Ostatnia aktualizacja:
| Substancja czynna | Oksytocyna |
| Postać farmaceutyczna | Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji |
| Podmiot odpowiedzialny | AS Grindeks |
| Kod ATC | H01BB02 |
| Procedura | MRP |
| Kategorie |
Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Oxytocin Grindeks?
Oxytocin Grindeks to preparat zawierający oksytocynę, hormon peptydowy naturalnie wytwarzany przez podwzgórze i uwalniany przez tylny płat przysadki mózgowej. Substancja ta odgrywa kluczową rolę w fizjologii porodu oraz w mechanizmach odpowiedzialnych za skurcze mięśni gładkich macicy. Działanie oksytocyny polega na wiązaniu się z receptorami oksytocynowymi zlokalizowanymi w mięśniówce macicy, co prowadzi do zwiększenia częstotliwości i siły skurczów porodowych, umożliwiając fizjologiczne postępy porodu.
Podstawowym wskazaniem do zastosowania preparatu jest indukcja porodu – sytuacja, w której zachodzi medyczna konieczność rozpoczęcia procesu rodzenia przed jego spontanicznym wystąpieniem. Decyzję o indukcji podejmuje lekarz na podstawie oceny stanu zdrowia matki i płodu, przy uwzględnieniu takich czynników jak przekroczenie terminu porodu, patologie ciążowe czy zaburzenia stanu płodu. Preparat stosuje się również w celu wspomagania akcji porodowej, gdy naturalne skurcze macicy są niewystarczające do zapewnienia postępu porodu, co może prowadzić do wydłużenia czasu trwania fazy czynnej i zagrożenia dla matki oraz dziecka.
W warunkach szpitalnych Oxytocin Grindeks znajduje zastosowanie podczas cięcia cesarskiego, gdzie podawany jest bezpośrednio po urodzeniu dziecka w celu wywołania skurczów macicy i przyspieszenia jej powrotu do stanu sprzed ciąży. Oksytocyna odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu krwawieniu poporodowemu poprzez mechaniczne zamknięcie naczyń krwionośnych w miejscach oderwania łożyska. Jest również stosowana w leczeniu krwawienia poporodowego, gdy dochodzi do nadmiernej utraty krwi po urodzeniu dziecka, co stanowi jeden z poważniejszych powikłań położniczych wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.
Preparat jest także wykorzystywany w postępowaniu po poronieniu, szczególnie od 14. tygodnia ciąży, kiedy ekspresja receptorów oksytocynowych w macicy jest wystarczająca do wywołania odpowiedzi farmakologicznej. W takich przypadkach oksytocyna wspomaga naturalne mechanizmy ewakuacji zawartości macicy i ogranicza ryzyko powikłań, takich jak krwawienie czy zakażenie. Ze względu na specyfikę działania i potencjalne ryzyko poważnych powikłań, wszystkie te zastosowania wymagają ścisłego nadzoru medycznego w warunkach szpitalnych, gdzie możliwe jest bieżące monitorowanie stanu pacjentki i płodu oraz szybka reakcja w przypadku niepożądanych zdarzeń.
Mechanizm działania oksytocyny opiera się na stymulacji skurczów rytmicznych mięśniówki macicy, które nasilają się wraz ze wzrostem stężenia substancji we krwi. Wrażliwość macicy na oksytocynę zwiększa się stopniowo w trakcie ciąży, osiągając maksimum w okresie okołoporodowym. Prawidłowe zastosowanie preparatu wymaga indywidualnego dostosowania dawki do odpowiedzi organizmu pacjentki, co pozwala na uzyskanie skurczów porównywalnych do fizjologicznych bez narażania na ryzyko nadmiernej stymulacji. Działanie oksytocyny rozpoczyna się szybko po podaniu dożylnym i utrzymuje się przez czas trwania infuzji, co umożliwia precyzyjną kontrolę nad procesem porodowym.
