Litocid - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Litocid?

Litocid to lek zawierający cytrynian potasu w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu. Substancja czynna uwalniana jest powoli, co zapewnia stopniowe działanie przez dłuższy czas. Cytryniany należą dogrupy związków chemicznych, które działają jako inhibitory tworzenia kamieni nerkowych zawierających wapń. Mechanizm ten polega na redukcji wysycenia moczu kamieniotwórczymi solami wapnia, co znacząco zmniejsza ryzyko powstawania złogów w drogach moczowych.

Lek wykazuje wielokierunkowe działanie w zakresie profilaktyki kamicy nerkowej. Cytryniany zwalniają wzrost kryształów szczawianu wapnia i fosforanu wapnia, które są głównymi składnikami kamieni nerkowych. Dodatkowo substancja czynna alkalizuje mocz, co zmienia jego właściwości fizykochemiczne i utrudnia krystalizację związków kamieniotwórczych. Po podaniu doustnym lek wchłania się z przewodu pokarmowego w około 90%, a sposób przyjęcia - przed czy po posiłku - nie ma istotnego wpływu na jego biodostępność.

Podstawowym wskazaniem do stosowania Litocid jest wapniowa kamica nerkowa u pacjentów z niskim wydalaniem cytrynianów z moczem (hipocytrynuria). Stan ten predysponuje do tworzenia się kamieni, ponieważ cytryniany w moczu pełnią naturalną funkcję ochronną przed krystalizacją soli wapnia. Suplementacja cytrynianami wyrównuje ten niedobór i przywraca naturalne mechanizmy obronne organizmu przed kamicą.

Lek znajduje również zastosowanie w leczeniu dystalnej kwasicy nerkowo-cewkowej, schorzenia, w którym nerki nie są w stanie prawidłowo wydalać kwasów, co prowadzi do zakwaszenia krwi. Litocid stosuje się także w kwasicy metabolicznej towarzyszącej przewlekłej niewydolności nerek, pod warunkiem że nie występuje istotne zmniejszenie dobowej ilości moczu ani hiperkaliemia (podwyższone stężenie potasu we krwi).

Preparat wykorzystywany jest do uzupełniania niedoboru potasu w ustroju. Potas jest kluczowym elektrolitem odpowiedzialnym za prawidłowe funkcjonowanie mięśni, w tym mięśnia sercowego, oraz za przewodzenie impulsów nerwowych. Niedobór tego pierwiastka może prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca i osłabienia mięśniowego.

Inne stany patologiczne wymagające przewlekłej alkalizacji moczu również stanowią wskazanie do stosowania leku. Alkalizacja moczu może być korzystna w niektórych zatruciach, przy stosowaniu określonych leków chemioterapeutycznych oraz w przypadkach nawracających infekcji układu moczowego, gdzie zmiana pH moczu może hamować wzrost bakterii. Po metabolizmie cytrynianów powstają dwuwęglany - czynniki alkalizujące, które powodują zwolnienie szybkości zużytkowywania endogennych cytrynianów w cyklu kwasów trójkarboksylowych i zwiększenie ich wydalania przez nerki.

Pojedyncza dawka cytrynianu potasu w postaci wolno uwalniającej powoduje zwiększenie wydzielania cytrynianów w czasie od 1 do 10 godzin od jej spożycia, choć należy pamiętać o dużej zmienności osobniczej w tym zakresie. Z podanych doustnie cytrynianów niewielka część (od 1 do 10%) przedostaje się do krwiobiegu i następnie ulega wydaleniu w moczu, podczas gdy znaczna część jest metabolizowana, głównie w ścianie jelita.

Aktualna ulotka leku Litocid

Jaki jest skład Litocid, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną leku jest cytrynian potasu (Kalii citras) w dawce 680 mg w jednej tabletce o zmodyfikowanym uwalnianiu.

Pozostałe składniki preparatu to:

• karbomer 974 P
• karbomer 971 P
• magnezu stearynian
• powidon
• talk

Tabletki mają kształt okrągły, są białe i obustronnie wypukłe. Lek dostępny jest w pojemniku z HDPE lub LDPE, zamykanym wieczkiem z PE zawierającym środek pochłaniający wilgoć, w tekturowym pudełku zawierającym 100 tabletek.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Litocid?

