 mg/ml – każdy 1 ml zawiera 1 mg rysperydonu

Pozostałe składniki tabletek powlekanych: laktoza bezwodna, celuloza mikrokrystaliczna, skrobia żelowana kukurydziana, magnezu stearynian. Otoczka tabletki (Opadry White 03F28470) składa się z: hypromelozy 6 cP, makrogolu 6000 oraz tytanu dwutlenku (E171).

Pozostałe składniki roztworu doustnego: kwas winowy (E334), kwas benzoesowy (E210) – 1,5 mg w każdym ml roztworu, kwas solny stężony (do ustalenia pH) oraz woda oczyszczona.

Należy zwrócić uwagę, że tabletki powlekane zawierają laktozę, dlatego pacjenci z nietolerancją niektórych cukrów powinni skontaktować się z lekarzem przed przyjęciem leku. Roztwór doustny zawiera kwas benzoesowy, który może zwiększać ryzyko żółtaczki u noworodków (do 4. tygodnia życia).

Leczenie schizofrenii

Dorośli (tabletki powlekane lub roztwór doustny):

• Dawka początkowa: zwykle 2 mg na dobę, może być zwiększona drugiego dnia do 4 mg na dobę
• Dawka podtrzymująca: dla większości pacjentów wynosi od 4 mg do 6 mg na dobę
• Dawka dobowa może być podawana jednorazowo lub podzielona na dwie dawki

Pacjenci w podeszłym wieku (tabletki powlekane lub roztwór doustny):

• Dawka początkowa: zwykle 0,5 mg dwa razy na dobę
• Dawka może być stopniowo zwiększana do 1-2 mg dwa razy na dobę

Dzieci i młodzież poniżej 18 lat: nie należy stosować w leczeniu schizofrenii.

Leczenie epizodów maniakalnych

Dorośli (tabletki powlekane lub roztwór doustny):

• Dawka początkowa: zwykle 2 mg raz na dobę
• Dawka może być stopniowo dostosowywana przez lekarza
• Dla większości pacjentów najodpowiedniejsza dawka wynosi od 1 mg do 6 mg raz na dobę

Pacjenci w podeszłym wieku (tabletki powlekane lub roztwór doustny):

• Dawka początkowa: zwykle 0,5 mg dwa razy na dobę
• Dawka może być stopniowo dostosowywana do 1-2 mg dwa razy na dobę

Dzieci i młodzież poniżej 18 lat: nie należy stosować w leczeniu manii.

Leczenie długo utrzymującej się agresji u osób z otępieniem typu alzheimerowskiego

Dorośli, w tym pacjenci w podeszłym wieku (tabletki powlekane lub roztwór doustny):

• Dawka początkowa: zwykle 0,25 mg dwa razy na dobę
• Dawka może być stopniowo dostosowywana
• Dla większości pacjentów najodpowiedniejsza dawka wynosi 0,5 mg dwa razy na dobę
• Niektórzy pacjenci mogą wymagać dawki 1 mg dwa razy na dobę
• Czas trwania leczenia nie powinien przekraczać 6 tygodni

Leczenie zaburzeń zachowania u dzieci i młodzieży

Dzieci o masie ciała mniejszej niż 50 kg (tabletki powlekane lub roztwór doustny):

• Dawka początkowa: zwykle 0,25 mg raz na dobę
• Dawka może być zwiększana co drugi dzień (stopniowo) o 0,25 mg na dobę
• Zwykle dawka podtrzymująca wynosi od 0,25 mg do 0,75 mg raz na dobę

Dzieci o masie ciała 50 kg i większej (tabletki powlekane lub roztwór doustny):

• Dawka początkowa: zwykle 0,5 mg raz na dobę
• Dawka może być zwiększana co drugi dzień o 0,5 mg na dobę
• Zwykle dawka podtrzymująca wynosi od 0,5 mg do 1,5 mg raz na dobę

Czas trwania leczenia nie powinien przekraczać 6 tygodni. U dzieci poniżej 5. roku życia nie należy stosować preparatu w leczeniu zaburzeń zachowania.

