Luminalum - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Luminalum?

Luminalum to lek przeciwpadaczkowy zawierający fenobarbital, substancję z grupy pochodnych kwasu barbiturowego. Fenobarbital działa poprzez nasilenie hamującego działania kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do zmniejszenia pobudliwości neuronów i zapobiegania rozładowaniom padaczkowym. Mechanizm ten sprawia, że lek wykazuje właściwości uspokajające, a w większych dawkach również nasenne i przeciwdrgawkowe.

Preparat znajduje zastosowanie przede wszystkim w leczeniu uogólnionych napadów padaczkowych toniczno-klonicznych, które charakteryzują się utratą przytomności, sztywnością mięśni oraz rytmicznymi skurczami. Ten typ napadów należy do najcięższych form padaczki i wymaga systematycznego leczenia przeciwdrgawkowego. Fenobarbital, dzięki swojemu długiemu działaniu i stabilnemu stężeniu w organizmie, pozwala na skuteczną kontrolę tego typu napadów przy stosowaniu raz lub dwa razy dziennie.

Drugim ważnym wskazaniem do stosowania Luminalum są napady częściowe proste, czyli napady padaczkowe, które nie prowadzą do utraty przytomności, ale mogą objawiać się drżeniem części ciała, zaburzeniami czucia czy nieprawidłowymi ruchami. Lek jest szczególnie zalecany w przypadku padaczki lekoopornej, czyli takiej, która nie reaguje odpowiednio na inne leki przeciwpadaczkowe pierwszego rzutu. W takich sytuacjach fenobarbital może być stosowany jako monoterapia lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwdrgawkowymi.

Poza działaniem przeciwdrgawkowym, fenobarbital wykazuje także wpływ na inne procesy fizjologiczne – hamuje wytwarzanie hormonu tyreotropowego (TSH) oraz zmniejsza napięcie mięśni gładkich. Te dodatkowe efekty farmakologiczne mogą mieć znaczenie kliniczne u niektórych pacjentów, szczególnie tych z współistniejącymi zaburzeniami hormonalnymi czy problemami z napięciem mięśniowym. Należy jednak pamiętać, że te działania nie stanowią podstawowych wskazań do stosowania leku.

Decyzja o włączeniu Luminalum do terapii powinna być zawsze podejmowana przez lekarza specjalistę, najczęściej neurologa lub epileptologa, po dokładnej ocenie rodzaju napadów, częstości ich występowania oraz odpowiedzi na wcześniejsze leczenie. Lek wymaga indywidualnego dostosowania dawki oraz regularnego monitorowania stężenia we krwi i funkcji wątroby. Ze względu na ryzyko uzależnienia i poważnych działań niepożądanych, stosowanie fenobarbitalu jest obecnie zarezerwowane głównie dla przypadków, w których inne opcje terapeutyczne okazały się niewystarczające.

Warto podkreślić, że Luminalum nie jest stosowany w leczeniu wszystkich typów padaczki. Nie należy go używać w przypadku napadów nieświadomości (absence), ponieważ może nawet pogorszyć ten typ napadów. Ponadto, ze względu na profil bezpieczeństwa, lek nie jest zalecany u dzieci, a u osób w podeszłym wieku wymaga szczególnej ostrożności i często zmniejszenia dawki.

Aktualna ulotka leku Luminalum

Jaki jest skład Luminalum, jakie substancje zawiera?

Każda tabletka Luminalum zawiera 100 mg fenobarbitalu (Phenobarbitalum) jako substancję czynną. Jest to pochodna kwasu barbiturowego odpowiedzialna za działanie przeciwpadaczkowe preparatu.

W skład leku wchodzą także substancje pomocnicze:

• laktoza (34 mg w jednej tabletce)
• skrobia ziemniaczana
• talk
• kwas stearynowy
• karboksymetyloskrobia sodowa typ A
• woda oczyszczona

Osoby z nietolerancją laktozy powinny zwrócić uwagę na obecność tego składnika w preparacie i przed rozpoczęciem stosowania skonsultować się z lekarzem. Tabletki mają białe zabarwienie i są zaopatrzone w ryskę umożliwiającą ich podział na dwie równe części.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Luminalum?