Aktualna ulotka leku Oxytocin Grindeks
| Oxytocin Grindeks - 8,3 mcg/ml, Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji (Oxytocinum) |
| Oxytocin Grindeks - 16,7 mcg/ml, Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji (Oxytocinum) |
Potencjalne zamienniki - aktualnie dostępne leki z tymi samymi substancjami czynnymi
Jaki jest skład Oxytocin Grindeks, jakie substancje zawiera?
Substancją czynną preparatu jest oksytocyna (Oxytocinum), syntetyczny odpowiednik naturalnego hormonu peptydowego. Preparat dostępny jest w dwóch mocach: 8,3 mikrograma oksytocyny w 1 ml roztworu (co odpowiada 5 jednostkom międzynarodowym – IU) oraz 16,7 mikrograma oksytocyny w 1 ml roztworu (co odpowiada 10 IU).
Substancje pomocnicze zawarte w roztworze to:
- octan sodu trójwodny – substancja buforująca utrzymująca odpowiednie pH roztworu
- kwas octowy lodowaty – reguluje odczyn roztworu
- chlorek sodu – zapewnia izotonię roztworu z płynami ustrojowymi
- wodorotlenek sodu – używany do ustalenia właściwego pH
- woda do wstrzykiwań – rozpuszczalnik farmaceutyczny o wysokiej czystości
Roztwór jest bezbarwny, przezroczysty i wolny od widocznych cząstek stałych. Odczyn pH roztworu mieści się w zakresie między 3,5 a 4,5, co zapewnia stabilność substancji czynnej. Preparat dostarczany jest w ampułkach wykonanych z bezbarwnego szkła borokrzemowego typu I z pierścieniem lub punktem przełamania, zawierających 1 ml roztworu.
Lista leków oraz szczegółowe informacje na temat substancji czynnej
Co zrobić w przypadku przedawkowania Oxytocin Grindeks?
Ze względu na to, że preparat jest podawany wyłącznie przez personel medyczny w warunkach szpitalnych, przedawkowanie jest bardzo mało prawdopodobne. W razie przypadkowego podania leku jakiejkolwiek osobie poza szpitalem, należy niezwłocznie poinformować szpitalny oddział ratunkowy lub lekarza. Zaleca się pokazanie lekarzowi wszelkich pozostałości preparatu lub pustego opakowania w celu umożliwienia precyzyjnej oceny sytuacji.
Przedawkowanie oksytocyny może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych zarówno dla matki, jak i dziecka. Do objawów przedawkowania należą:
- Bardzo silne skurcze macicy – nadmierna stymulacja może prowadzić do ciągłych, bardzo intensywnych skurczów, które nie pozwalają macicy na odpoczynek między kolejnymi fazami
- Uszkodzenie macicy, łącznie z pęknięciem – nadmierne skurcze mogą spowodować rozerwanie ściany macicy, co stanowi bezpośrednie zagrożenie życia
- Uszkodzenie płodu – zbyt silne lub ciągłe skurcze mogą ograniczyć dopływ tlenu do dziecka
- Zatrzymanie wody w organizmie – duże dawki podawane przez dłuższy czas mogą prowadzić do zatrucia wodnego z objawami obejmującymi ból głowy, nudności, wymioty, senność, napady drgawkowe
- Skurcz naczyń krwionośnych i wysokie ciśnienie tętnicze krwi
W przypadku podejrzenia przedawkowania należy natychmiast przerwać infuzję preparatu. Leczenie przedawkowania jest objawowe i wspierające, prowadzone pod ścisłym nadzorem medycznym. Może obejmować tlenoterapię dla matki i płodu, monitorowanie funkcji życiowych, wyrównywanie zaburzeń elektrolitowych oraz, w razie konieczności, pilne zakończenie porodu w celu ochrony zdrowia lub życia matki i dziecka.
Co mogę jeść i pić podczas stosowania Oxytocin Grindeks – czy mogę spożywać alkohol?