Uwagi dotyczące dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby

Niezależnie od wskazania, wszystkie dawki początkowe i kolejne powinny być zmniejszone o połowę. U tych pacjentów dawki powinny być zwiększane wolniej. Rysperydon należy stosować ostrożnie w tej grupie.

Sposób podawania

Tabletki powlekane: należy połknąć, popijając szklanką wody. Można je przyjmować z posiłkiem lub niezależnie od posiłków. Tabletki z rowkiem dzielącym można podzielić na równe dawki.

Roztwór doustny: należy odmierzyć odpowiednią dawkę za pomocą dołączonej pipetki dozującej. Pipetka jest wyskalowana w miligramach i mililitrach (co 0,25 ml/0,25 mg do maksymalnie 3 ml/3 mg). Zawartość pipetki można wpuścić do napoju bezalkoholowego (z wyjątkiem herbaty). Po użyciu pipetkę należy wypłukać wodą.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Ryspolit?

W przypadku przedawkowania rysperydonu należy niezwłocznie udać się do lekarza lub na najbliższy oddział ratunkowy, zabierając ze sobą opakowanie leku.

Objawy przedawkowania mogą obejmować:

• Nasiloną senność lub uczucie zmęczenia
• Nieprawidłowe ruchy ciała
• Trudności ze staniem i chodzeniem
• Zawroty głowy spowodowane niskim ciśnieniem krwi
• Nieprawidłową czynność serca (zaburzenia rytmu)
• Napady drgawkowe

Nie ma specyficznej odtrutki na rysperydon. Leczenie przedawkowania jest objawowe i polega na utrzymaniu podstawowych funkcji życiowych, monitorowaniu pracy serca oraz zapewnieniu drożności dróg oddechowych. W razie potrzeby stosuje się płukanie żołądka oraz podanie węgla aktywowanego. Ze względu na możliwość wystąpienia niskiego ciśnienia tętniczego, pacjent może wymagać podawania płynów dożylnych i leków podtrzymujących ciśnienie.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Ryspolit – czy mogę spożywać alkohol?

Preparat można przyjmować z posiłkiem lub niezależnie od posiłków – jedzenie nie wpływa na wchłanianie rysperydonu.

Podczas stosowania rysperydonu należy unikać picia alkoholu. Alkohol może nasilać działanie uspokajające leku, co prowadzi do wzmożonej senności, pogorszenia koordynacji ruchowej i funkcji poznawczych. Jednoczesne spożywanie alkoholu zwiększa również ryzyko wystąpienia innych działań niepożądanych, takich jak zawroty głowy czy spadki ciśnienia tętniczego.

Nie ma szczególnych ograniczeń dietetycznych związanych ze stosowaniem rysperydonu. Jednak pacjenci przyjmujący ten lek mogą doświadczać zwiększenia apetytu i masy ciała, dlatego zaleca się zwracanie uwagi na zbilansowaną dietę i regularną aktywność fizyczną.

Czy można stosować Ryspolit w okresie ciąży i karmienia piersią?

Jeśli pacjentka jest w ciąży, przypuszcza że może być w ciąży, karmi piersią lub planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku. Lekarz podejmie decyzję czy pacjentka może stosować preparat, po dokładnej ocenie potencjalnych korzyści i ryzyka.

Ciąża: rysperydon należy stosować w ciąży tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko. U noworodków, których matki stosowały lek w ostatnim trymestrze ciąży (ostatnie trzy miesiące), mogą wystąpić objawy takie jak: drżenie, sztywność mięśni i/lub osłabienie, senność, pobudzenie, zaburzenia oddychania oraz trudności z karmieniem. Jeśli u dziecka wystąpi którykolwiek z tych objawów, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Karmienie piersią: rysperydon przenika do mleka matki. Dlatego przed podjęciem decyzji o karmieniu piersią podczas stosowania leku należy skonsultować się z lekarzem, który oceni czy kontynuować karmienie, czy też ewentualnie przerwać leczenie lub karmienie piersią.

Płodność: rysperydon może zwiększyć stężenie prolaktyny we krwi – hormonu, który może wpływać na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Pacjenci planujący potomstwo powinni poinformować o tym lekarza.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)