Przedawkowanie Luminalum stanowi poważne zagrożenie dla życia i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy ostrego zatrucia fenobarbitalem obejmują:

• nasiloną senność przechodzącą w śpiączkę
• zaburzenia oddechu, spłycony oddech
• zniesienie odruchów fizjologicznych
• zwężenie źrenic
• skąpomocz (zmniejszone wydalanie moczu)
• przyspieszone bicie serca (tachykardia)
• obniżenie ciśnienia tętniczego krwi
• obniżenie temperatury ciała

W ciężkich przypadkach przedawkowania może dojść do wstrząsu, charakteryzującego się bezdechem, znacznym obniżeniem ciśnienia tętniczego, zatrzymaniem oddechu i w konsekwencji zgonu. Ze względu na długi okres półtrwania fenobarbitalu, objawy zatrucia mogą utrzymywać się przez wiele godzin.

W przypadku przyjęcia większej niż zalecana dawki leku należy niezwłocznie wezwać pomoc medyczną, zadzwonić na numer alarmowy 112 lub udać się do najbliższego szpitalnego oddziału ratunkowego. Nie należy wywoływać wymiotów bez wyraźnej instrukcji personelu medycznego. Ważne jest przekazanie lekarzom informacji o nazwie leku, przyjętej dawce i czasie, który upłynął od zażycia preparatu.

Leczenie przedawkowania fenobarbitalu jest objawowe i podtrzymujące, prowadzone w warunkach szpitalnych, często na oddziale intensywnej terapii. Może obejmować monitorowanie funkcji życiowych, wspomaganie oddychania, podawanie płynów dożylnie oraz stosowanie węgla aktywowanego w celu zmniejszenia wchłaniania leku z przewodu pokarmowego.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Luminalum – czy mogę spożywać alkohol?

Pokarm nie wpływa na skuteczność Luminalum, dlatego lek można przyjmować zarówno z posiłkiem, jak i niezależnie od posiłków, według własnych preferencji.

Spożywanie alkoholu podczas stosowania fenobarbitalu jest bezwzględnie przeciwwskazane. Jednoczesne przyjmowanie leku z napojami alkoholowymi może nasilić działanie hamujące na ośrodkowy układ nerwowy, zwiększając lub przedłużając działanie preparatu. Może to prowadzić do nadmiernej sedacji, zaburzeń koordynacji ruchowej, problemów z oddychaniem, a w skrajnych przypadkach – do śpiączki i zatrzymania oddechu.

Pacjenci z chorobą alkoholową nie powinni stosować tego leku – jest to jedno z bezwzględnych przeciwwskazań do jego użycia ze względu na ryzyko ciężkich powikłań i nasilenia uzależnienia.

Czy można stosować Luminalum w okresie ciąży i karmienia piersią?

Luminalum jest bezwzględnie przeciwwskazany w okresie ciąży. Fenobarbital może powodować poważne uszkodzenia płodu, gdy jest podawany kobietom w ciąży. Substancja łatwo przenika przez barierę łożyskową i rozmieszcza się w tkankach płodu, osiągając najwyższe stężenia w łożysku, wątrobie i mózgu rozwijającego się dziecka.

Badania wykazały, że ryzyko wad wrodzonych podczas stosowania leków przeciwpadaczkowych przez kobiety w ciąży jest 2-3 razy większe niż w ogólnej populacji. Do najczęstszych wad rozwojowych związanych z przyjmowaniem fenobarbitalu należą:

• wady twarzoczaszki
• rozszczep podniebienia
• wady sercowo-naczyniowe

Nie należy nagle przerywać stosowania fenobarbitalu bez konsultacji z lekarzem, ponieważ nagłe odstawienie może spowodować nawrót napadów padaczkowych, co również stanowi zagrożenie dla matki i płodu. Kobiety w wieku rozrodczym stosujące fenobarbital powinny stosować skuteczną antykoncepcję i planować ciążę z odpowiednim wyprzedzeniem, aby lekarz mógł zmodyfikować leczenie.

Jeśli kobieta przyjmowała fenobarbital w czasie ciąży, podczas ostatniego miesiąca ciąży matka oraz noworodek tuż po urodzeniu powinni profilaktycznie otrzymać witaminę K, aby zapobiec zaburzeniom krzepnięcia. U noworodków, których matki stosowały fenobarbital w ciąży, mogą rozwinąć się objawy odstawienne (drgawki, nadmierne pobudzenie) do 14 dni po urodzeniu, a także nieprawidłowe ruchy, trudności w ssaniu oraz zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej i mineralizacji kości.

Karmienie piersią: Fenobarbital przenika do mleka kobiecego i może działać hamująco na ośrodkowy układ nerwowy niemowlęcia. Z tego powodu karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas stosowania tego leku.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)