Podczas stosowania preparatu pacjentka może otrzymać zalecenie od personelu medycznego, aby ograniczyła do minimum ilość wypijanych płynów. Jest to szczególnie istotne przy dłuższym czasie trwania infuzji lub stosowaniu wyższych dawek, ponieważ duże ilości płynów podawanych wraz z oksytocyną mogą prowadzić do zatrzymania wody w organizmie i obniżenia stężenia elektrolitów we krwi. Takie zaburzenia mogą objawiać się uczuciem pełności w brzuchu, trudnościami z oddychaniem oraz innymi objawami zatrucia wodnego.
W kontekście porodu i bezpośredniego okresu poporodowego, w którym stosowany jest preparat, spożywanie alkoholu jest całkowicie niewskazane. Alkohol etylowy przenika przez barierę łożyskową i może negatywnie wpływać na płód, wywołując zaburzenia rozwojowe i neurologiczne. Ponadto alkohol działa hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, co może zakłócać prawidłowy przebieg porodu i utrudniać współpracę pacjentki z personelem medycznym. W okresie karmienia piersią alkohol przedostaje się do mleka kobiecego i może wpływać na noworodka, dlatego również w tym czasie należy unikać jego spożywania.
Preparat nie wpływa bezpośrednio na tolerancję pokarmów, jednak w trakcie porodu zazwyczaj zaleca się ograniczenie przyjmowania posiłków ze względu na ryzyko wymiotów i aspiracji treści żołądkowej w przypadku konieczności nagłej interwencji anestezjologicznej. Decyzje dotyczące diety podczas porodu powinny być konsultowane z lekarzem prowadzącym lub położną.
Czy można stosować Oxytocin Grindeks w okresie ciąży i karmienia piersią?
Preparat jest przeznaczony do stosowania wyłącznie w okresie ciąży, jednak jego zastosowanie musi odbywać się jedynie pod ścisłą kontrolą lekarską w warunkach szpitalnych. Oksytocyna może spowodować rozpoczęcie porodu lub nasilenie jego przebiegu, dlatego stosowana jest tylko wówczas, gdy istnieją ku temu medyczne wskazania. Decyzję o zastosowaniu preparatu podejmuje lekarz po dokładnej ocenie stanu zdrowia matki i płodu oraz po rozważeniu potencjalnych korzyści i ryzyka.
Istnieją liczne przeciwwskazania do stosowania preparatu w ciąży, w których rozpoczęcie lub nasilenie skurczów macicy mogłoby stanowić zagrożenie dla zdrowia lub życia matki i dziecka. Należą do nich:
- Nieprawidłowe ułożenie płodu w kanale rodnym
- Głowa dziecka zbyt duża w stosunku do miednicy matki
- Przedleżenie lub wypadnięcie pępowiny
- Przedwczesne oddzielenie się łożyska
- Nadmierne rozciągnięcie macicy (ciąża mnoga, wielowodzie)
- Blizna macicy po wcześniejszym cięciu cesarskim lub innym zabiegu chirurgicznym
- Ciąże wielokrotne (pięć lub więcej ciąż w przeszłości)
W okresie karmienia piersią preparat nie stanowi zagrożenia dla noworodka. Oksytocyna występuje w niewielkich ilościach w mleku kobiecym, ale nie spodziewa się, aby wywierała szkodliwe działanie, ponieważ jest szybko inaktywowana przez układ trawienny dziecka. Naturalna oksytocyna jest również odpowiedzialna za odruch wydzielania mleka podczas karmienia, dlatego obecność tej substancji jest fizjologicznie uzasadniona. Niemniej jednak, w razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących bezpieczeństwa stosowania preparatu w okresie karmienia, należy skonsultować się z lekarzem.
Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)
| Oxytocin Grindeks - 8,3 mcg/ml, Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji (Oxytocinum) |
| Oxytocin Grindeks - 16,7 mcg/ml, Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji (Oxytocinum) |
