Główny Inspektor Farmaceutyczny decyzją z 5 października 2026 r. wstrzymał na terenie całego kraju obrót produktem leczniczym Balfumon (Dimethylis fumaras) 120 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Decyzja obejmuje wszystkie serie leku i ma rygor natychmiastowej wykonalności. Powodem jest wynik badania jakościowego Narodowego Instytutu Leków. Badanie wykazało niezgodność w zakresie uwalniania substancji czynnej.
Najważniejsze informacje o decyzji GIF
| Element | Szczegóły |
|---|---|
| Numer decyzji | 20/WS/2026 (znak: NNJ.5452.26.2026.ES.3) |
| Data wydania | 5 października 2026 r. |
| Rodzaj decyzji | Wstrzymanie obrotu na terenie całego kraju |
| Zakres | Wszystkie serie |
| Rygor natychmiastowej wykonalności | Tak |
| Charakter decyzji | Zabezpieczający, na czas dalszego postępowania wyjaśniającego |
Dane produktu objętego decyzją
| Parametr | Dane |
|---|---|
| Nazwa handlowa | Balfumon |
| Substancja czynna | Fumaran dimetylu (Dimethylis fumaras) |
| Moc | 120 mg |
| Postać | Kapsułki dojelitowe, twarde |
| Opakowanie | 14 kapsułek |
| GTIN | 09008732018004 |
| Numer pozwolenia | 28909 |
| Podmiot odpowiedzialny | G.L. Pharma GmbH, Lannach, Austria |
Seria, w której stwierdzono niezgodność
| Numer serii | Termin ważności | Wynik badania NIL |
|---|---|---|
| 25991006 | 10.2028 | Niezgodność: uwalnianie w czasie 15 minut do buforu pH 6,8 |
Niezgodność wykryto w jednej serii, ale wstrzymanie dotyczy wszystkich serii leku Balfumon 120 mg w opakowaniu 14 kapsułek.
Czym jest Balfumon i jak działa?
Substancja czynna: fumaran dimetylu
Balfumon zawiera fumaran dimetylu. Kapsułki dojelitowe z fumaranem dimetylu w dawkach 120 mg i 240 mg stosuje się w leczeniu rzutowo-remisyjnej postaci stwardnienia rozsianego (RRMS). Balfumon wprowadzono na polski rynek w 2026 r. jako jeden z odpowiedników tej terapii.
Mechanizm działania
Fumaran dimetylu działa immunomodulująco i przeciwzapalnie. W organizmie szybko przekształca się w aktywny metabolit, fumaran monometylu. Lek aktywuje szlak Nrf2, który odpowiada za komórkową ochronę przed stresem oksydacyjnym. Wpływa też na odpowiedź układu odpornościowego, ograniczając procesy zapalne uszkadzające osłonki mielinowe w ośrodkowym układzie nerwowym. W efekcie terapia zmniejsza częstość rzutów choroby i spowalnia jej postęp.
Dlaczego dawka 120 mg?
Dawka 120 mg służy zwykle do rozpoczęcia leczenia. Przez pierwsze dni pacjent przyjmuje mniejszą dawkę, a następnie przechodzi na dawkę podtrzymującą 240 mg. Takie stopniowe wprowadzanie ogranicza typowe działania niepożądane, takie jak zaczerwienienie skóry i dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Opakowanie 14 kapsułek odpowiada okresowi wprowadzającemu.
Znaczenie postaci dojelitowej
Kapsułki dojelitowe nie rozpuszczają się w kwaśnym środowisku żołądka. Uwalniają substancję czynną dopiero w jelicie cienkim. Test uwalniania w buforze o pH 6,8, którego Balfumon nie spełnił, symuluje właśnie warunki jelita cienkiego.
Przyczyna wstrzymania obrotu
Balfumon był pierwszy raz wprowadzany do obrotu w Polsce, więc z mocy prawa trafił do obowiązkowych badań jakościowych (art. 119a Prawa farmaceutycznego). Badanie wykonał Narodowy Instytut Leków. NIL ma status oficjalnego laboratorium kontroli leków (OMCL) certyfikowanego przez EDQM przy Radzie Europy.
Wynik badania
Seria 25991006 nie spełniła wymagania dotyczącego uwalniania substancji czynnej w czasie 15 minut do buforu pH 6,8. Pozostałe badane parametry były zgodne ze specyfikacją.
Według GIF wynik wskazuje na możliwe spowolnione uwalnianie substancji czynnej w jelicie cienkim. To z kolei może wpływać na dostępność biologiczną leku, czyli na ilość substancji, która dociera do krwiobiegu, i tempo, w jakim to się dzieje.
