Fenactil

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Fenactil?

Fenactil jest lekiem należącym do grupy neuroleptyków, zawierającym jako substancję czynną chloropromazyny chlorowodorek. Preparat działa głównie przeciwpsychotycznie i przeciwwymiotnie, w mniejszym stopniu wykazuje również działanie hipotensyjne (obniżające ciśnienie krwi) oraz uspokajające. Mechanizm działania opiera się na blokowaniu receptorów dopaminergicznych w ośrodkowym układzie nerwowym, co wpływa na zmniejszenie objawów psychotycznych oraz kontrolę nudności i wymiotów pochodzenia ośrodkowego.

W zakresie zaburzeń psychicznych lek znajduje zastosowanie przede wszystkim w leczeniu schizofrenii oraz psychoz innego typu, szczególnie o charakterze paranoidalnym. Stosowany jest również w stanach maniakalnych i hipomaniakalnych, które charakteryzują się nadmiernym pobudzeniem, euforią i zaburzeniami zachowania. Chloropromazyna wpływa na stabilizację nastroju i redukcję objawów wytwórczych psychozy, takich jak urojenia czy omamy.

Preparat ma również zastosowanie wspomagające w krótkotrwałym leczeniu stanów lękowych, pobudzenia psychoruchowego oraz gwałtownych lub niebezpiecznych zachowań impulsywnych. W takich przypadkach działa uspokajająco i pomaga opanować nagłe epizody agresji lub silnego niepokoju. Warto podkreślić, że w tych wskazaniach lek stosuje się jedynie przez krótki okres, jako wsparcie farmakologiczne w sytuacjach kryzysowych.

W pediatrii Fenactil znajduje zastosowanie w schizofrenii dziecięcej oraz autyzmie, gdzie pomaga w kontrolowaniu objawów behawioralnych, takich jak agresja, autoagresja, stereotypie ruchowe czy nadpobudliwość. Leczenie dzieci wymaga szczególnej ostrożności i indywidualnego doboru dawki przez lekarza.

Preparat stosuje się także w leczeniu nudności i wymiotów, gdy inne leki okazują się nieskuteczne lub są niedostępne. Chloropromazyna blokuje receptory dopaminowe w ośrodku wymiotnym, co skutecznie zmniejsza nasilenie tych objawów. Ponadto lek znajduje zastosowanie w leczeniu czkawki opornej na inne metody terapeutyczne, co wiąże się z jego działaniem na ośrodkowy układ nerwowy i mięśnie przepony.

Ze względu na wielokierunkowe działanie farmakologiczne, preparat może wywoływać szereg działań niepożądanych, dlatego każdorazowo decyzję o jego zastosowaniu podejmuje lekarz po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka dla pacjenta. Nie należy stosować leku samodzielnie ani przekazywać go innym osobom, nawet jeśli objawy choroby wydają się podobne.

Aktualna ulotka leku Fenactil

Jaki jest skład Fenactil, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną preparatu jest chloropromazyny chlorowodorek. Jeden gram roztworu zawiera 40 mg chloropromazyny chlorowodorku, co odpowiada około 31 kroplom.

Pozostałe składniki to:

• etanol 96% (v/v)
• glicerol (E 422)
• wyciąg z tymianku płynny
• kwas cytrynowy jednowodny (E 330)
• sacharoza
• metylu parahydroksybenzoesan (E 218)
• propylu parahydroksybenzoesan (E 216)
• woda oczyszczona

Roztwór ma postać przezroczystej cieczy o barwie brunatnej i swoistym zapachu tymianku. Lek zawiera 100 mg alkoholu (etanolu) w 1 g roztworu, co należy uwzględnić szczególnie u dzieci, kobiet w ciąży oraz osób uzależnionych od alkoholu. Zawartość sacharozy wymaga ostrożności u pacjentów z nietolerancją niektórych cukrów. Zawarte w preparacie konserwanty (metylu i propylu parahydroksybenzoesan) mogą powodować reakcje alergiczne, w tym reakcje typu późnego.

Jak dawkować Fenactil?

Co zrobić w przypadku przedawkowania Fenactil?

W razie przyjęcia większej niż zalecana dawki leku należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. Przedawkowanie może prowadzić do poważnych objawów zagrażających zdrowiu i życiu.

Objawy przedawkowania obejmują:

• senność i utratę świadomości
• hipotensję (obniżenie ciśnienia krwi)
• tachykardię (przyspieszenie akcji serca)
• zmiany w zapisie EKG
• arytmię komorową (zaburzenia pracy serca)
• hipotermię (znaczne obniżenie temperatury ciała)
• ciężkie dyskinezy pozapiramidowe (mimowolne ruchy mięśni, zwłaszcza twarzy i/lub języka)

Nie należy podawać adrenaliny pacjentowi po przedawkowaniu tego leku, gdyż może to pogorszyć stan pacjenta i nasilić obniżenie ciśnienia krwi. Leczenie przedawkowania jest objawowe i wymaga nadzoru medycznego w warunkach szpitalnych.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Fenactil – czy mogę spożywać alkohol?

Podczas stosowania leku nie należy pić żadnych napojów alkoholowych. Alkohol nasila działanie chloropromazyny, co może prowadzić do nasilenia senności, depresji oddechowej (zwolnienie i spłycenie oddechu, bezdech) oraz innych poważnych działań niepożądanych. Lek jest szczególnie szkodliwy dla osób z chorobą alkoholową.

Nie ma szczególnych ograniczeń co do spożywania pokarmów podczas leczenia, jednak należy pamiętać, że leki alkalizujące (zobojętniające nadmiar kwasu solnego w żołądku) mogą osłabiać działanie preparatu. W przypadku przyjmowania takich leków należy zachować odstęp czasowy między ich przyjęciem.

Lek zawiera 100 mg alkoholu (etanolu) w 1 g roztworu, co odpowiada 3 mL piwa lub 1 mL wina. Ilość alkoholu w 25 g leku jest równoważna 63 mL piwa lub 25 mL wina. U dorosłych i młodzieży ilość ta prawdopodobnie nie będzie miała istotnego wpływu, jednak u młodszych dzieci może powodować uczucie senności.

Czy można stosować Fenactil w okresie ciąży i karmienia piersią?

Fenactil może być stosowany u kobiet w ciąży jedynie w przypadkach, gdy w opinii lekarza korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym zagrożeniem dla płodu. Lek może powodować działania niepożądane na płód, w tym apatię (bierność) lub paradoksalną nadpobudliwość, drgawki oraz obniżenie liczby punktów w skali Apgar u noworodka.

Chloropromazyna przenika do mleka matki, dlatego nie należy karmić piersią podczas leczenia tym preparatem. Jeśli leczenie jest konieczne, należy przerwać karmienie piersią.

Kobiety w ciąży lub karmiące piersią, a także planujące ciążę, powinny poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku. Decyzję o włączeniu leku podejmuje wyłącznie lekarz po dokładnej ocenie stanu pacjentki i płodu.

Ze względu na zawartość etanolu w preparacie, szczególną ostrożność należy zachować u kobiet w ciąży, gdyż alkohol może negatywnie wpływać na rozwój płodu.

Jakie są skutki uboczne Fenactil?

Czy mogę łączyć Fenactil z innymi lekami?

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)