Minimalna dawka toksyczna nie została ustalona. Sale potasu podawane pacjentom z prawidłowo funkcjonującymi nerkami zazwyczaj wykazują minimalną toksyczność. Jednakże niskie dawki soli potasowych mogą być toksyczne dla pacjentów z niewydolnością nerek.

Objawy przedawkowania mogą obejmować:

• nudności
• wymioty
• osłabienie
• drętwienie kończyn
• bladość
• niedociśnienie
• skurcze mięśniowe
• dysrytmie (zaburzenia rytmu serca)

U pacjentów z niewydolnością nerek może wystąpić alkaloza metaboliczna (zasadowica). Przedawkowanie cytrynianu potasu może prowadzić do wystąpienia hiperkaliemii (podwyższonego stężenia potasu we krwi).

Postępowanie w przypadku przedawkowania: Zaleca się postępowanie objawowe, zależnie od stwierdzonych przez lekarza zaburzeń oraz spożycie w czasie najbliższych 12-24 godzin większej niż zwykle ilości wody. Jeżeli od spożycia leku upłynęło nie więcej niż pół godziny, należy podjąć próbę sprowokowania wymiotów.

W przypadku pojawienia się cech skazy krwotocznej pomocne jest podanie leków uszczelniających naczynia i witaminy K. Objawy podrażnienia przewodu pokarmowego należy łagodzić stosując leki wytwarzające ochronną błonę na powierzchni śluzówki żołądka (np. preparaty zawierające sukralfat) lub ewentualnie leki blokujące receptory H2 (np. preparaty zawierające ranitydynę). Należy zachować dużą ostrożność rozważając zastosowanie innych leków alkalizujących treść żołądkową.

Łagodną alkalozę można zwalczać w warunkach ambulatoryjnych stosując witaminę C i/lub sok z żurawiny, po konsultacji z nefrologiem. W razie przyjęcia większej niż zalecana dawki leku należy niezwłocznie zwrócić się do lekarza lub farmaceuty.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Litocid – czy mogę spożywać alkohol?

Stosowanie leku tuż po posiłku może łagodzić ewentualne podrażnienia przewodu pokarmowego. Nie odnotowano, aby przyjmowanie leku przed lub po posiłku miało istotny wpływ na biodostępność preparatu.

W czasie stosowania leku nie należy pić napojów alkoholowych. Alkohol może wpływać na działanie preparatu oraz nasilać potencjalne działania niepożądane.

U chorych z niewielkim upośledzeniem czynności nerek lub z tendencją do wyższych stężeń potasu w surowicy leczenie powinno być prowadzone pod nadzorem nefrologa. W takich przypadkach należy ograniczyć spożywanie pokarmów bogatych w potas, takich jak:

• pomidory
• pomarańcze
• kompoty owocowe

Podczas terapii wskazane jest również odpowiednie nawodnienie organizmu - należy pić dużą ilość płynów, co wspomaga prawidłowe wydalanie moczu i zmniejsza ryzyko powstawania kamieni nerkowych. Jest to jeden z kluczowych elementów kompleksowego schematu postępowania leczniczego.

Czy można stosować Litocid w okresie ciąży i karmienia piersią?

Nie udokumentowano dostatecznie bezpieczeństwa stosowania leku w okresie ciąży i karmienia piersią. Przed zastosowaniem tego leku kobieta, która jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty.

Leczenie może być kontynuowane tylko pod ścisłą kontrolą ginekologa i nefrologa. Dawka dobowa powinna być ustalona na nowo na podstawie szczegółowych badań, uwzględniających stan zdrowia matki oraz potencjalne ryzyko dla płodu lub dziecka karmionego piersią.

Decyzja o kontynuacji leczenia w okresie ciąży lub karmienia piersią powinna być podejmowana indywidualnie, po dokładnej ocenie stosunku potencjalnych korzyści do możliwego ryzyka. Lekarz prowadzący powinien regularnie monitorować stan zdrowia pacjentki oraz parametry laboratoryjne, w tym stężenie potasu w surowicy i pH moczu.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)