Stanowisko producenta
G.L. Pharma GmbH przedstawiła następujące argumenty:
| Argument producenta | Ocena GIF |
|---|---|
| Seria została zwolniona zgodnie ze specyfikacją i wymogami GMP | Nie wyjaśnia rozbieżności z wynikiem NIL |
| Ponowne badanie próbki archiwalnej dało wynik zbliżony do pierwotnego | Nie wykazano błędu w badaniu NIL |
| Badania stabilności przez 36 miesięcy mieściły się w normach | Odnotowano zmienność wyników uwalniania między punktami czasowymi |
| Ocena medyczna nie wskazuje ryzyka dla pacjentów | Uznana za niewystarczającą do wykluczenia zagrożenia |
Dlaczego decyzja obejmuje wszystkie serie?
Producent nie ustalił przyczyny niezgodności. Nie wykazał też, że problem dotyczy wyłącznie jednej serii. Dane stabilności pokazywały zmienność uwalniania, dlatego GIF nie wykluczył, że przyczyna ma charakter systemowy. Mogłaby wynikać z procesu wytwarzania lub właściwości postaci leku. Do wydania decyzji o wstrzymaniu wystarcza uzasadnione podejrzenie, a nie stwierdzenie wady.
Chronologia postępowania
| Data | Zdarzenie |
|---|---|
| 5 lutego 2026 r. | Powiadomienie GIF o pierwszym wprowadzeniu Balfumonu do obrotu w Polsce |
| 18 marca 2026 r. | GIF kieruje produkt do badań jakościowych |
| 3 września 2026 r. | NIL przekazuje protokół NI-0174-26 z wynikiem niezgodnym |
| 7 września 2026 r. | GIF wzywa producenta do ustosunkowania się do wyniku |
| 9–14 września 2026 r. | Producent wnioskuje o dodatkowe dane z badania (S1, S2, S3) |
| 15 września 2026 r. | Producent przedstawia stanowisko i oświadczenie Osoby Wykwalifikowanej |
| 5 października 2026 r. | GIF wydaje decyzję nr 20/WS/2026 o wstrzymaniu obrotu |
Czym jest wstrzymanie obrotu?
Wstrzymanie obrotu to środek tymczasowy i zabezpieczający. Nie jest równoznaczne z ostatecznym wycofaniem leku. Apteki i hurtownie nie mogą sprzedawać produktu, dopóki trwa postępowanie wyjaśniające. Po jego zakończeniu GIF może uchylić wstrzymanie albo wydać decyzję o wycofaniu z obrotu.
Producent może w ciągu 14 dni złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek nie wstrzymuje jednak wykonania decyzji.
Informacje dla pacjentów
Przyjmuję Balfumon. Co mam zrobić?
Nie przerywaj leczenia samodzielnie. Przerwanie terapii stwardnienia rozsianego bez konsultacji z lekarzem może zwiększyć ryzyko rzutu choroby. Zamiast tego:
- Skontaktuj się z lekarzem prowadzącym (neurologiem) lub ośrodkiem, w którym realizujesz leczenie, i poinformuj, że stosujesz Balfumon 120 mg.
- Zapytaj o zamiennik. Na rynku dostępne są inne produkty z fumaranem dimetylu w tej samej dawce i postaci.
- Sprawdź opakowanie, jeśli chcesz ustalić, czy masz serię 25991006. Decyzja dotyczy jednak wszystkich serii.
- Zgłaszaj niepokojące objawy lub brak skuteczności leczenia lekarzowi. Możesz też zgłosić działanie niepożądane do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych.
Czy lek jest niebezpieczny?
GIF nie stwierdził szkodliwości leku. Uznał, że na obecnym etapie nie da się wykluczyć ryzyka związanego z nieprawidłowym uwalnianiem substancji czynnej. Producent przedstawił ocenę medyczną, według której nie przewiduje się ryzyka dla pacjentów. Organ uznał ją jednak za niewystarczającą. Najbardziej prawdopodobnym skutkiem wolniejszego uwalniania byłaby zmiana wchłaniania leku, a nie bezpośrednia toksyczność.
Czy kupię Balfumon w aptece?
Nie. Od momentu doręczenia decyzji apteki nie mogą wydawać tego produktu. Farmaceuta może zaproponować dostępny odpowiednik zgodnie z receptą.
Źródło: Decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego nr 20/WS/2026 z 5 października 2026 r. Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty.
Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny. Treść przygotowano z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji.
Leki z substancją fumaran dimetylu: Tecfidera – skutki uboczne, Skilarence – opinie, Dimtruzic – ulotka, Noroplex – ulotka, JAXTERAN – ulotka, Dimethyl fumarate Glenmark – ulotka
Leki na stwardnienie rozsiane (SM) – sprawdź też: Kesimpta – ulotka, Ocrevus – ulotka, Coaxil – opinie, Ditropan – skutki uboczne, Mavenclad – ulotka, Cialis – opinie
Leki z substancją fumaran dimetylu: Dimethyl fumarate Mylan – ulotka, Dimethyl fumarate Teva – ulotka